मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
तर्कशास्त्र 2
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 4
2024-25 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 4 तर्कशास्त्र 2 2024-25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2024-25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2024-25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न 2024-25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 21 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: 1. Attempt all questions. 2. Figures to the right indicates full marks.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1 Answer the following in one or two sentences (any 6 of 8) 12 Marks
(a)असाक्षात अनुमानाची व्याख्या द्या.[2]
उत्तर
पेपरला अपेक्षित असलेल्या दोन वाक्यांत उत्तर. असाक्षात अनुमान (mediate inference) म्हणजे असे अनुमान, ज्यात दोन्ही आधारविधानांत (premises) सामायिक असलेल्या हेतुपदाद्वारे (middle term), दोन आधारविधाने एकत्र घेतल्यावर निष्कर्ष (conclusion) निघतो. उदाहरण: "सर्व संविदा (contracts) करार (agreements) आहेत; सर्व करारांना संमती (consent) लागते; म्हणून सर्व संविदांना संमती लागते", येथे "करार" हे हेतुपद आहे.
"असाक्षात" याचा अर्थ. निष्कर्ष एका माध्यमाद्वारे, म्हणजे हेतुपदाद्वारे, गाठला जातो. "संविदा" आणि "संमती लागणे" ही दोन टोकाची पदे (terms) प्रत्येकी "करार" याच्याशी ताडली जातात, आणि त्यामुळे ती एकमेकांशी जोडली जातात. त्यानंतर हेतुपद निष्कर्षातून गळून पडते.
ते साक्षात अनुमानापेक्षा कसे वेगळे आहे. साक्षात अनुमान (immediate inference) हेतुपदाशिवाय, एकाच विधानावरून (proposition) निष्कर्ष काढते. परिवर्तन (conversion) हे त्याचे उदाहरण आहे: "कोणतीही अल्पवयीन (minor) व्यक्ती संविदा करण्यास सक्षम नाही" यावरून "संविदा करण्यास सक्षम असलेली कोणतीही व्यक्ती अल्पवयीन नाही".
| साक्षात अनुमान | असाक्षात अनुमान | |
|---|---|---|
| आधारविधाने | एक | दोन (किंवा अधिक) |
| साक्षात अनुमान | असाक्षात अनुमान | |
|---|---|---|
| हेतुपद | नसते | आवश्यक |
| उदाहरणे | परिवर्तन, प्रतिवर्तन (obversion) | निरुपाधिक, हेत्वाश्रित (hypothetical) आणि वैकल्पिक (disjunctive) संवाक्ये (syllogisms) |
त्याचे मानक स्वरूप. निरुपाधिक संवाक्य (categorical syllogism) हे असाक्षात निगमनात्मक (deductive) अनुमानाचे मानक स्वरूप (standard form) आहे. हेत्वाश्रित आणि वैकल्पिक संवाक्ये आणि उभयतःपाश (dilemma) ही इतर असाक्षात अनुमाने आहेत.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.