munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 6 बँकिंग आणि परक्राम्य संलेख कायदा May 2026 - 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

बँकिंग आणि परक्राम्य संलेख कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 6

May 2026 - 60/40 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2026 - 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2026 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास  ·  एकूण गुण: 60  ·  22 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer in not more than two sentences, attempt any six (12 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)'विनिमयपत्र' (Bill of Exchange) ची व्याख्या करा.[2]

उत्तर

व्याख्या. परक्राम्य संलेख अधिनियम, 1881 (Negotiable Instruments Act, 1881) चे कलम (section) 5 त्याची व्याख्या करते: "'विनिमयपत्र' (bill of exchange) म्हणजे असा लेखी संलेख (instrument), ज्यात लेखकाने सही केलेला, एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीला असा निर्देश देणारा बिनशर्त आदेश असतो की तिने केवळ निश्चित रक्कम विशिष्ट व्यक्तीला, किंवा तिच्या आदेशानुसार, किंवा संलेखाच्या वाहकाला (bearer) द्यावी".

तीन पक्षकार.

  1. आहर्ता (drawer) विनिमयपत्र तयार करतो आणि आदेश देतो.
  2. आहार्यीला (drawee) प्रदान करण्याचा आदेश दिला जातो. त्याने सही करून आपली संमती (assent) दिली की तो स्वीकारकर्ता (acceptor) बनतो.
  3. आदाता (payee) म्हणजे ज्या व्यक्तीला पैसे द्यायचे आहेत ती व्यक्ती.

त्याचे आवश्यक घटक. विनिमयपत्र लेखी असले पाहिजे. त्यात विनंती नव्हे तर आदेश असला पाहिजे, आणि तो आदेश बिनशर्त असला पाहिजे. त्यावर आहर्त्याची सही असली पाहिजे. आहार्यी आणि आदाता या विशिष्ट व्यक्ती असल्या पाहिजेत, आणि रक्कम केवळ निश्चित रक्कमच असली पाहिजे.

munotes.in 2

एक उदाहरण. "दिनांकानंतर तीन महिन्यांनी क ला किंवा त्याच्या आदेशानुसार Rs 10,000 द्या, मूल्य मिळाले. प्रति, ब. सही, अ." येथे अ आहर्ता, ब आहार्यी आणि क आदाता आहे.

वेळेमुळे सशर्त होत नाही. प्रदान एखाद्या निश्चितपणे घडणाऱ्या घटनेवर, उदाहरणार्थ एखाद्या व्यक्तीच्या मृत्यूवर, देय होत असेल, तर केवळ त्यामुळे आदेश सशर्त ठरत नाही (कलम 5 चे स्पष्टीकरण (explanation)).

निष्कर्ष. विनिमयपत्र म्हणजे आहर्त्याने आहार्यीला दिलेला लेखी, सही केलेला, बिनशर्त आदेश. तो आहार्यीला विशिष्ट व्यक्तीला किंवा वाहकाला निश्चित रक्कम देण्याचा निर्देश देतो.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!