मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
कायद्यांचा संघर्ष
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 6
May 2019 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
कायद्यांचा संघर्ष
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 6
May 2019 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2019 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2019 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
या खंडातील प्रश्न May 2019 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in about one to two sentences (20 Marks)
उत्तर
नागरी मृत्यू (civiliter mortuus) म्हणजे जिवंत व्यक्ती आपले कायदेशीर व्यक्तिमत्त्व पूर्णपणे गमावते असा दर्जा (status). कायदा तिला ती मृत असल्याप्रमाणे वागवतो. ती यापुढे हक्क धारण करू शकत नाही, संपादन करू शकत नाही किंवा हस्तांतरित करू शकत नाही, संविदा (contracts) करू शकत नाही, किंवा वारसा घेऊ शकत नाही.
तो कुठे अस्तित्वात होता. कोणत्याही परदेशी न्यायालयाने ज्याला मान्यता देण्याची गरज नाही अशी संस्था म्हणून, सॅव्हिनी यांनी गुलामगिरीसोबत, आपल्या काळातील फ्रेंच आणि रशियन कायद्यातील नागरी मृत्यूचा उल्लेख केला. गंभीर गुन्ह्यासाठी शिक्षा म्हणून तो लादला जात असे, किंवा धार्मिक संघात प्रवेश केल्यानंतर तो येत असे.
कायद्यांच्या संघर्षातील (conflict of laws) त्याचे स्थान. अधिवासाच्या (domicile) कायद्याने निर्माण केलेल्या दर्जाला सामान्यतः सर्वत्र मान्यता (recognised) मिळते. पण नागरी मृत्यू हा दंडात्मक आणि भेदभाव करणारा दर्जा आहे. म्हणून मंच (forum) सार्वजनिक धोरणाच्या (public policy) कारणांवरून त्याला मान्यता देण्यास नकार देतो. गुलामगिरी आणि नागरी मृत्यू यांना आता मान्यता नसल्याने, प्रत्येक मनुष्य ही व्यक्ती आहे, असे वुल्फ म्हणतात. इंग्लिश न्यायालय, उदाहरणार्थ उत्तराधिकाराच्या (succession) प्रश्नावर, नागरी मृत्यूचा परदेशी नियम लावणार नाही.
एक संबंधित प्रकरण. Oppenheimer v. Cattermole, [1976] AC 249, मध्ये हाउस ऑफ लॉर्ड्सने म्हटले की परदेशातील जर्मन ज्यूंचे राष्ट्रीयत्व (nationality) हिरावून घेणाऱ्या 1941 च्या नाझी आदेशाला (decree) इंग्लिश न्यायालये मान्यता देणार नाहीत. तो "मानवी हक्कांचे (human rights) इतके गंभीर उल्लंघन" होता की त्याला कायदा म्हणून मुळीच मान्यता देऊ नये.
भारतीय कायद्यातील एक खूण. दुसऱ्या जोडीदाराने धार्मिक संघात प्रवेश करून जगाचा त्याग केला असेल, तर हिंदू जोडीदार घटस्फोट (divorce) मागू शकतो (हिंदू विवाह अधिनियम, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955), कलम (section) 13(1)(vi)).
निष्कर्ष. नागरी मृत्यू जिवंत व्यक्तीला कायद्याने मृत मानतो; दंडात्मक दर्जा असल्याने, आधुनिक संघर्षविषयक नियम लावणारी न्यायालये त्याला मान्यता देत नाहीत.
The rest of the answers
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.