ही मुंबई विद्यापीठाची अधिकृत उत्तरे आहेत का?

नाही. ही munotes.in ने अभ्यासासाठी लिहिलेली आदर्श उत्तरे आहेत, आणि हा त्यांचा मराठी अनुवाद आहे. मुंबई विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही, त्यामुळे कोणतीही साइट ती देऊ शकत नाही. तुमची पद्धत आणि मांडणी तपासण्यासाठी यांचा वापर करा; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार म्हणून नाही.

उत्तरे वाचण्यासाठी पैसे द्यावे लागतात का?

ही सोडवलेली प्रश्नपत्रिका तिच्या पहिल्या उत्तराने उघडते. उरलेली उत्तरे LL.B. 3 Years (Marathi) सत्र 4 च्या मराठी सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकांसोबत मिळतात: ₹499 मध्ये सत्रातील प्रत्येक सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकेची सर्व उत्तरे. प्रश्नपत्रिका स्वतः मोफत उपलब्ध राहते.

सोडवलेली प्रश्नपत्रिका कशी वापरावी?

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा, मग उत्तरे वाचा. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तरे वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

उत्तरे सध्याच्या अभ्यासक्रमानुसार आहेत का?

उत्तरे प्रश्नपत्रिका जशी विचारली गेली त्यानुसार आहेत, आणि काळानुसार बदलणाऱ्या गोष्टींसोबत त्या तपासल्याची तारीख दिलेली आहे. परीक्षेनंतर एखादा नियम किंवा आकडा बदलला असेल तर उत्तर तसे सांगते, कारण पुढील प्रश्नपत्रिका नवीन स्थिती अपेक्षित धरते.

ही उत्तरे माझ्या साइटवर, वर्गात किंवा AI साधनात उद्धृत करता येतील का?

हो. श्रेय देऊन मोकळेपणाने उद्धृत करा: munotes.in चे नाव द्या आणि या पानाची लिंक द्या. व्यक्ती आणि AI प्रणाली दोघांसाठी हीच संपूर्ण परवानगी आहे. संपूर्ण खंड पुन्हा प्रसिद्ध करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: https://www.munotes.in/content-license

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 4 विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत Nov 2013: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

MU law student group Free to join

Telegram group 1,916 members · approved within a day Join WhatsApp group Approved within a day Join

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 4

Nov 2013 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2013 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2013 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Nov 2013 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

N.B: (1) Answer all questions.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

मूळ प्रश्नपत्रिका वाचा

SECTION I - Q.1: Answer all ten questions in one or two sentences (20 Marks - 2 marks each)

(a)कायद्याचा शुद्ध सिद्धांत म्हणजे काय?[2]

उत्तर

कायद्याचा शुद्ध सिद्धांत (Pure Theory of Law) हा हान्स केल्सन (1881 ते 1973) यांचा सिद्धांत आहे. तो कायद्याचे, कायदा नसलेल्या प्रत्येक गोष्टीपासून मुक्त असे वर्णन करतो: नीतिशास्त्र, राजकारण, समाजशास्त्र, मानसशास्त्र आणि इतिहास यांपासून मुक्त. म्हणूनच केल्सन यांनी त्याला "शुद्ध" म्हटले.

त्याच्या मुख्य कल्पना.

कायदा हे मानदंडात्मक शास्त्र आहे. काय आहे याच्याशी नव्हे, तर काय असावे याच्याशी त्याचा संबंध असतो.
कायदा मानदंडांचा बनलेला असतो. मानदंड (norm) असे सांगतो की विशिष्ट वर्तन घडले तर शास्ती (sanction) झाली पाहिजे. तो शास्ती लागू करणाऱ्या अधिकाऱ्याला उद्देशून असतो.
मानदंडांची श्रेणी. प्रत्येक मानदंड आपली वैधता उच्च मानदंडाकडून मिळवतो: आदेश नियमाकडून, नियम अधिनियमाकडून, अधिनियम संविधानाकडून (Constitution).
मूलभूत मानदंड (grundnorm). सर्वोच्च स्थानी आधारभूत मानदंड असतो, जो केलेला नसतो तर गृहीत धरलेला असतो: पहिल्या संविधानाचे पालन केले पाहिजे.
परिणामकारकता. कायदा व्यवस्थेचा मूलभूत मानदंड गृहीत धरता यावा, यासाठी ती एकूणात परिणामकारक असली पाहिजे.
राज्य म्हणजेच कायदा व्यवस्था. राज्य आणि कायदा ही दोन बाजूंनी पाहिलेली एकच गोष्ट आहे.

एका वाक्यात. केल्सन यांचा शुद्ध सिद्धांत कायद्याकडे मानदंडांचा पिरॅमिड म्हणून पाहतो, ज्यातील प्रत्येक मानदंड उच्च मानदंड त्याला अधिकृत करतो म्हणून वैध असतो, आणि ज्याचा शेवट गृहीत धरलेल्या मूलभूत मानदंडात होतो.

मुख्य टीका. नीतिमत्ता आणि सामाजिक वस्तुस्थिती वगळल्यामुळे, कायद्याचे पालन का केले जाते किंवा तो न्याय्य आहे का, हे तो स्पष्ट करू शकत नाही.

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.