munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 4 तर्कशास्त्र 2 2022-23: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

तर्कशास्त्र 2

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 4

2022-23 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2022-23 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2022-23 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न 2022-23 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास  ·  एकूण गुण: 60  ·  22 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: Please check whether you have got the right question paper. 1) All questions are compulsory. 2) Figures to the right indicate full marks.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1 Answer the following in one or two sentences (any 6 of 10) 12 Marks

munotes.in 1

(a)ॲरिस्टॉटलचे सूत्र आणि त्याचा अर्थ सांगा.[2]

उत्तर

पेपरला अपेक्षित असलेल्या दोन वाक्यांत उत्तर. ॲरिस्टॉटलचे "सर्वांविषयी आणि कोणाविषयीच नाही" हे सूत्र (dictum de omni et nullo) असे आहे: संपूर्ण वर्गाविषयी (class) जे प्रतिपादित केले जाते किंवा नाकारले जाते, ते त्या वर्गातील प्रत्येक गोष्टीविषयी प्रतिपादित करता येते किंवा नाकारता येते. त्याचा अर्थ असा की सर्वांविषयी जे सत्य आहे ते प्रत्येकाविषयी सत्य आहे, आणि सर्वांविषयी जे नाकारले जाते ते प्रत्येकाविषयी नाकारले जाते.

त्याचे दोन भाग. Dictum de omni: एखाद्या वर्गाच्या सर्वांविषयी जे प्रतिपादित केले जाते, ते त्यातील कोणत्याही गोष्टीविषयी प्रतिपादित करता येते. Dictum de nullo: एखाद्या वर्गाच्या सर्वांविषयी जे नाकारले जाते, ते त्यातील कोणत्याही गोष्टीविषयी नाकारता येते. जेव्हन्स यांचे संक्षिप्त रूप: "उच्च वर्गाला जे लागू होते ते कनिष्ठ वर्गालाही लागू होते."

एक उदाहरण. भारतीय संविदा अधिनियम (Indian Contract Act), 1872 चे कलम (section) 30: "पैजेच्या मार्गाने केलेले करार शून्य असतात". हा करार (agreement) पैज (wager) आहे. म्हणून तो शून्य (void) आहे. प्रत्येक पैजेविषयी जे सांगितले आहे, ते या पैजेविषयीही सांगितले आहे.

हे का महत्त्वाचे आहे. हे सूत्र पहिल्या आकृतीचे (figure) स्वयंसिद्ध तत्त्व आहे. ते त्या आकृतीला थेट लागू होते, म्हणूनच ॲरिस्टॉटल यांनी पहिल्या आकृतीला परिपूर्ण म्हटले. इतर आकृत्यांचे तिच्यात रूपांतर करून त्या वैध (valid) असल्याचे दाखवले जाते.

munotes.in 2

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!