मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
संविदा कायद्याची मूलभूत तत्त्वे आणि संलग्न कायदे
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
LL.M. · सत्र 1
2022 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
LL.M. सत्र 1 संविदा कायद्याची मूलभूत तत्त्वे आणि संलग्न कायदे 2022: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU LLM student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 2 नोव्हेंबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2022 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2022 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न 2022 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 34 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Part A short questions, examination of 02/06/2022, each carrying 3 marks (attempt any ten of fifteen) 30 Marks
1.संविदा कायद्याखाली प्रतिफलाच्या अपुरेपणाचे परिणाम काय आहेत?[3]
उत्तर
पूर्ण गुणांसाठी हे मुद्दे लिहा: कलम 25 चे स्पष्टीकरण 2, उदाहरण, आणि अपुरेपणा महत्त्वाचा ठरतो अशी एकमेव परिस्थिती.
भारतीय संविदा अधिनियम (Indian Contract Act), 1872 च्या कलम 25 चे स्पष्टीकरण 2 संपूर्ण उत्तर देते: वचनदात्याने (promisor) ज्या कराराला (agreement) मुक्तपणे संमती (consent) दिली आहे तो करार केवळ प्रतिफल (consideration) अपुरे आहे म्हणून शून्य (void) होत नाही, पण वचनदात्याची संमती मुक्तपणे दिली होती का हा प्रश्न ठरवताना न्यायालय प्रतिफलाचा अपुरेपणा विचारात घेऊ शकते.
म्हणून या नियमाचे दोन भाग आहेत. केवळ अपुरेपणाचा वैधतेवर कोणताही परिणाम होत नाही. कायद्याला काहीतरी दिले जाणे आवश्यक आहे, योग्य किंमत दिली जाणे नव्हे, कारण मूल्याचे निर्णायक पक्षकार असतात आणि सौद्यांची किंमत ठरवणारे न्यायालय ते सौदे पुन्हा लिहीत असेल.
कलम 25 चे उदाहरण (f) हे अधिनियमाचे स्वतःचे उदाहरण आहे: A एक हजार रुपये किमतीचा घोडा दहा रुपयांना विकण्यास सहमत होतो, आणि करारासाठी A ची संमती मुक्तपणे दिलेली होती; प्रतिफल अपुरे असले तरी हा करार संविदा (contract) आहे.
दुसरा भाग म्हणजे जिथे अपुरेपणा काम करतो. कलम 14 खालील मुक्त संमतीच्या (free consent) स्वतंत्र प्रश्नावर तो पुरावा असतो. अत्यंत अपुऱ्या प्रतिफलावरून कलम 15 खालील बळजबरीचा (coercion) किंवा कलम 16 खालील अनुचित प्रभावाचा (undue influence) निष्कर्ष काढता येऊ शकतो, आणि व्यवहार सद्सद्विवेकबुद्धीला न पटणारा वाटत असेल आणि एक पक्षकार दुसऱ्याच्या इच्छेवर वर्चस्व गाजवण्याच्या स्थितीत असेल तिथे, संविदा अनुचित प्रभावामुळे घडवली गेली नाही हे सिद्ध करण्याचा भार कलम 16(3) वर्चस्व असलेल्या पक्षकारावर टाकते. कलम 25 चे उदाहरण (g) दोन्ही भाग एकत्र मांडते: A एक हजार रुपये किमतीचा घोडा दहा रुपयांना विकण्यास सहमत होतो, आणि आपली संमती मुक्तपणे दिली होती हे A नाकारतो; A ची संमती मुक्तपणे दिली होती की नाही याचा विचार करताना न्यायालयाने प्रतिफलाचा अपुरेपणा ही वस्तुस्थिती विचारात घेतली पाहिजे.
निष्कर्ष. प्रतिफलाचा अपुरेपणा स्वतःहून कराराच्या वैधतेवर परिणाम करत नाही, कारण कलम 25 प्रतिफल आवश्यक करते, समतुल्यता नव्हे. त्याचा एकमेव परिणाम पुराव्याचा आहे: संमती मुक्त होती का हे ठरवताना न्यायालय विचारात घेते अशी ती परिस्थिती आहे, आणि व्यवहार सद्सद्विवेकबुद्धीला न पटणारा असेल आणि पक्षकार असमान असतील तिथे तो कलम 16(3) खाली पुराव्याचा भार सरकवू शकतो.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the LL.M. Business Law (Marathi) Semester 1 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.