munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 4 संविदा कायदा II May 2024 - 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

संविदा कायदा II

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 4

May 2024 - 75/25 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2024 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2024 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2024 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2½ तास  ·  एकूण गुण: 75  ·  23 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q.1: Answer any six in one-two sentences (12 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)वैध तारण कोण करू शकतो?[2]

उत्तर

सामान्यतः वस्तूंचा मालक, किंवा त्याने प्राधिकृत केलेली व्यक्तीच, त्यांचे तारण (pledge) करू शकते. वस्तू सद्भावाने (good faith) घेणाऱ्या तारण घेणाऱ्याच्या (pawnee) संरक्षणासाठी, कायदा मालक नसलेल्या काही व्यक्तींनाही वैध तारण करू देतो.

1. मालक. तारण म्हणजे "प्रतिभूती (security) म्हणून केलेले वस्तूंचे उपनिधान (bailment)" (भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 (Indian Contract Act, 1872) चे कलम (section) 172), आणि मालक स्वतःच्या वस्तूंचे उपनिधान करू शकतो.

2. मालक नसलेल्या, पण तरीही तारण करू शकणाऱ्या व्यक्ती.

  1. मालकाच्या संमतीने (consent) वस्तूंचा किंवा हक्काच्या दस्तऐवजांचा (documents of title) ताबा (possession) असलेला व्यापारी अभिकर्ता (mercantile agent) (कलम 178). त्याने व्यवसायाच्या सामान्य ओघात कृती केली पाहिजे, आणि तारण घेणाऱ्याने सद्भावाने कृती केली पाहिजे.
  2. अद्याप रद्द न झालेल्या शून्यकरणीय (voidable) संविदेखाली ताबा असलेली व्यक्ती (कलम 178A). तारण घेणाऱ्याने दोषाची नोटीस (notice) नसताना सद्भावाने कृती केली पाहिजे.
munotes.in 2
  1. धारणाधिकार (lien) असलेल्या उपनिहितीसारखी, मर्यादित हित असलेली व्यक्ती. त्या हितापुरते तारण वैध असते (कलम 179).
  2. विक्रीनंतर ताबा असलेला, आणि सद्भावाने वस्तू घेणाऱ्या व्यक्तीकडे तारण ठेवणारा, विक्रेता (seller) किंवा खरेदीदार (buyer) (वस्तू विक्री अधिनियम, 1930 (Sale of Goods Act, 1930), कलम 30).

Morvi Mercantile Bank Ltd. v. Union of India, AIR 1965 SC 1954. एका भागीदारी संस्थेने (firm) रेल्वेने वस्तू पाठवल्या, आणि आगाऊ (advance) रकमेसाठी रेल्वे पावत्या (railway receipts) एका बँकेच्या नावे पृष्ठांकित केल्या. हक्काचे दस्तऐवज हस्तांतरित करून मालकाने वैध तारण केले होते, असे सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) ठरवले. भारतीय कायद्याने nemo dat quod non habet (जे आपल्याकडे नाही ते कोणीही देऊ शकत नाही) या नियमावर अपवाद कलम केले आहेत, हे त्याने नमूद केले. ते अपवाद सद्भावी तारण घेणाऱ्यांचे संरक्षण करतात.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!