munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 6 विमा कायदा Nov 2013: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

विमा कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 6

Nov 2013 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2013 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2013 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Nov 2013 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: (1) Figures to the right indicate full marks. (2) Answer all questions on separate sheet of the answer paper.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Write short answers, not more than two sentences (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)दैवाधीन संविदा (aleatory contract) म्हणजे काय?[2]

उत्तर

अर्थ. दैवाधीन संविदा म्हणजे अशी संविदा (contract) जिचे पालन (performance) कोणत्याही पक्षाचे नियंत्रण नसलेल्या अनिश्चित घटनेवर अवलंबून असते. हा शब्द लॅटिन alea, म्हणजे फासा, यापासून आला आहे. म्हणून संविदा करताना प्रत्येक पक्ष काय देतो आणि काय मिळवतो, हे असमान आणि अज्ञात असते.

दैवाधीन संविदा म्हणून विमा.

  1. आग, अपघात किंवा मुदतीत मृत्यू यांसारखी विमा उतरवलेली घटना घडली तरच विमाकर्ता (insurer) रक्कम देतो.
  2. एखादा विमापत्रधारक (policyholder) वर्षानुवर्षे विमा हप्ते (premiums) भरून कधीच दावा करणार नाही, असे होऊ शकते. दुसरा एका विमा हप्त्यानंतरच मोठ्या रकमेचा दावा करू शकतो.
  3. तरीही सौदा न्याय्य असतो, कारण अनेक समान जोखमींमधील हानीच्या संभाव्यतेवर विमा हप्त्याची किंमत ठरवली जाते.

पैज नव्हे. पैजही (wager) दैवाधीन असते, पण ती भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 (Indian Contract Act, 1872) च्या कलम (section) 30 खाली शून्य (void) असते. विमा वैध (valid) असतो, कारण विमाधारकाचा विमायोग्य हितसंबंध (insurable interest) असतो, आणि मालमत्ता विम्यात तो केवळ आपली खरी हानीच वसूल करतो.

समाश्रित संविदाही. संविदा अधिनियमाच्या कलम 31 खाली विमा ही समाश्रित संविदा (contingent contract) आहे. घटना घडल्यावरच विमाकर्त्याच्या वचनाची (promise) अंमलबजावणी करता येते (कलम 32).

munotes.in 2

अनिश्चिततेची कसोटी. Prudential Insurance Co. v. Commissioners of Inland Revenue, [1904] 2 KB 658 मध्ये, विमा संविदा काही अनिश्चितता (uncertainty) असलेल्या घटनेवर रक्कम देते, असे न्यायमूर्ती चॅनेल म्हणाले. जीवन विमापत्रात मृत्यू निश्चित असतो, पण त्याची वेळ निश्चित नसते.

निष्कर्ष. दैवाधीन संविदेचे पालन दैवावर अवलंबून असते. विमा दैवाधीन आहे, पण विमायोग्य हितसंबंधामुळे ती पैज नाही.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!