मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
फौजदारी प्रक्रिया संहिता, बाल न्याय आणि पॉक्सो
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 5
Dec 2024 - BNSS 75/25 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
LL.B. (3 वर्षे) सत्र 5 फौजदारी प्रक्रिया संहिता, बाल न्याय आणि पॉक्सो Dec 2024 - BNSS 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 29 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2024 - BNSS 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2024 - BNSS 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Dec 2024 - BNSS 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 21 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer any Six of the following questions in 2-3 sentences (any 6 of 8) 12 Marks
(a)जामीन बंधपत्र आणि जामीनदार बंधपत्र यांची व्याख्या करा.[2]
उत्तर
संहिता तीन संबंधित संज्ञांची व्याख्या करते, आणि त्या एकत्रच देणे सर्वोत्तम.
"जामीन" (bail), कलम 2(1)(b), भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, 2023. जामीन म्हणजे अपराधाचा (offence) आरोप किंवा संशय असलेल्या व्यक्तीची कायद्याच्या अभिरक्षेतून (custody of law) सुटका. ही सुटका अधिकाऱ्याने किंवा न्यायालयाने लादलेल्या अटींवर होते. त्या व्यक्तीने "बंधपत्र किंवा जामीन बंधपत्र" लिहून दिले पाहिजे. भारतीय प्रक्रिया संहितेने जामिनाची व्याख्या करण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. फौजदारी प्रक्रिया संहितेने हा शब्द सर्वत्र वापरला पण त्याचा अर्थ कधीच सांगितला नाही.
"जामीन बंधपत्र" (bail bond), कलम 2(1)(d). जामीन बंधपत्र म्हणजे "जामीनदारासह सुटकेसाठीचे हमीपत्र". म्हणून जामीन बंधपत्र म्हणजे आरोपी व्यक्तीचे लेखी वचन (promise), ज्यामागे दुसरी व्यक्ती उभी असते.
"बंधपत्र" (bond), कलम 2(1)(e). बंधपत्र म्हणजे "व्यक्तिगत बंधपत्र किंवा जामीनदाराशिवाय सुटकेसाठीचे हमीपत्र". हे आरोपी व्यक्तीचे स्वतःचे वचन असते, ज्यामागे कोणीही उभे नसते.
जामीनदाराचे स्वतःचे हमीपत्र, कलम 485(1). संहिता "जामीनदार बंधपत्र" (surety bond) हा शब्दप्रयोग व्याख्यित संज्ञा म्हणून वापरत नाही. प्रश्न ज्याला जामीनदार बंधपत्र म्हणतो ते म्हणजे जामीनदार कलम 485(1) खाली स्वाक्षरी करतो ते हमीपत्र. व्यक्तीची सुटका होण्यापूर्वी, ती पोलीस अधिकाऱ्याला किंवा न्यायालयाला पुरेशी वाटेल इतक्या रकमेचे बंधपत्र लिहून देते. तिची सुटका जामीन बंधपत्रावर होत असेल तेथे, "एक किंवा अधिक पुरेसे जामीनदार" देखील ते लिहून देतात. ती बंधपत्रात नमूद वेळी आणि ठिकाणी उपस्थित राहील, आणि अन्यथा सांगितले जाईपर्यंत उपस्थित राहत राहील, अशी अट असते. कलम 486 नुसार प्रत्येक जामीनदाराने, आरोपीसह, आपण किती व्यक्तींसाठी जामीनदार राहिलो आहोत हे न्यायालयासमोर घोषित केले पाहिजे.
निवाडा. Moti Ram v. State of Madhya Pradesh, (1978) 4 SCC 47, चा निर्णय 24 ऑगस्ट 1978 रोजी झाला. मोती राम हा अल्प साधने असलेला गवंडी होता. त्याला जामीन मिळाला, आणि मग दंडाधिकाऱ्याने 10,000 रुपयांचा जामीनदार निश्चित केला. त्याच्या भावाने दिलेला जामीनदार दुसऱ्या जिल्ह्यात राहत असल्यामुळे दंडाधिकाऱ्याने तोही नाकारला. सर्वोच्च न्यायालयाने दोन्ही आदेश रद्द केले. न्यायमूर्ती कृष्ण अय्यर यांनी तीन गोष्टी ठरवल्या. जामिनात व्यक्तिगत बंधपत्रावरील सुटकेचा समावेश होतो. आरोपी उभी करू शकत नाही अशी रक्कम म्हणजे मंजुरीचा आव आणलेला जामिनाचा नकार. आणि जामीनदार केवळ अन्यत्र राहतो म्हणून त्याला परत पाठवता येत नाही.
निष्कर्ष. जामीन बंधपत्र म्हणजे जामीनदारासह सुटका. बंधपत्र म्हणजे जामीनदाराशिवाय सुटका. कलम 485 खालील जामीनदाराचे स्वतंत्र हमीपत्र पहिल्याची हमी देते. फौजदारी प्रक्रिया संहितेच्या कलम 436(1) प्रमाणेच, कलम 478 चे परंतुक (proviso) Moti Ram कायद्यात लिहिते. जामीनदार देऊ न शकणाऱ्या निर्धन व्यक्तीला तिच्या स्वतःच्या बंधपत्रावर मुक्त केले जाते. स्पष्टीकरण अशी भर घालते की अटकेपासून एका आठवड्याच्या आत जामीन बंधपत्र देऊ न शकणे हे ती निर्धन आहे असे गृहीत धरण्यास पुरेसे आहे.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 5 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.