मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
पुराव्याचा कायदा
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 6
Apr 2024 - Evidence 60/40 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
LL.B. (3 वर्षे) सत्र 6 पुराव्याचा कायदा Apr 2024 - Evidence 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2024 - Evidence 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2024 - Evidence 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Apr 2024 - Evidence 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2 तास · एकूण गुण: 60 · 22 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B. (1) All questions are compulsory. (2) Figures to the right indicate full marks.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer in one or two sentences, any six (12 Marks - 2 marks each)
(a)न्यायालयाची व्याख्या करा.[2]
उत्तर
व्याख्या. भारतीय पुरावा अधिनियम, 1872 (Indian Evidence Act, 1872) (IEA) चे कलम (section) 3 सांगते: "'न्यायालय' यामध्ये सर्व न्यायाधीश आणि दंडाधिकारी, आणि लवाद वगळता, पुरावा घेण्यास कायदेशीररीत्या प्राधिकृत असलेल्या सर्व व्यक्ती यांचा समावेश होतो." भारतीय साक्ष्य अधिनियम, 2023 (Bharatiya Sakshya Adhiniyam, 2023) (BSA) चे कलम 2(1)(a) हेच शब्द वापरते.
त्यात कशाचा समावेश होतो.
- दिवाणी आणि फौजदारी, प्रत्येक न्यायालयाचे सर्व न्यायाधीश.
- सर्व दंडाधिकारी (Magistrates).
- पुरावा (evidence) घेण्यास कायदेशीररीत्या प्राधिकृत असलेल्या इतर सर्व व्यक्ती, उदाहरणार्थ पुरावा नोंदवण्यासाठी न्यायालयाने नेमलेला आयुक्त (Commissioner).
ते काय वगळते. लवाद (arbitrators). ते विवाद सोडवतात आणि पुरावा ऐकतात, तरीही अधिनियमासाठी ते "न्यायालय" नसतात. अधिनियम लवादासमोरील कार्यवाहीला लागू होत नाही, असेही कलम 1(2) सांगते.
लष्करी न्यायालये. अधिनियम कोणत्याही न्यायालयातील किंवा न्यायालयासमोरील, "लष्करी न्यायालयांसह (Courts-martial)", सर्व न्यायिक कार्यवाहीला (judicial proceedings) लागू होतो, असे कलम 1(2) सांगते.
व्याख्या "समावेशक" का आहे. "समावेश होतो" (includes) हा शब्दप्रयोग अर्थ विस्तृत करतो. कायद्याने पुरावा घेण्याचा अधिकार दिलेल्या न्यायाधिकरणांसारख्या (tribunals) संस्थांना न्यायालय मानले जाऊ शकते.
न्यायालय नसलेल्या संस्था. खातेअंतर्गत चौकशी (departmental inquiry) अधिनियमाच्या कडक नियमांनी बांधील नसते. State of Haryana v. Rattan Singh, (1977) 2 SCC 491, मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) ठरवले की अशी चौकशी तार्किकदृष्ट्या सिद्धतामूल्य (probative) असलेल्या कोणत्याही साहित्यावर कृती करू शकते. वाजवी संबंध (nexus) असलेल्या ऐकीव पुराव्याचाही (hearsay) यात समावेश होतो. तरीही तिने नैसर्गिक न्यायाचे (natural justice) पालन केले पाहिजे.
उदाहरण. आजारी साक्षीदाराचा (witness) पुरावा त्याच्या घरी नोंदवण्यासाठी दिवाणी न्यायालयाने नेमलेला आयुक्त त्या प्रयोजनासाठी "न्यायालय" असतो.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.