B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 1: Notes and Solved Previous Year Question Papers 2026

What do you get

• All the notes of all the subjects in Semester 1, as per the latest syllabus 2026.
• Previous year question papers, with full solutions.
• Your own dashboard, where you can track everything you have read, subject by subject.
• Priority access in our MU law student group. The groups are open, so you can send a message any time.
• Valid for one year, 365 days from the day you pay.
• If the University revises the syllabus while your year is running, the notes are rewritten to match and you read the new version at no extra cost. You are never asked to buy the same semester twice.

1. अर्थशास्त्र (Economics)

   मराठी आवृत्ती munotes.in

   अर्थशास्त्र

   B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 1

   मुंबई विद्यापीठाच्या सुधारित CBCS अभ्यासक्रमानुसारच

   मुंबई विद्यापीठ आणि त्याच्याशी संलग्न सर्व विधी महाविद्यालयांतील विद्यार्थ्यांसाठी

   munotes.in प्रथम वर्ष

   अर्थशास्त्र

   कॉपीराइट © 2026 munotes.in. सर्व हक्क राखीव.

   munotes.in ने लिहिलेले आणि प्रथम प्रकाशित केलेले, 2026. ही munotes.in च्या इंग्रजी पुस्तकाची मराठी आवृत्ती आहे.

   हे पुस्तक munotes.in वर वैयक्तिक विद्यार्थ्यांनी वाचण्यासाठी आहे. munotes.in च्या पूर्वलेखी परवान्याशिवाय या पुस्तकाचा कोणताही भाग कोणत्याही स्वरूपात पुनर्मुद्रित, वितरित, साठवला किंवा अनुवादित करता येणार नाही, आणि संस्थात्मक किंवा वर्गातील वापरासाठी वापरता येणार नाही.

   परवाना आणि परवानग्यांसाठी: contact@munotes.in

   या पुस्तकात दिलेल्या कायद्यांचा आणि निकालांचा मूळ इंग्रजी मजकूर कॉपीराइट अधिनियम, 1957 च्या कलम 52(1)(q) नुसार सार्वजनिक क्षेत्रात (public domain) आहे. त्या मजकुराचा मराठी अनुवाद, तसेच भाष्य, मांडणी, उदाहरणे आणि प्रश्न हे munotes.in चे मूळ लेखन आहे.

   munotes.in हे MU च्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही, त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही आणि त्याचा विद्यापीठाशी कोणताही अधिकृत संबंध नाही. अभ्यासक्रमांची नावे आणि विद्यापीठाचे उल्लेख हे साहित्य कोणत्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि कोणत्या अभ्यासक्रमासाठी आहे, एवढेच सांगतात.

   अनुक्रमणिका

   मॉड्यूल I अर्थशास्त्राचा पाया

   1. अर्थशास्त्र म्हणजे काय 1
   2. कायद्याच्या विद्यार्थ्याने अर्थशास्त्र का शिकावे 9
   3. सूक्ष्म अर्थशास्त्र आणि स्थूल अर्थशास्त्र 15
   4. वास्तववादी आणि आदर्शवादी अर्थशास्त्र 20
   5. मागणी आणि मागणीचा नियम 25
   6. मागणीची लवचिकता 31
   7. उत्पन्न लवचिकता, छेदक लवचिकता आणि लवचिकतेचा उपयोग 37
   8. पुरवठा आणि पुरवठ्याचा नियम 43
   9. मागणी आणि पुरवठा मिळून किंमत कशी ठरवतात 49
   10. बाजार रचना: चार प्रकार 55
   11. पूर्ण स्पर्धा 61
   12. मक्तेदारी 67
   13. मक्तेदारीयुक्त स्पर्धा 74
   14. अल्पाधिकार 80
   15. उत्पन्नाचा चक्राकार प्रवाह 87
   16. राष्ट्रीय उत्पन्न: संकल्पना 93
   17. राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मापन 100
   18. हरित जीडीपी, आणि जीडीपीमध्ये काय मोजले जात नाही 106
   19. भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मापनातील अडचणी 112
   20. व्यापार चक्रे आणि त्यांचे टप्पे 118

   अनुक्रमणिका पुढे चालू

   मॉड्यूल I पुढे चालू अर्थशास्त्राचा पाया

   1. व्यापार चक्रे का येतात, आणि सरकार त्यावर काय करते 124

   मॉड्यूल II भारतीय अर्थव्यवस्था

   1. भारतीय अर्थव्यवस्थेची ठळक वैशिष्ट्ये 132
   2. भारतीय अर्थव्यवस्थेतील संरचनात्मक बदल 139
   3. भारतीय आर्थिक धोरणाचे तीन टप्पे 145
   4. भारतीय शेती आणि अर्थव्यवस्थेतील तिचे स्थान 151
   5. कमी कृषी उत्पादकतेची कारणे 157
   6. कृषी उत्पादकता वाढवण्यासाठी सरकारचे उपाय 164
   7. दारिद्र्य आणि दारिद्र्यरेषा 172
   8. भारतातील दारिद्र्याची कारणे 179
   9. दारिद्र्य निर्मूलनाची धोरणे 186
   10. भारताची लोकसंख्या: आकार आणि रचना 193
   11. लोकसंख्येच्या जलद वाढीची कारणे 199
   12. लोकसंख्या लाभांश 207
   13. नीती आयोग: त्याने नियोजन आयोगाची जागा का घेतली 213
   14. नीती आयोगाची रचना 220
   15. नीती आयोगाची कार्ये 225
   16. अन्नसुरक्षा: तिचा अर्थ, आणि भारत ती कशी पुरवतो 231
   17. अन्नसुरक्षेतील अलीकडील प्रवाह 238

   अनुक्रमणिका पुढे चालू

   मॉड्यूल II पुढे चालू भारतीय अर्थव्यवस्था

   1. 1991 पूर्वीचे औद्योगिक धोरण 245
   2. नवे औद्योगिक धोरण, 1991 251
   3. 1991 च्या धोरणाने काय साध्य केले, आणि काय नाही 259
   4. सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग: ते काय आहेत आणि ते महत्त्वाचे का आहेत 265
   5. सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांच्या समस्या 271
   6. सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांसाठीची धोरणे 280

   मॉड्यूल III वित्तीय बाजारपेठा आणि राजकोषीय व्यवस्था

   1. वित्तीय व्यवस्था: दोन बाजार, एकच काम 288
   2. भारतीय नाणे बाजार: रचना आणि साधने 294
   3. भारतीय नाणे बाजाराची वैशिष्ट्ये आणि दोष 300
   4. भारतीय नाणे बाजारातील अलीकडील प्रवाह 306
   5. भारतीय भांडवल बाजार: रचना 313
   6. भारतीय भांडवल बाजाराची वैशिष्ट्ये आणि सेबीची भूमिका 319
   7. भारतीय भांडवल बाजाराची वाढ 326
   8. पैसा म्हणजे काय, आणि त्याचा पुरवठा का मोजला जातो 332
   9. भारतातील पैशाच्या पुरवठ्याची मापे 339
   10. पैशाचा पुरवठा कशावर ठरतो, आणि रिझर्व्ह बँक त्यावर नियंत्रण कसे ठेवते 346
   11. सार्वजनिक वित्त आणि भारतीय कर रचनेचे स्वरूप 354

   अनुक्रमणिका पुढे चालू

   मॉड्यूल III पुढे चालू वित्तीय बाजारपेठा आणि राजकोषीय व्यवस्था

   1. भारतातील प्रत्यक्ष कर 361
   2. अप्रत्यक्ष कर आणि वस्तू व सेवा कर 368
   3. सार्वजनिक महसुलाचे स्रोत 376
   4. सार्वजनिक खर्च आणि त्याचे वर्गीकरण 382
   5. सार्वजनिक खर्च का वाढतो 388
   6. तूट, सार्वजनिक कर्ज आणि FRBM अधिनियम 396
   7. राजकोषीय संघराज्यवाद: संविधान पैशाची विभागणी कशी करते 405
   8. वित्त आयोग 414
   9. वस्तू व सेवा कर परिषद, अनुदाने आणि राज्यांचे कर्ज 425

   मॉड्यूल IV बाह्य क्षेत्र

   1. 1991 पूर्वीचा भारताचा परकीय व्यापार 436
   2. 1991 नंतरचे संरचनात्मक बदल: भारत काय खरेदी करतो आणि काय विकतो 445
   3. 1991 नंतरचे संरचनात्मक बदल: व्यापाराचे प्रमाण, दिशा आणि सेवा 452
   4. व्यवहारतोल: तो काय आहे 460
   5. व्यवहारतोलाची रचना 468
   6. व्यवहारतोलातील असमतोल 475
   7. असमतोल दूर करणे 483
   8. जागतिक व्यापार संघटना 493

   अनुक्रमणिका पुढे चालू

   मॉड्यूल IV पुढे चालू बाह्य क्षेत्र

   1. सार्क 503
   2. ब्रिक्स 512
   3. व्यापारी धोरण 523
   4. भारताचे व्यापार धोरण: संस्था आणि सध्याचे धोरण 536

   Page 1 onwards

   547 pages in this book. The cover and the contents are above. Everything from page one is in the pass.

   Notes

   2026 Edition, as per the latest syllabus. 547 pages.

   Papers

   Previous year question paper solutions. Revised edition 2026. 2018, 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026

   Every chapter in the notes: 76 chapters across 4 modules

   Module I. अर्थशास्त्राचा पाया 21 chapters

   1. 1 अर्थशास्त्र म्हणजे काय pages 1 to 8
   2. 2 कायद्याच्या विद्यार्थ्याने अर्थशास्त्र का शिकावे pages 9 to 14
   3. 3 सूक्ष्म अर्थशास्त्र आणि स्थूल अर्थशास्त्र pages 15 to 19
   4. 4 वास्तववादी आणि आदर्शवादी अर्थशास्त्र pages 20 to 24
   5. 5 मागणी आणि मागणीचा नियम pages 25 to 30
   6. 6 मागणीची लवचिकता pages 31 to 36
   7. 7 उत्पन्न लवचिकता, छेदक लवचिकता आणि लवचिकतेचा उपयोग pages 37 to 42
   8. 8 पुरवठा आणि पुरवठ्याचा नियम pages 43 to 48
   9. 9 मागणी आणि पुरवठा मिळून किंमत कशी ठरवतात pages 49 to 54
   10. 10 बाजार रचना: चार प्रकार pages 55 to 60
   11. 11 पूर्ण स्पर्धा pages 61 to 66
   12. 12 मक्तेदारी pages 67 to 73
   13. 13 मक्तेदारीयुक्त स्पर्धा pages 74 to 79
   14. 14 अल्पाधिकार pages 80 to 86
   15. 15 उत्पन्नाचा चक्राकार प्रवाह pages 87 to 92
   16. 16 राष्ट्रीय उत्पन्न: संकल्पना pages 93 to 99
   17. 17 राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मापन pages 100 to 105
   18. 18 हरित जीडीपी, आणि जीडीपीमध्ये काय मोजले जात नाही pages 106 to 111
   19. 19 भारतातील राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मापनातील अडचणी pages 112 to 117
   20. 20 व्यापार चक्रे आणि त्यांचे टप्पे pages 118 to 123
   21. 21 व्यापार चक्रे का येतात, आणि सरकार त्यावर काय करते pages 124 to 131

   Module II. भारतीय अर्थव्यवस्था 23 chapters

   1. 22 भारतीय अर्थव्यवस्थेची ठळक वैशिष्ट्ये pages 132 to 138
   2. 23 भारतीय अर्थव्यवस्थेतील संरचनात्मक बदल pages 139 to 144
   3. 24 भारतीय आर्थिक धोरणाचे तीन टप्पे pages 145 to 150
   4. 25 भारतीय शेती आणि अर्थव्यवस्थेतील तिचे स्थान pages 151 to 156
   5. 26 कमी कृषी उत्पादकतेची कारणे pages 157 to 163
   6. 27 कृषी उत्पादकता वाढवण्यासाठी सरकारचे उपाय pages 164 to 171
   7. 28 दारिद्र्य आणि दारिद्र्यरेषा pages 172 to 178
   8. 29 भारतातील दारिद्र्याची कारणे pages 179 to 185
   9. 30 दारिद्र्य निर्मूलनाची धोरणे pages 186 to 192
   10. 31 भारताची लोकसंख्या: आकार आणि रचना pages 193 to 198
   11. 32 लोकसंख्येच्या जलद वाढीची कारणे pages 199 to 206
   12. 33 लोकसंख्या लाभांश pages 207 to 212
   13. 34 नीती आयोग: त्याने नियोजन आयोगाची जागा का घेतली pages 213 to 219
   14. 35 नीती आयोगाची रचना pages 220 to 224
   15. 36 नीती आयोगाची कार्ये pages 225 to 230
   16. 37 अन्नसुरक्षा: तिचा अर्थ, आणि भारत ती कशी पुरवतो pages 231 to 237
   17. 38 अन्नसुरक्षेतील अलीकडील प्रवाह pages 238 to 244
   18. 39 1991 पूर्वीचे औद्योगिक धोरण pages 245 to 250
   19. 40 नवे औद्योगिक धोरण, 1991 pages 251 to 258
   20. 41 1991 च्या धोरणाने काय साध्य केले, आणि काय नाही pages 259 to 264
   21. 42 सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योग: ते काय आहेत आणि ते महत्त्वाचे का आहेत pages 265 to 270
   22. 43 सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांच्या समस्या pages 271 to 279
   23. 44 सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांसाठीची धोरणे pages 280 to 287

   Module III. वित्तीय बाजारपेठा आणि राजकोषीय व्यवस्था 20 chapters

   1. 45 वित्तीय व्यवस्था: दोन बाजार, एकच काम pages 288 to 293
   2. 46 भारतीय नाणे बाजार: रचना आणि साधने pages 294 to 299
   3. 47 भारतीय नाणे बाजाराची वैशिष्ट्ये आणि दोष pages 300 to 305
   4. 48 भारतीय नाणे बाजारातील अलीकडील प्रवाह pages 306 to 312
   5. 49 भारतीय भांडवल बाजार: रचना pages 313 to 318
   6. 50 भारतीय भांडवल बाजाराची वैशिष्ट्ये आणि सेबीची भूमिका pages 319 to 325
   7. 51 भारतीय भांडवल बाजाराची वाढ pages 326 to 331
   8. 52 पैसा म्हणजे काय, आणि त्याचा पुरवठा का मोजला जातो pages 332 to 338
   9. 53 भारतातील पैशाच्या पुरवठ्याची मापे pages 339 to 345
   10. 54 पैशाचा पुरवठा कशावर ठरतो, आणि रिझर्व्ह बँक त्यावर नियंत्रण कसे ठेवते pages 346 to 353
   11. 55 सार्वजनिक वित्त आणि भारतीय कर रचनेचे स्वरूप pages 354 to 360
   12. 56 भारतातील प्रत्यक्ष कर pages 361 to 367
   13. 57 अप्रत्यक्ष कर आणि वस्तू व सेवा कर pages 368 to 375
   14. 58 सार्वजनिक महसुलाचे स्रोत pages 376 to 381
   15. 59 सार्वजनिक खर्च आणि त्याचे वर्गीकरण pages 382 to 387
   16. 60 सार्वजनिक खर्च का वाढतो pages 388 to 395
   17. 61 तूट, सार्वजनिक कर्ज आणि FRBM अधिनियम pages 396 to 404
   18. 62 राजकोषीय संघराज्यवाद: संविधान पैशाची विभागणी कशी करते pages 405 to 413
   19. 63 वित्त आयोग pages 414 to 424
   20. 64 वस्तू व सेवा कर परिषद, अनुदाने आणि राज्यांचे कर्ज pages 425 to 435

   Module IV. बाह्य क्षेत्र 12 chapters

   1. 65 1991 पूर्वीचा भारताचा परकीय व्यापार pages 436 to 444
   2. 66 1991 नंतरचे संरचनात्मक बदल: भारत काय खरेदी करतो आणि काय विकतो pages 445 to 451
   3. 67 1991 नंतरचे संरचनात्मक बदल: व्यापाराचे प्रमाण, दिशा आणि सेवा pages 452 to 459
   4. 68 व्यवहारतोल: तो काय आहे pages 460 to 467
   5. 69 व्यवहारतोलाची रचना pages 468 to 474
   6. 70 व्यवहारतोलातील असमतोल pages 475 to 482
   7. 71 असमतोल दूर करणे pages 483 to 492
   8. 72 जागतिक व्यापार संघटना pages 493 to 502
   9. 73 सार्क pages 503 to 511
   10. 74 ब्रिक्स pages 512 to 522
   11. 75 व्यापारी धोरण pages 523 to 535
   12. 76 भारताचे व्यापार धोरण: संस्था आणि सध्याचे धोरण pages 536 to 547
   Every paper that is solved: 16 papers

   • 2025-26 - ATKT 60/40
   • 2025-26 - ATKT Set 2 60/40
   • 2025-26 - ATKT Set 2 75/25
   • February 2026
   • 2024-25
   • 2024-25 - ATKT 75/25
   • 2023-24
   • 2023-24 - ATKT 60/40
   • 2023-24 - ATKT 75/25
   • 2023-24 - ATKT Set 2 60/40
   • 2022-23
   • 2022-23 - ATKT
   • 2021-22
   • 2019-20
   • 2018-19
   • 2017-18

2. तर्कशास्त्र 1 (Logic I)

   मराठी आवृत्ती munotes.in

   तर्कशास्त्र 1

   B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 1

   मुंबई विद्यापीठाच्या सुधारित CBCS अभ्यासक्रमानुसारच

   मुंबई विद्यापीठ आणि त्याच्याशी संलग्न सर्व विधी महाविद्यालयांतील विद्यार्थ्यांसाठी

   munotes.in प्रथम वर्ष

   तर्कशास्त्र 1

   कॉपीराइट © 2026 munotes.in. सर्व हक्क राखीव.

   munotes.in ने लिहिलेले आणि प्रथम प्रकाशित केलेले, 2026. ही munotes.in च्या इंग्रजी पुस्तकाची मराठी आवृत्ती आहे.

   हे पुस्तक munotes.in वर वैयक्तिक विद्यार्थ्यांनी वाचण्यासाठी आहे. munotes.in च्या पूर्वलेखी परवान्याशिवाय या पुस्तकाचा कोणताही भाग कोणत्याही स्वरूपात पुनर्मुद्रित, वितरित, साठवला किंवा अनुवादित करता येणार नाही, आणि संस्थात्मक किंवा वर्गातील वापरासाठी वापरता येणार नाही.

   परवाना आणि परवानग्यांसाठी: contact@munotes.in

   या पुस्तकात दिलेल्या कायद्यांचा आणि निकालांचा मूळ इंग्रजी मजकूर कॉपीराइट अधिनियम, 1957 च्या कलम 52(1)(q) नुसार सार्वजनिक क्षेत्रात (public domain) आहे. त्या मजकुराचा मराठी अनुवाद, तसेच भाष्य, मांडणी, उदाहरणे आणि प्रश्न हे munotes.in चे मूळ लेखन आहे.

   munotes.in हे MU च्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही, त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही आणि त्याचा विद्यापीठाशी कोणताही अधिकृत संबंध नाही. अभ्यासक्रमांची नावे आणि विद्यापीठाचे उल्लेख हे साहित्य कोणत्या विद्यार्थ्यांसाठी आणि कोणत्या अभ्यासक्रमासाठी आहे, एवढेच सांगतात.

   अनुक्रमणिका

   मॉड्यूल I तार्किक आणि कायदेशीर तर्कपद्धतीची ओळख

   1. तर्कशास्त्र म्हणजे काय: पारंपरिक व्याख्या 1
   2. तर्कशास्त्राची आधुनिक व्याख्या 8
   3. युक्तिवाद म्हणजे काय 13
   4. युक्तिवाद ओळखणे 17
   5. युक्तिवादाचे विश्लेषण: उद्देश, आशय, भाषा आणि आकार 22
   6. युक्तिवादाचे मूल्यमापन 28
   7. युक्तिवादाची रचना करणे 32
   8. निगमनात्मक तर्क 36
   9. विगमनात्मक तर्क 40
   10. न्यायालयांतील निगमन आणि विगमन 45
   11. सत्यता आणि वैधता 50
   12. अनुमान आणि गर्भितार्थ 54
   13. सत्याचा अनुरूपता सिद्धांत 59
   14. सत्याचा सुसंगती सिद्धांत 64
   15. सत्याचा उपयुक्ततावादी सिद्धांत 69
   16. विचारांचे नियम 74
   17. पदे आणि त्यांचा अर्थ 79
   18. गुणार्थ आणि व्यक्त्यर्थ 84
   19. भावात्मक आणि अभावात्मक पदे 89
   20. विरुद्ध आणि व्याघाती पदे 93

   अनुक्रमणिका पुढे चालू

   मॉड्यूल I पुढे चालू तार्किक आणि कायदेशीर तर्कपद्धतीची ओळख

   1. साध्या गणनेद्वारे विगमन 97
   2. सादृश्यानुमान: ते चांगले किंवा वाईट कशामुळे ठरते 102
   3. कायद्यातील सादृश्यानुमान, आणि परिस्थितीजन्य पुरावा 106

   मॉड्यूल II विधाने

   1. विधान म्हणजे काय 112
   2. विधान, निर्णय आणि तथ्य 116
   3. घटक आणि अवयव 120
   4. पारंपरिक वर्गीकरण: निरुपाधिक आणि सोपाधिक विधाने 124
   5. चतुर्विध वर्गीकरण: A, E, I आणि O 130
   6. सोपाधिक विधाने: हेत्वाश्रित आणि वैकल्पिक 134
   7. वाक्यांचे तार्किक आकारात रूपांतर 139
   8. A, E, I आणि O मधील पदांची व्याप्ती 144
   9. पारंपरिक वर्गीकरणाच्या उणिवा 148
   10. आधुनिक वर्गीकरण: ते कशासाठी आहे 153
   11. साध्या आणि संयुक्त विधानांचे प्रकार 157
   12. संयुक्त विधानांची मूलभूत सत्यता कोष्टके 162
   13. सामान्य विधाने: सार्विक आणि अस्तित्वदर्शक 168
   14. दोन्ही वर्गीकरणांची तुलना 174
   15. पारंपरिक आणि आधुनिक सामान्य विधानांमधील फरक 178

   अनुक्रमणिका पुढे चालू

   मॉड्यूल II पुढे चालू विधाने

   1. विधेयन आणि संयोजक 183

   मॉड्यूल III अनुमान

   1. अनुमान आणि त्याचे प्रकार: साक्षात आणि असाक्षात 188
   2. विरोधाचा चौकोन 192
   3. विधानांच्या विरोधाद्वारे अनुमान 198
   4. एकवाचक विधानांचा विरोध 202
   5. निष्कर्षण आणि त्याचे प्रकार 206
   6. परिवर्तन 210
   7. प्रतिवर्तन 215
   8. परिवर्तित विधानाचे प्रतिवर्तन 219
   9. प्रतिपरिवर्तन, आंशिक आणि पूर्ण 223
   10. विपर्यय, आंशिक आणि पूर्ण 228
   11. आशयात्मक प्रतिवर्तन 233
   12. जोडलेल्या निर्धारकांद्वारे अनुमान 237
   13. जटिल संकल्पनेद्वारे अनुमान 241
   14. व्यस्त संबंधाद्वारे अनुमान 245

   मॉड्यूल IV व्याख्या आणि तार्किक विभाजन

   1. व्याख्येचा उद्देश 249

   अनुक्रमणिका पुढे चालू

   मॉड्यूल IV पुढे चालू व्याख्या आणि तार्किक विभाजन

   1. पारंपरिक व्याख्या: जाती आणि व्यवच्छेदक धर्म 253
   2. व्याख्येचे नियम आणि दोष 257
   3. आधुनिक व्याख्या: प्रकार 262
   4. व्याख्येच्या पद्धती आणि उद्देश 267
   5. कायद्यातील नेमकेपणा आणणारी व्याख्या 272
   6. खाजगी आणि सार्वजनिक उपद्रव 278
   7. संविदा कायद्यातील संमती 284
   8. वैद्यकीय निष्काळजीपणा 293
   9. तार्किक विभाजन आणि त्याचे नियम 299
   10. विभाजनाचे दोष 305
   11. द्विभाजनाद्वारे विभाजन 310
   12. तार्किक विभाजन म्हणून पुराव्याचे प्रकार 315
   13. विग्मोरचे विश्लेषण आणि तथ्य व्यवस्थापन 321

   Page 1 onwards

   327 pages in this book. The cover and the contents are above. Everything from page one is in the pass.

   Notes

   2026 Edition, as per the latest syllabus. 327 pages.

   Papers

   Previous year question paper solutions. Revised edition 2026. 2018, 2019, 2020, 2022, 2023, 2024, 2025, 2026

   Every chapter in the notes: 67 chapters across 4 modules

   Module I. तार्किक आणि कायदेशीर तर्कपद्धतीची ओळख 23 chapters

   1. 1 तर्कशास्त्र म्हणजे काय: पारंपरिक व्याख्या pages 1 to 7
   2. 2 तर्कशास्त्राची आधुनिक व्याख्या pages 8 to 12
   3. 3 युक्तिवाद म्हणजे काय pages 13 to 16
   4. 4 युक्तिवाद ओळखणे pages 17 to 21
   5. 5 युक्तिवादाचे विश्लेषण: उद्देश, आशय, भाषा आणि आकार pages 22 to 27
   6. 6 युक्तिवादाचे मूल्यमापन pages 28 to 31
   7. 7 युक्तिवादाची रचना करणे pages 32 to 35
   8. 8 निगमनात्मक तर्क pages 36 to 39
   9. 9 विगमनात्मक तर्क pages 40 to 44
   10. 10 न्यायालयांतील निगमन आणि विगमन pages 45 to 49
   11. 11 सत्यता आणि वैधता pages 50 to 53
   12. 12 अनुमान आणि गर्भितार्थ pages 54 to 58
   13. 13 सत्याचा अनुरूपता सिद्धांत pages 59 to 63
   14. 14 सत्याचा सुसंगती सिद्धांत pages 64 to 68
   15. 15 सत्याचा उपयुक्ततावादी सिद्धांत pages 69 to 73
   16. 16 विचारांचे नियम pages 74 to 78
   17. 17 पदे आणि त्यांचा अर्थ pages 79 to 83
   18. 18 गुणार्थ आणि व्यक्त्यर्थ pages 84 to 88
   19. 19 भावात्मक आणि अभावात्मक पदे pages 89 to 92
   20. 20 विरुद्ध आणि व्याघाती पदे pages 93 to 96
   21. 21 साध्या गणनेद्वारे विगमन pages 97 to 101
   22. 22 सादृश्यानुमान: ते चांगले किंवा वाईट कशामुळे ठरते pages 102 to 105
   23. 23 कायद्यातील सादृश्यानुमान, आणि परिस्थितीजन्य पुरावा pages 106 to 111

   Module II. विधाने 16 chapters

   1. 24 विधान म्हणजे काय pages 112 to 115
   2. 25 विधान, निर्णय आणि तथ्य pages 116 to 119
   3. 26 घटक आणि अवयव pages 120 to 123
   4. 27 पारंपरिक वर्गीकरण: निरुपाधिक आणि सोपाधिक विधाने pages 124 to 129
   5. 28 चतुर्विध वर्गीकरण: A, E, I आणि O pages 130 to 133
   6. 29 सोपाधिक विधाने: हेत्वाश्रित आणि वैकल्पिक pages 134 to 138
   7. 30 वाक्यांचे तार्किक आकारात रूपांतर pages 139 to 143
   8. 31 A, E, I आणि O मधील पदांची व्याप्ती pages 144 to 147
   9. 32 पारंपरिक वर्गीकरणाच्या उणिवा pages 148 to 152
   10. 33 आधुनिक वर्गीकरण: ते कशासाठी आहे pages 153 to 156
   11. 34 साध्या आणि संयुक्त विधानांचे प्रकार pages 157 to 161
   12. 35 संयुक्त विधानांची मूलभूत सत्यता कोष्टके pages 162 to 167
   13. 36 सामान्य विधाने: सार्विक आणि अस्तित्वदर्शक pages 168 to 173
   14. 37 दोन्ही वर्गीकरणांची तुलना pages 174 to 177
   15. 38 पारंपरिक आणि आधुनिक सामान्य विधानांमधील फरक pages 178 to 182
   16. 39 विधेयन आणि संयोजक pages 183 to 187

   Module III. अनुमान 14 chapters

   1. 40 अनुमान आणि त्याचे प्रकार: साक्षात आणि असाक्षात pages 188 to 191
   2. 41 विरोधाचा चौकोन pages 192 to 197
   3. 42 विधानांच्या विरोधाद्वारे अनुमान pages 198 to 201
   4. 43 एकवाचक विधानांचा विरोध pages 202 to 205
   5. 44 निष्कर्षण आणि त्याचे प्रकार pages 206 to 209
   6. 45 परिवर्तन pages 210 to 214
   7. 46 प्रतिवर्तन pages 215 to 218
   8. 47 परिवर्तित विधानाचे प्रतिवर्तन pages 219 to 222
   9. 48 प्रतिपरिवर्तन, आंशिक आणि पूर्ण pages 223 to 227
   10. 49 विपर्यय, आंशिक आणि पूर्ण pages 228 to 232
   11. 50 आशयात्मक प्रतिवर्तन pages 233 to 236
   12. 51 जोडलेल्या निर्धारकांद्वारे अनुमान pages 237 to 240
   13. 52 जटिल संकल्पनेद्वारे अनुमान pages 241 to 244
   14. 53 व्यस्त संबंधाद्वारे अनुमान pages 245 to 248

   Module IV. व्याख्या आणि तार्किक विभाजन 14 chapters

   1. 54 व्याख्येचा उद्देश pages 249 to 252
   2. 55 पारंपरिक व्याख्या: जाती आणि व्यवच्छेदक धर्म pages 253 to 256
   3. 56 व्याख्येचे नियम आणि दोष pages 257 to 261
   4. 57 आधुनिक व्याख्या: प्रकार pages 262 to 266
   5. 58 व्याख्येच्या पद्धती आणि उद्देश pages 267 to 271
   6. 59 कायद्यातील नेमकेपणा आणणारी व्याख्या pages 272 to 277
   7. 60 खाजगी आणि सार्वजनिक उपद्रव pages 278 to 283
   8. 61 संविदा कायद्यातील संमती pages 284 to 292
   9. 62 वैद्यकीय निष्काळजीपणा pages 293 to 298
   10. 63 तार्किक विभाजन आणि त्याचे नियम pages 299 to 304
   11. 64 विभाजनाचे दोष pages 305 to 309
   12. 65 द्विभाजनाद्वारे विभाजन pages 310 to 314
   13. 66 तार्किक विभाजन म्हणून पुराव्याचे प्रकार pages 315 to 320
   14. 67 विग्मोरचे विश्लेषण आणि तथ्य व्यवस्थापन pages 321 to 327
   Every paper that is solved: 19 papers

   • 2025-26 - ATKT 60/40
   • 2025-26 - ATKT Set 2 60/40
   • 2025-26 - ATKT Set 2 75/25
   • February 2026 - 60/40
   • February 2026 - 75/25
   • 2024-25 - ATKT 60/40
   • 2024-25 - ATKT 75/25
   • 2024-25 - ATKT Set 2 60/40
   • 2024-25 - ATKT Set 2 75/25
   • 2023-24
   • 2023-24 - ATKT 60/40
   • 2023-24 - ATKT 75/25
   • 2022-23
   • 2022-23 - ATKT 60/40
   • 2022-23 - ATKT 75/25
   • 2021-22
   • 2019-20
   • 2018-19
   • 2017-18

Questions