munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 2 राज्यशास्त्र I 2022-23 - ATKT: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

राज्यशास्त्र I

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 2

2022-23 - ATKT परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2022-23 - ATKT परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2022-23 - ATKT परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न 2022-23 - ATKT परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास  ·  एकूण गुण: 60  ·  22 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q1. Answer the following questions in two sentences (any 6 of 10) 12 Marks

munotes.in 1

(a)राज्यशास्त्राच्या अभ्यासाचा प्राथमिक केंद्रबिंदू कोणता आहे?[2]

उत्तर

राज्यशास्त्राच्या अभ्यासाचा प्राथमिक केंद्रबिंदू म्हणजे राज्य (state). गार्नर या विषयाची व्याप्ती एका वाक्यात सांगतात: "राज्यशास्त्राची सुरुवात आणि शेवट राज्यानेच होतो." ते व्यापकतम अर्थाने राज्यशास्त्राची व्याख्या "राज्याचे सामान्य शास्त्र" अशी करतात.

ते राज्याविषयी कशाचा अभ्यास करते. गार्नर म्हणतात की त्याच्या तीन मूलभूत समस्या आहेत:

  1. राज्याचे स्वरूप: "समाजाची सामायिक उद्दिष्टे साध्य करण्याचे सर्वोच्च राजकीय साधन म्हणून राज्याच्या स्वरूपाचा शोध". यात त्याचा उगम, त्याचे घटक आणि सार्वभौमत्व (sovereignty) यांचा समावेश होतो.
  2. राजकीय संस्था: "राजकीय संस्थांचे स्वरूप, इतिहास आणि प्रकार यांची चौकशी". यात शासन (government), त्याचे प्रकार आणि त्याची अंगे यांचा समावेश होतो: कायदेमंडळ, कार्यकारी मंडळ आणि न्यायमंडळ.
  3. राजकीय वाढ: "त्यांवरून, शक्य तितके, राजकीय वाढ आणि विकास यांचे नियम काढणे". यात राज्ये आणि त्यांच्या संस्था कशा बदलतात याचा समावेश होतो.
munotes.in 2

राज्य केंद्रस्थानी का आहे. इतर प्रत्येक राजकीय विषय त्याच्यावर अवलंबून असतो. सार्वभौमत्व हा राज्याचा गुणधर्म आहे. शासन ही राज्याची यंत्रणा आहे. निवडणुका आणि प्रतिनिधित्व हे लोक राज्यात सहभागी होण्याचे मार्ग आहेत. आंतरराष्ट्रीय संबंधसुद्धा राज्यांमधील संबंध असतात.

कायद्याशी त्याची प्रस्तुतता. कायदा राज्याची अंगे करतात आणि अमलात आणतात, म्हणून वकील त्याच संस्थेचा अभ्यास करतो. भारतीय संविधान राजकीय कल्पना कायद्यात लिहिते. लोकसार्वभौमत्व (popular sovereignty) उद्देशिकेत ("आम्ही, भारताचे लोक") दिसते, आणि न्यायमंडळाचे वेगळेपण अनुच्छेद 50 मध्ये. विषयांची संघराज्यीय विभागणी अनुच्छेद 246 मध्ये आहे, आणि प्रौढ मताधिकार (adult suffrage) अनुच्छेद 326 मध्ये.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 2 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!