munotes®

Judicial Process Notes in Marathi (न्यायिक प्रक्रिया) | LL.M. Semester 2 | Mumbai University | munotes

मराठी आवृत्ती munotes.in

न्यायिक प्रक्रिया

LL.M. · सत्र 2

मुंबई विद्यापीठाच्या सध्या लागू असलेल्या LL.M. अभ्यासक्रमानुसारच

मुंबई विद्यापीठ आणि त्याच्याशी संलग्न सर्व विधी महाविद्यालयांतील LL.M. विद्यार्थ्यांसाठी

पुस्तक उघडा ↓

munotes.in पायाभूत अभ्यासक्रम

अनुक्रमणिका

मॉड्यूल I

  1. न्यायिक प्रक्रिया म्हणजे काय 1
  2. सामाजिक सुव्यवस्थेचे साधन म्हणून न्यायिक प्रक्रिया 6
  3. कार्डोझो आणि न्यायिक प्रक्रियेचे स्वरूप 11
  4. घोषणात्मक सिद्धांत आणि जिवंत देववाणी 15
  5. न्यायिक तर्क, गणित नव्हे 19
  6. समाजाचे कल्याण हेच कायद्याचे अंतिम कारण 23
  7. कायद्यातील पोकळी 27
  8. निर्मिती, शोध नव्हे 31
  9. तत्त्वज्ञानाची पद्धत: तर्कशास्त्राचा नियम 36
  10. इतिहासाची पद्धत 40
  11. परंपरा आणि रूढी यांची पद्धत 44
  12. समाजशास्त्राची पद्धत 48
  13. न्यायिक सर्जनशीलता आणि कायद्याची वाढ 53
  14. न्यायिक सर्जनशीलतेची साधने आणि तंत्रे 57
  15. न्यायिक सर्जनशीलतेच्या मर्यादा 62
  16. पूर्वनिर्णयाचा सिद्धांत 67
  17. निर्णयाधार (ratio decidendi) आणि प्रासंगिक विधाने (obiter dicta) 71
  18. पूर्वनिर्णय केव्हा बंधनकारक असतो, आणि केव्हा नसतो 75
  19. पूर्वनिर्णयाचे गुण आणि दोष 79
  20. वेगळेपणा दाखवणे आणि निष्प्रभ ठरवणे: सर्जनशीलता म्हणून पूर्वनिर्णय 83
  21. अनुच्छेद 141 आणि भारतातील पूर्वनिर्णयबंधन (stare decisis) 87
  22. सर्वोच्च न्यायालय स्वतःच्या निर्णयांपासून केव्हा दूर जाते 91
  23. संहिताकरणाद्वारे कायद्याचा विकास 95

मॉड्यूल II

  1. न्यायिक प्रक्रियेचे विशेष आयाम 99
  2. न्यायिक पुनर्विलोकन म्हणजे काय 103
  3. भारतातील न्यायिक पुनर्विलोकनाचा घटनात्मक आधार 107
  4. न्यायिक पुनर्विलोकनाची कारणे 111
  5. संविधानाचे मूलभूत वैशिष्ट्य म्हणून न्यायिक पुनर्विलोकन 115
  6. न्यायिक पुनर्विलोकनाचे तत्त्वज्ञान आणि मर्यादित शासन 119
  7. घटनात्मक न्यायनिर्णयनातील न्यायालयांची भूमिका 123
  8. सत्तेवरील अंकुश म्हणून न्यायिक पुनर्विलोकन 127
  9. न्यायिक सक्रियता म्हणजे काय 131
  10. न्यायिक सक्रियतेचे प्रकार 135
  11. न्यायिक सक्रियतेची व्याप्ती आणि आवश्यकता 139
  12. न्यायिक सक्रियतेच्या मर्यादा आणि अतिक्रमणाचा आरोप 143
  13. न्यायिक सक्रियता आणि न्यायिक संयम 147
  14. न्यायिक उत्तरदायित्व 151
  15. न्यायालयांचे संस्थात्मक दायित्व: व्याप्ती आणि मर्यादा 155
  16. कार्यकारी मंडळाचे उत्तरदायित्व 159
  17. भारतातील न्यायिक प्रक्रिया 163
  18. न्यायपालिकेचे स्वातंत्र्य 167
  19. स्वातंत्र्याच्या घटनात्मक हमी 171
  20. न्यायाधीशांची नियुक्ती 175
  21. पहिले न्यायाधीश प्रकरण 178
  22. दुसरे न्यायाधीश प्रकरण 181
  23. तिसरे न्यायाधीश प्रकरण 184
  24. राष्ट्रीय न्यायिक नियुक्ती आयोग 187
  25. न्यायिक प्रक्रियेचे राजकीय स्वरूप 191
  26. संरचनात्मक असुरक्षितता आणि राजकीय कार्यकारी मंडळ 195
  27. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाची न्यायिक सर्जनशीलता 199
  28. घटनात्मक उद्दिष्टे आणि मूल्ये यांच्या पाठपुराव्यातील न्यायिक प्रक्रिया 203
  29. न्यायिक सक्रियतेचे नवे आयाम, आणि संरचनात्मक आव्हाने 207
  30. न्यायिक सक्रियतेतून उभारलेले घटनात्मक विधिशास्त्र 211
  31. जनहित याचिका म्हणजे काय 215
  32. याचिका करण्याची पात्रता (locus standi) आणि पत्राधारित अधिकारक्षेत्र 219
  33. न्याय साध्य करण्यासाठी नवे आयाम निर्माण करणारा न्यायिक बाहू म्हणून जनहित याचिका 223
  34. जनहित याचिकेचा दुरुपयोग, आणि उपाय 227
  35. जिवंत दस्तऐवज म्हणून संविधान 231
  36. सर्जनशील कायदेनिर्मिती आणि नवे सामाजिक-आर्थिक हक्क 235
  37. तांत्रिकतेपेक्षा सार: अनुच्छेद 14 आणि 21 239
  38. व्यक्तिस्वातंत्र्य आणि सामूहिक कल्याण 243
  39. वंचितांसाठी न्यायिक सक्रियता 248
  40. कारागृह प्रकरणे आणि व्यक्तीची प्रतिष्ठा 252

मॉड्यूल III

  1. न्याय म्हणजे काय 256
  2. धर्म: शब्दाचा अर्थ 260
  3. धर्माचे स्रोत 264
  4. कायदेविषयक सुव्यवस्थेचा पाया म्हणून धर्म 268
  5. भारतातील न्यायाचा पाया म्हणून धर्म 271
  6. धर्माचे पैलू 275
  7. राजधर्म: राज्यकर्त्याचे कर्तव्य 278
  8. आजच्या भारतीय कायदेव्यवस्थेतील धर्म 282
  9. धर्माचे प्रयोजन 286
  10. धर्म म्हणजे पंथ नव्हे 290
  11. धर्म, नैसर्गिक न्याय आणि कायद्याचे राज्य 294
  12. ग्रीक विचारातील न्याय: प्लेटो आणि ॲरिस्टॉटल 298
  13. उदारमतवादी करारवादी परंपरा 302
  14. रॉल्स आणि न्याय्यता म्हणून न्याय 306
  15. उदारमतवादी नैतिक परंपरा: कांट 310
  16. उदारमतवादी उपयुक्ततावादी परंपरा: बेंथम आणि मिल 314
  17. उदारमतवादी न्यायाचे टीकाकार 318

मॉड्यूल IV

  1. कायदा आणि न्याय यांच्यातील संबंध 322
  2. न्यायाचे समानता सिद्धांत 326
  3. न्यायाचे अवलंबित्व सिद्धांत 330
  4. न्यायाचे कायद्यापासून स्वातंत्र्य 334
  5. न्यायाच्या सिद्धांतांमधून वाचलेला परस्परसंबंध 338
  6. भारतीय घटनात्मक व्यवस्थेतील कायदा आणि न्याय 342
  7. न्यायाच्या सिद्धांतांमधून वाचलेली सर्वोच्च न्यायालयाची प्रकरणे 346
munotes.in

वाचण्यापूर्वी

उद्धृत कलमे आणि निकाल. या पुस्तकात उद्धृत केलेल्या कलमांचा आणि निकालांचा मराठी मजकूर munotes.in ने केलेला अनुवाद आहे; तो शासनाने प्रसिद्ध केलेला अधिकृत मराठी पाठ नाही. प्रमाण मजकूर अधिनियमाचा आणि निकालाचा इंग्रजी मजकूर आहे.

munotes.in

The chapters

Every chapter of this book comes with the notes for your group.

The cover and the contents are free to look through. Buy the notes once to read every chapter of every subject in this semester. Choose your group on the next page.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or notes only: ₹499
Or solved papers only: ₹499

Free either way: question papers, the syllabus, and the cover and contents of every book.

The rest of this subject

These notes are cut from the University's printed syllabus. Open the syllabus itself, or the past papers, for the same subject.

Issue
Done!