munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 5 सार्वजनिक आंतरराष्ट्रीय कायदा May 2012: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

सार्वजनिक आंतरराष्ट्रीय कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 5

May 2012 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 29 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

SECTION I - Q.1: Answer in 2-3 sentences each (20 Marks)

munotes.in 1

(a)आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे (International Law) स्रोत कोणते आहेत?[2]

उत्तर

मान्य यादी आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाच्या संविधीच्या (Statute of the International Court of Justice) अनुच्छेद (Article) 38(1) मध्ये आहे. ती न्यायालयाला (court) पुढील गोष्टी लागू करण्याचा निर्देश देते, आणि स्रोतांचे अधिकृत निवेदन म्हणून ती मानली जाते.

  1. आंतरराष्ट्रीय अभिसमय (conventions), मग ते सर्वसाधारण असोत की विशिष्ट, जे विवादातील राज्यांनी (States) स्पष्टपणे मान्य केलेले नियम प्रस्थापित करतात. हे तह (treaties) आहेत.
  2. आंतरराष्ट्रीय रूढी (custom), कायदा म्हणून स्वीकारलेल्या सर्वसाधारण प्रथेचा पुरावा म्हणून.
  3. सुसंस्कृत राष्ट्रांनी मान्य केलेली कायद्याची सामान्य तत्त्वे (general principles of law). सद्भाव (good faith), विबंध (estoppel), res judicata आणि कोणीही स्वतःच्या प्रकरणात न्यायाधीश होऊ शकत नाही हा नियम ही त्यांची उदाहरणे आहेत.
  4. न्यायिक निर्णय आणि विविध राष्ट्रांतील सर्वाधिक पात्र विधिज्ञांचे (publicists) लेखन. कायद्याचे नियम निश्चित करण्यासाठीची दुय्यम साधने (subsidiary means) म्हणून त्यांचा उल्लेख केलेला आहे, आणि ते अनुच्छेद 59 च्या अधीन लागू होतात, जो सांगतो की न्यायालयाचा निर्णय केवळ त्या प्रकरणातील पक्षकारांनाच बंधनकारक असतो.
munotes.in 2

अनुच्छेद 38(2) पुढे सांगतो की न्यायालय एखादे प्रकरण ex aequo et bono, म्हणजे न्याय्य आणि योग्य काय आहे त्यानुसार, निकाली काढू शकते, मात्र पक्षकारांनी त्यास संमती दिली तरच.

अनुच्छेद 38 नाव न घेतलेले दोन स्रोत आता व्यवहारात मान्य आहेत. ते म्हणजे आंतरराष्ट्रीय संघटनांचे बंधनकारक निर्णय, जसे प्रकरण VII खालील सुरक्षा परिषदेचे ठराव, आणि राज्यांच्या एकतर्फी घोषणा, ज्यांना न्यायालयाने Nuclear Tests प्रकरणांत, 1974 I.C.J. Rep. 253, बंधनकारक मानले.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 5 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!