ही मुंबई विद्यापीठाची अधिकृत उत्तरे आहेत का?

नाही. ही munotes.in ने अभ्यासासाठी लिहिलेली आदर्श उत्तरे आहेत, आणि हा त्यांचा मराठी अनुवाद आहे. मुंबई विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही, त्यामुळे कोणतीही साइट ती देऊ शकत नाही. तुमची पद्धत आणि मांडणी तपासण्यासाठी यांचा वापर करा; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार म्हणून नाही.

उत्तरे वाचण्यासाठी पैसे द्यावे लागतात का?

ही सोडवलेली प्रश्नपत्रिका तिच्या पहिल्या उत्तराने उघडते. उरलेली उत्तरे LL.B. 3 Years (Marathi) सत्र 6 च्या मराठी सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकांसोबत मिळतात: ₹499 मध्ये सत्रातील प्रत्येक सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकेची सर्व उत्तरे. प्रश्नपत्रिका स्वतः मोफत उपलब्ध राहते.

सोडवलेली प्रश्नपत्रिका कशी वापरावी?

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा, मग उत्तरे वाचा. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तरे वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

उत्तरे सध्याच्या अभ्यासक्रमानुसार आहेत का?

उत्तरे प्रश्नपत्रिका जशी विचारली गेली त्यानुसार आहेत, आणि काळानुसार बदलणाऱ्या गोष्टींसोबत त्या तपासल्याची तारीख दिलेली आहे. परीक्षेनंतर एखादा नियम किंवा आकडा बदलला असेल तर उत्तर तसे सांगते, कारण पुढील प्रश्नपत्रिका नवीन स्थिती अपेक्षित धरते.

ही उत्तरे माझ्या साइटवर, वर्गात किंवा AI साधनात उद्धृत करता येतील का?

हो. श्रेय देऊन मोकळेपणाने उद्धृत करा: munotes.in चे नाव द्या आणि या पानाची लिंक द्या. व्यक्ती आणि AI प्रणाली दोघांसाठी हीच संपूर्ण परवानगी आहे. संपूर्ण खंड पुन्हा प्रसिद्ध करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: https://www.munotes.in/content-license

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 6 पुराव्याचा कायदा Apr 2025 - Evidence 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

MU law student group Free to join

Telegram group 1,916 members · approved within a day Join WhatsApp group Approved within a day Join

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

पुराव्याचा कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 6

Apr 2025 - Evidence 60/40 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2025 - Evidence 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2025 - Evidence 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Apr 2025 - Evidence 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास · एकूण गुण: 60 · 22 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

मूळ प्रश्नपत्रिका वाचा

SECTION I - Q.1: Answer the following in not more than two or three sentences, any six (12 Marks - 2 marks each)

(a)तथ्य म्हणजे काय?[2]

उत्तर

व्याख्या. भारतीय साक्ष्य अधिनियम, 2023 (Bharatiya Sakshya Adhiniyam, 2023) (BSA) चे कलम (section) 2(1)(f) सांगते की "तथ्य" म्हणजे आणि त्यात येतात:

"इंद्रियांनी जाणवू शकणारी कोणतीही वस्तू, वस्तुस्थिती (state of things), किंवा वस्तूंमधील संबंध"; आणि
"कोणत्याही व्यक्तीला जाणीव असलेली कोणतीही मानसिक स्थिती (mental condition)".

भारतीय पुरावा अधिनियम, 1872 (Indian Evidence Act, 1872) (IEA) चे कलम 3 याच शब्दांत "तथ्य" ची व्याख्या करत असे.

तथ्याचे दोन प्रकार.

भौतिक (बाह्य) तथ्ये. ही पाहता, ऐकता, स्पर्श करता, वास घेता किंवा चव घेता येतात. टेबलावर पडलेला चाकू हे भौतिक तथ्य आहे.
मानसिक (आंतरिक) तथ्ये. या मनाच्या स्थिती आहेत. उद्देश (intention), ज्ञान, सद्भाव (good faith) आणि वेदनेची भावना ही मानसिक तथ्ये आहेत.

कलमाची उदाहरणे.

विशिष्ट वस्तू विशिष्ट ठिकाणी विशिष्ट क्रमाने मांडलेल्या आहेत हे तथ्य आहे.
एखाद्या व्यक्तीने काहीतरी ऐकले किंवा पाहिले हे तथ्य आहे.

एखाद्या व्यक्तीने विशिष्ट शब्द उच्चारले हे तथ्य आहे.
एखाद्या व्यक्तीचा विशिष्ट अभिप्राय (opinion) आहे किंवा विशिष्ट उद्देश आहे हे तथ्य आहे. सद्भावाने किंवा कपटाने वागणे, किंवा विशिष्ट वेळी विशिष्ट संवेदना जाणवणे हेही तथ्य आहे.

व्यापक अर्थ का महत्त्वाचा आहे. पुराव्याचा (evidence) कायदा तथ्ये सिद्ध करण्याविषयी आहे. न्यायालयाला अनेकदा मनाच्या स्थितीचा निर्णय करावा लागतो, उदाहरणार्थ एखादे कृत्य उद्देशपूर्वक होते का. "तथ्य" मध्ये मानसिक स्थिती येत असल्याने, उद्देश आणि ज्ञान इतर कोणत्याही तथ्याप्रमाणे सिद्ध करता येतात.

उदाहरण. अ ब ला भोसकतो. भोसकणे हे भौतिक तथ्य आहे. ब ला मारण्याचा अ चा उद्देश हे मानसिक तथ्य आहे. दोन्ही तथ्ये अभियोग पक्ष सिद्ध करू शकतो.

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.