मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
कामगार कायदा आणि औद्योगिक संबंध 2
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 5
Nov 2024 - 75/25 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
LL.B. (3 वर्षे) सत्र 5 कामगार कायदा आणि औद्योगिक संबंध 2 Nov 2024 - 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 29 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2024 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2024 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Nov 2024 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 21 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer the following in not more than two sentences (Any Six)
(a)सामाजिक सुरक्षा संहिता, 2020 चे मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?[2]
उत्तर
सामाजिक सुरक्षा संहिता, 2020 चे मुख्य उद्दिष्ट सामाजिक सुरक्षेशी संबंधित कायद्यांत सुधारणा करणे आणि त्यांचे एकत्रीकरण करणे हे आहे. सर्व कर्मचारी आणि कामगार यांच्यापर्यंत सामाजिक सुरक्षा विस्तारणे हे ध्येय आहे. त्यात संघटित क्षेत्र, असंघटित क्षेत्र आणि इतर कोणतेही क्षेत्र यांतील कर्मचारी आणि कामगार येतात. संहिता नऊ केंद्रीय अधिनियम एकाच कायद्यात विलीन करून हे करते. ती असंघटित कामगार, गिग कामगार आणि प्लॅटफॉर्म कामगार यांनाही प्रथमच व्यवस्थेत आणते.
हे शब्द रचलेले नाहीत. ते संहितेचे स्वतःचे दीर्घ शीर्षक आहेत. विधेयकासोबत जोडलेल्या उद्देश आणि कारणे यांच्या निवेदनाच्या परिच्छेद 5(i) मध्ये त्यांची पुनरावृत्ती केली आहे.
संहितेत "सामाजिक सुरक्षा" याचा अर्थ. कलम 2(78) तिची व्याख्या कर्मचारी, असंघटित कामगार, गिग कामगार आणि प्लॅटफॉर्म कामगार यांना दिलेले संरक्षणाचे उपाय अशी करते. संरक्षणाची दोन उद्दिष्टे आहेत: आरोग्यसेवेपर्यंत पोहोच आणि उत्पन्नाची सुरक्षितता. त्यानंतर कायद्याला ज्यांची चिंता आहे ते धोके कलम नमूद करते. ते म्हणजे वृद्धापकाळ, बेरोजगारी, आजारपण, अपंगत्व, कामावरील दुखापत, प्रसूती आणि कमावत्या व्यक्तीचा मृत्यू. म्हणून उद्दिष्ट दानधर्म नाही. ते नमूद धोक्यांपासून उत्पन्नाचे संरक्षण आहे.
तिने कोणत्या नऊ अधिनियमांची जागा घेतली. कलम 164(1) कर्मचारी भरपाई अधिनियम 1923, ESI अधिनियम 1948 आणि EPF अधिनियम 1952 निरसित करते. ते रोजगार कार्यालये अधिनियम 1959, प्रसूती लाभ अधिनियम 1961 आणि उपदान प्रदान अधिनियम 1972 हेही निरसित करते. आणखी दोन म्हणजे सिने-कामगार कल्याण निधी अधिनियम 1981 आणि इमारत आणि इतर बांधकाम कामगार कल्याण उपकर अधिनियम 1996. नववा म्हणजे असंघटित कामगार सामाजिक सुरक्षा अधिनियम 2008. संहिता 21 नोव्हेंबर 2025 रोजी अंमलात आली.
न्यायालये असा कायदा कसा वाचतात. Municipal Corporation of Delhi v. Female Workers (Muster Roll), (2000) 3 SCC 224, मध्ये रोजंदारीच्या हजेरीपटावरील महिलांना प्रसूती रजा नाकारण्यात आली. त्या नियमित कर्मचारी नव्हत्या हे कारण देण्यात आले. लाभ कामाच्या मागे जातो, नियुक्तीवर लावलेल्या पदनामाच्या नव्हे, असे सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवले. सामाजिक सुरक्षा कायदा व्याप्ती रुंदावण्यासाठी वाचला जातो, ती अरुंद करण्यासाठी कधीच नाही.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 5 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.