munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 4 गुन्हेगारीशास्त्र आणि दंडशास्त्र Dec 2012: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

गुन्हेगारीशास्त्र आणि दंडशास्त्र

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 4

Dec 2012 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2012 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Dec 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: Answer the questions as per instructions given below.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer in not more than two sentences (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)गुन्हेगारीशास्त्र म्हणजे काय?[2]

उत्तर

गुन्हेगारीशास्त्र (criminology) म्हणजे गुन्हा (crime), गुन्हेगार आणि गुन्ह्याला समाज देत असलेला प्रतिसाद यांचा शास्त्रीय अभ्यास. हा शब्द लॅटिन crimen, म्हणजे गुन्हा, आणि "-logy", म्हणजे अभ्यास, यांपासून आला आहे; रफाएल गारोफालो यांच्या Criminologia (तुरिन, 1885) या पुस्तकाने तो रूढ केला.

प्रमाणभूत व्याख्या एडविन एच. सदरलँड यांची आहे: गुन्हेगारीशास्त्र म्हणजे "सामाजिक घटित (social phenomenon) म्हणून गुन्ह्याविषयीचे ज्ञानभांडार (knowledge). त्याच्या व्याप्तीत कायदे करण्याच्या, कायदे मोडण्याच्या, आणि कायदे मोडल्यावर प्रतिक्रिया देण्याच्या प्रक्रिया येतात."

त्याच्या तीन शाखा (सदरलँड):

  1. कायद्याचे समाजशास्त्र (sociology of law), म्हणजे फौजदारी कायदे कसे विकसित होतात याचा अभ्यास;
  2. गुन्हेगारी कारणमीमांसा (criminal aetiology), म्हणजे गुन्ह्याच्या कारणांचा शास्त्रीय अभ्यास; आणि
  3. दंडशास्त्र (penology), जे "गुन्ह्याच्या नियंत्रणाशी संबंधित" आहे.
munotes.in 2

इतर दृष्टिकोन. प्रत्येक संप्रदायाने वेगळ्या गोष्टीला केंद्रस्थानी ठेवले. लोम्ब्रोसो यांनी गुन्हेगाराचा शारीरिक प्रकार म्हणून अभ्यास केला (गुन्हेगारी मानववंशशास्त्र (criminal anthropology)). मानववंशशास्त्र, मानसशास्त्र, सांख्यिकी आणि गुन्ह्याशी लढण्याची साधने यांचा समावेश व्हावा म्हणून, फेरी यांनी 1882 मध्ये या विषयाला गुन्हेगारी समाजशास्त्र (criminal sociology) असे नाव दिले. तार्द यांनी गुन्हेगारीशास्त्राला "समाजशास्त्राचे केवळ एक उदाहरण" म्हटले.

त्याचे उद्दिष्ट, सदरलँड यांच्या शब्दांत, कायदा, गुन्हा आणि उपचार किंवा प्रतिबंध यांविषयी "सर्वसाधारण आणि पडताळलेल्या तत्त्वांचा एक संच विकसित करणे", आणि गुन्ह्याच्या नियंत्रणाच्या कार्यक्रमांमध्ये त्यांचा वापर करणे, हे आहे. ते फौजदारी कायद्यापेक्षा (criminal law) व्यापक आहे, कारण फौजदारी कायदा केवळ अपराधांच्या (offences) व्याख्या करतो आणि त्यांच्या शिक्षा (punishments) ठरवतो.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!