मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
तर्कशास्त्र 2
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 4
2023-24 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 4 तर्कशास्त्र 2 2023-24: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2023-24 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2023-24 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न 2023-24 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 23 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1 Answer the following in one or two sentences (any 6 of 10) 12 Marks
(a)साध्या विधायक उभयतःपाशाचा नियम सांगा.[2]
उत्तर
पेपरला अपेक्षित असलेल्या दोन वाक्यांत उत्तर. दोन हेत्वाश्रित (hypothetical) विधानांचे उत्तरांग (consequent) एकच असते आणि त्यांच्या पूर्वांगांचा (antecedents) विकल्प म्हणून स्वीकार केला जातो, तेव्हा ते उत्तरांग सरळ प्रतिपादित करता येते. प्रतीकांत: (p -> r) • (q -> r); p v q; म्हणून r.
चिन्हे. -> म्हणजे "जर ... तर" (परीक्षेत हॉर्सशू (horseshoe) चिन्ह लिहा), • म्हणजे "आणि" आणि v म्हणजे "किंवा".
प्रत्येक आधारविधान काय देते. साध्य आधारविधान (major premise) एकाच निष्पत्तीत संपणारी दोन सोपाधिक (conditional) विधाने जोडते. पक्ष आधारविधान (minor premise) सांगते की दोन अटींपैकी किमान एक पूर्ण होते. कोणतीही अट पूर्ण झाली, तरी तीच निष्पत्ती निघते, म्हणून निष्कर्ष (conclusion) एकच निरुपाधिक विधान असतो.
एक उदाहरण. एक गृहनिर्माण संस्था कंत्राटदारावर दावा करावा की नाही याचा निर्णय घेत आहे. "आपण दावा केला, तर आपण वकिलांवर पैसे खर्च करतो; आपण दावा केला नाही, तर आपण दुरुस्तीवर पैसे खर्च करतो. आपण दावा करणे किंवा न करणे भाग आहे. म्हणून आपण पैसे खर्च करतो."
तो कसा सिद्ध होतो. विधायक उभयतःपाश (constructive dilemma) आधारविधानांवरून (premises) "r v r" देतो. मग पुनरुक्तीचा नियम (Tautology) "r v r" चे रूपांतर "r" मध्ये करतो.
तो कोठे अपयशी ठरू शकतो. आकार (form) स्वतः वैध (valid) आहे. निष्कर्ष विकल्पांइतकाच सुरक्षित असतो. "दावा करणे किंवा न करणे" हे सर्वसमावेशक आहे, कारण एक विकल्प म्हणजे दुसऱ्याचा सरळ निषेध आहे.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.