munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 6 बँकिंग आणि परक्राम्य संलेख कायदा Apr 2011: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

बँकिंग आणि परक्राम्य संलेख कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 6

Apr 2011 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2011 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2011 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Apr 2011 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: Figures to the right indicate full marks assigned to the questions.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

SECTION I - Q.1: Answer the following in not more than two sentences (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)वचनचिठ्ठी (Promissory Note) म्हणजे काय?[2]

उत्तर

व्याख्या. परक्राम्य संलेख अधिनियम, 1881 (Negotiable Instruments Act, 1881) चे कलम (section) 4 म्हणते: "'वचनचिठ्ठी' (promissory note) म्हणजे (बँक नोट किंवा चलनी नोट नसलेला) असा लेखी संलेख (instrument), ज्यात लेखकाने (maker) सही केलेली, विशिष्ट व्यक्तीला, किंवा तिच्या आदेशानुसार, किंवा संलेखाच्या वाहकाला (bearer) केवळ निश्चित रक्कम देण्याची बिनशर्त वचनबद्धता असते".

तिचे आवश्यक घटक.

  1. ती लेखी असते.
  2. तिच्यात प्रदान करण्याची वचनबद्धता, म्हणजे वचन (promise), असते. केवळ कर्जाची पोचपावती पुरेशी नसते.
  3. वचन बिनशर्त असते.
  4. तिच्यावर लेखकाची सही असते.
  5. रक्कम निश्चित असते आणि केवळ पैशाच्या स्वरूपात असते.
  6. आदाता (payee) ही विशिष्ट व्यक्ती, तिच्या आदेशानुसार कोणी, किंवा वाहक असतो.

दोन पक्षकार. लेखक प्रदान करण्याचे वचन देतो. आदाता प्रदान स्वीकारतो.

munotes.in 2

अधिनियमाची स्वतःची उदाहरणे. "मी ब ला किंवा त्याच्या आदेशानुसार Rs. 500 देण्याचे वचन देतो" ही वचनचिठ्ठी आहे. "मी ब चे Rs. 1,000 देणे लागतो हे मान्य करतो, जे मागणीवर, मिळालेल्या मूल्यासाठी, दिले जातील" ही देखील वचनचिठ्ठी आहे. पण "श्री. ब, मी तुमचे Rs. 1,000 देणे लागतो" ही वचनचिठ्ठी नाही, कारण ती केवळ कर्ज मान्य करते. "आणि माझा काळा घोडा त्याला सुपूर्द करण्याचे" वचन देणारी चिठ्ठीही वचनचिठ्ठी नाही, कारण ते वचन केवळ पैशाचे नाही.

वाहकाला देय वचनचिठ्ठ्या. वाहकाला देय वचनचिठ्ठी केवळ रिझर्व्ह बँक, किंवा परवानगी असेल तेथे केंद्र सरकार, जारी करू शकते (भारतीय रिझर्व्ह बँक अधिनियम, 1934 (Reserve Bank of India Act, 1934), कलम 31(2)).

निष्कर्ष. वचनचिठ्ठी म्हणजे लेखकाने दिलेले लेखी, सही केलेले आणि बिनशर्त वचन. ते विशिष्ट व्यक्तीला, तिच्या आदेशानुसार कोणाला, किंवा वाहकाला केवळ निश्चित रक्कम देण्याचे वचन असते.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!