munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 4 विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत Oct 2015: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 4

Oct 2015 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Oct 2015 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Oct 2015 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Oct 2015 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: (1) Answer all questions. (2) Total marks for the questions is indicated in the right end.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer in short (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)कायदेशीर व्यक्तींचे प्रकार ओळखा.[2]

उत्तर

कायद्यात व्यक्ती म्हणजे कायदा ज्याला हक्क आणि कर्तव्ये धारण करण्यास सक्षम मानतो, असे कोणतेही अस्तित्व (सामंड). व्यक्तींचे दोन व्यापक प्रकार आहेत, आणि दुसऱ्या प्रकाराची अनेक रूपे आहेत.

1. नैसर्गिक व्यक्ती (natural persons). जिवंत मानव. व्यक्तित्व जन्माने सुरू होते आणि मृत्यूने संपते.

2. कायदेशीर (कृत्रिम किंवा न्यायिक) व्यक्ती (legal, artificial or juristic persons). कायदा ज्यांना व्यक्तित्व (legal personality) देतो, अशी मानवेतर अस्तित्वे.

  1. समूह निगम (corporation aggregate): नोंदणीकृत कंपनीसारखा, एक संस्था म्हणून निगमित केलेला व्यक्तींचा समूह. Salomon v. A. Salomon and Co. Ltd. [1897] AC 22 मध्ये, कंपनी तिच्या सदस्यांपासून वेगळी असल्याचे ठरवण्यात आले.
  2. एकल निगम (corporation sole): पोस्टमास्टर जनरलसारखे, एका वेळी एकाच व्यक्तीने धारण केलेले पद.
  3. संस्था: प्राणप्रतिष्ठा केलेली हिंदू मूर्ती, आणि गुरुद्वारात प्रतिष्ठापित केलेले गुरु ग्रंथ साहिब. Shiromani Gurudwara Prabandhak Committee v. Som Nath Dass, AIR 2000 SC 1421 मध्ये, गुरु ग्रंथ साहिब ही न्यायिक व्यक्ती असल्याचे ठरवण्यात आले.
  4. एखाद्या उद्देशासाठी अर्पण केलेले निधी किंवा संपदा.
  5. संविधानाच्या अनुच्छेद (Article) 300 खाली दावा (suit) लावू शकणारे, आणि ज्याच्यावर दावा लावता येतो असे, राज्य.
munotes.in 2

कायदेशीर व्यक्ती नसलेली. भारतातील भागीदारी संस्था (partnership firm) म्हणजे केवळ तिच्या भागीदारांचे सामूहिक नाव.

समान वैशिष्ट्य. कायदेशीर व्यक्ती फक्त मानवी अभिकर्त्यांमार्फत (agents) कृती करते, आणि तिचे घटनापत्र आणि कायदा परवानगी देतात तेवढेच ती करू शकते.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!