munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 6 घटनात्मक कायदा I May 2024 - 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

घटनात्मक कायदा I

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 6

May 2024 - 75/25 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2024 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2024 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2024 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2½ तास  ·  एकूण गुण: 75  ·  21 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer in two sentences (Any Six), any 6 of 8 12 Marks

munotes.in 1

1.भारत सरकार अधिनियम 1935 ची कोणतीही दोन वैशिष्ट्ये स्पष्ट करा.[2]

उत्तर

भारत सरकार अधिनियम, 1935 (Government of India Act, 1935) हा ब्रिटिश संसदेने (Parliament) भारतासाठी संमत केलेला सर्वात मोठा अधिनियम होता. आपल्या संविधानाच्या मजकुरापैकी सुमारे दोन तृतीयांश भाग त्यातून आलेला आहे. पुढीलपैकी कोणतीही दोन वैशिष्ट्ये या प्रश्नाचे उत्तर देतात.

  1. अखिल भारतीय संघराज्य. त्याने ब्रिटिश भारतातील प्रांत, आणि सामीलीकरणाच्या संलेखाद्वारे (Instrument of Accession) सामील होणे निवडणारी संस्थाने, यांच्या संघराज्याची (federation) तरतूद केली. पुरेशा संस्थानांनी सामीलीकरण न केल्याने, हे संघराज्य कधीच अस्तित्वात आले नाही.
  2. प्रांतिक स्वायत्तता (provincial autonomy). प्रांतांतील द्विदल शासन (dyarchy) रद्द करण्यात आले. प्रांत स्वतंत्र घटक बनले, आणि निर्वाचित विधिमंडळांना (legislature) उत्तरदायी असलेल्या मंत्र्यांकडून त्यांचे शासन चालू लागले. हा भाग 1937 मध्ये अंमलात आला.
  3. तीन सूची. विधिविषयक अधिकाराचे (legislative power) विभाजन संघीय सूची, प्रांतिक सूची आणि समवर्ती सूची (Concurrent List) यांद्वारे करण्यात आले. उर्वरित अधिकार (residuary power) गव्हर्नर जनरलकडे (Governor-General) ठेवण्यात आला. ही आपल्या सातव्या अनुसूचीची पूर्वज आहे.
munotes.in 2
  1. दिल्ली येथील संघीय न्यायालय (Federal Court), जे सर्वोच्च न्यायालयाचे पूर्वरूप होते.
  2. संरक्षण आणि परराष्ट्र व्यवहार राखीव ठेवून केंद्रातील द्विदल शासन. संघराज्य कधीच स्थापन न झाल्याने, ते कधीच कार्यान्वित झाले नाही.
  3. विवेकाधीन (discretion) अधिकार आणि विशेष जबाबदाऱ्या यांसारख्या, गव्हर्नर जनरल आणि गव्हर्नर यांच्यासाठीच्या सुरक्षा तरतुदी (safeguards). कलम (section) 93 मधील आणीबाणीचा अधिकार हा अनुच्छेद (article) 356 चा पूर्वज आहे.

त्याची दुर्बलता. त्यात हक्कांची सनद नव्हती, आणि स्वराज्याचे कोणतेही वचन नव्हते. नेहरूंनी त्याला मजबूत ब्रेक असलेले, पण इंजिन नसलेले यंत्र म्हटले.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!