munotes®

LLB 3 years Sem 6 Alternate Dispute Resolution System Nov 2010: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

Alternate Dispute Resolution System

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LLB 3 years · Sem 6

Nov 2010 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 28 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 29 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2010 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2010 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Nov 2010 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer the following questions in not more than two sentences (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)लोक अदालतीच्या निवाड्याचे स्वरूप काय असते?[2]

उत्तर

तो हुकूमनामा असतो, अंतिम आणि बंधनकारक, आणि त्यावर अपील नसते. विधी सेवा प्राधिकरण अधिनियम (Legal Services Authorities Act), 1987 चे कलम (section) 21 निवाड्याला चार परिणाम देते:

  1. मानीव (deemed) हुकूमनामा. "लोक अदालतीचा प्रत्येक निवाडा दिवाणी न्यायालयाचा हुकूमनामा (decree) किंवा, यथास्थिति, इतर कोणत्याही न्यायालयाचा आदेश असल्याचे मानले जाईल" (कलम 21(1)). त्याची बजावणी इतर कोणत्याही हुकूमनाम्याप्रमाणे होते.
  2. न्यायालय शुल्क परत. न्यायालयाने पाठवलेले प्रकरण मिटले, तर त्या प्रकरणात भरलेले न्यायालय शुल्क न्यायालय शुल्क अधिनियम, 1870 खाली परत केले जाते (कलम 21(1)).
  3. अंतिम आणि बंधनकारक. निवाडा "विवादातील सर्व पक्षकारांवर अंतिम आणि बंधनकारक असेल" (कलम 21(2)).
  4. अपील नाही. "निवाड्याविरुद्ध कोणत्याही न्यायालयात अपील होणार नाही" (कलम 21(2)).

पक्षकारांची तडजोड झाली तरच निवाडा अस्तित्वात येतो. लोक अदालत (Lok Adalat) गुणदोषांवर (merits) प्रकरणाचा निर्णय देऊ शकत नाही. तडजोड झाली नाही, तर निवाडा होत नाही, आणि अभिलेख न्यायालयाकडे परत जातो (कलम 20(5)).

munotes.in 2

K.N. Govindan Kutty Menon v. C.D. Shaji, (2012) 2 SCC 51. धनादेश अनादराचे एक प्रकरण दंडाधिकाऱ्यांच्या न्यायालयाने लोक अदालतीकडे पाठवले आणि ते मिटले. सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) असे धरले की तरीही निवाडा दिवाणी न्यायालयाचा हुकूमनामा असतो आणि त्या न्यायालयाला त्याची बजावणी करता येते. प्रकरण फौजदारी न्यायालयाकडून पाठवले गेले याने काहीही फरक पडला नाही.

एकमेव आव्हान. State of Punjab v. Jalour Singh, (2008) 2 SCC 660 मध्ये, न्यायालयाने असे धरले की लोक अदालतीच्या निवाड्याला केवळ अनुच्छेद 226 आणि 227 खालील रिट याचिकेद्वारेच आव्हान देता येते. तो बाजूला सारण्यासाठीचा दिवाणी दावाही (suit) दाखल करून घेण्याजोगा (maintainable) नसतो (Bhargavi Constructions v. Kothakapu Muthyam Reddy, 7 सप्टेंबर 2017 रोजी निर्णय झालेले).

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!