munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 4 संविदा कायदा II May 2017: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

संविदा कायदा II

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 4

May 2017 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2017 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2017 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2017 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: (1) All questions are compulsory. (2) Figures to the right indicate marks. (3) Give reasons / case law wherever necessary.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

SECTION I - Q.1: Answer the following in not more than two sentences each (20 Marks - 2 marks each)

munotes.in 1

(a)'तारण' याची व्याख्या करा.[2]

उत्तर

भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 (Indian Contract Act, 1872) चे कलम (section) 172 तारणाची (pledge) व्याख्या "ऋणाच्या फेडीसाठी किंवा वचनाच्या पालनासाठी (performance) प्रतिभूती (security) म्हणून केलेले वस्तूंचे उपनिधान (bailment)" अशी करते. उपनिधात्याला (bailor) "तारण देणारा" (pawnor) आणि उपनिहितीला (bailee) "तारण घेणारा" (pawnee) म्हणतात.

आवश्यक घटक.

  1. उपनिधान. वस्तू (goods) तारण घेणाऱ्याकडे सुपूर्द केल्या पाहिजेत. सुपूर्दगीशिवाय केवळ तारण करण्याचा करार (agreement) म्हणजे तारण नव्हे.
  2. वस्तू. फक्त जंगम वस्तूंचेच तारण करता येते.
  3. प्रतिभूती म्हणून. ऋण किंवा वचनाचे पालन सुरक्षित करणे हा उद्देश असतो. स्वामित्व तारण देणाऱ्याकडेच राहते; तारण घेणाऱ्याला फक्त विशेष स्वामित्व (special property) आणि ताबा (possession) मिळतो.

तारण घेणाऱ्याचे हक्क थोडक्यात. तो ऋण, व्याज आणि आवश्यक खर्च यांसाठी वस्तू राखून ठेवू शकतो (कलम 173). कसूर झाल्यास, तो ऋणावर दावा (suit) लावून वस्तू ठेवू शकतो, किंवा वाजवी (reasonable) नोटिशीनंतर (notice) त्या विकू शकतो (कलम 176).

munotes.in 2

Lallan Prasad v. Rahmat Ali, AIR 1967 SC 1322. एका कर्ज देणाऱ्याने (lender), आपल्याकडे तारण ठेवल्या जाणार असलेल्या विमानाच्या भंगारावर (aeroscraps) रु. 20,000 आगाऊ दिले. वस्तू कधीच सुपूर्द झाल्या नाहीत असे नाकारून, त्याने वचनचिठ्ठीवर (promissory note) दावा लावला. त्या सुपूर्द झाल्या होत्या, असे न्यायालयाला आढळले. तो ऋण वसूल करू शकत नाही आणि वस्तूही ठेवू शकत नाही, असे सर्वोच्च न्यायालयाने (Supreme Court) ठरवले. ऋणावर दावा लावणाऱ्या तारण घेणाऱ्याने, प्रदान झाल्यावर वस्तू परत करण्यास सक्षम असले पाहिजे.

Morvi Mercantile Bank Ltd. v. Union of India, AIR 1965 SC 1954. वस्तूंच्या रेल्वे पावत्या (railway receipts) बँकेच्या नावे पृष्ठांकित करून मालक त्या वस्तूंचे तारण करू शकतो, असे सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवले. हक्काच्या दस्तऐवजाची (document of title) सुपूर्दगी म्हणजे वस्तूंचीच सुपूर्दगी.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!