मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
प्रशासकीय कायदा
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 3
Jun 2018 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
LL.B. (3 वर्षे) सत्र 3 प्रशासकीय कायदा Jun 2018: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 27 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 29 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Jun 2018 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Jun 2018 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Jun 2018 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: 1. Figures to the right indicate full marks. 2. Support your answers with relevant case laws.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Answer in one or two sentences 20 Marks
(i)'पोलीस राज्य' आणि 'कल्याणकारी राज्य' यांत काय फरक आहे?[2]
उत्तर
पोलीस राज्य म्हणजे ज्याची कार्ये सुव्यवस्था राखणे, महसूल गोळा करणे आणि भूभागाचे संरक्षण करणे इतकीच मर्यादित असतात असे राज्य. बाकी सर्व काही ते व्यक्तीवर आणि बाजारपेठेवर सोडते. त्याला laissez faire राज्य, किंवा "रात्रीचा पहारेकरी" राज्य असेही म्हणतात, कारण नागरिक झोपलेला असताना पहारा देणे एवढेच त्याचे कर्तव्य असते.
कल्याणकारी राज्य म्हणजे आपल्या लोकांच्या कल्याणाची सकारात्मक जबाबदारी घेणारे राज्य. ते शिक्षण, आरोग्य, गृहनिर्माण, रोजगार, सामाजिक सुरक्षा, अन्न आणि वीज पुरवते किंवा त्यांचे नियमन करते, आणि विषमता कमी करण्यासाठी अर्थव्यवस्थेत हस्तक्षेप करते.
| पोलीस राज्य | कल्याणकारी राज्य | |
|---|---|---|
| कार्ये | सुव्यवस्था, महसूल, संरक्षण | ती, अधिक सामाजिक आणि आर्थिक तरतूद |
| आर्थिक भूमिका | काहीही नाही. बाजारपेठ ठरवते | नियमन, नियोजन, उत्पादन, पुनर्वितरण |
| प्रशासनाचा आकार | लहान | खूप मोठा |
| विवेकाधिकार | अल्प | व्यापक, कारण तथ्ये प्रकरणागणिक बदलतात |
| पोलीस राज्य | कल्याणकारी राज्य | |
|---|---|---|
| हक्क | मुख्यतः नकारात्मक, हस्तक्षेपापासून स्वातंत्र्य | सकारात्मकही, सेवांवरील हक्क |
| प्रशासकीय कायदा | क्वचितच आवश्यक | अत्यावश्यक, कारण अधिकार अनेक पटींनी वाढले आहेत |
भारत कोणते आहे. भारत हे कल्याणकारी राज्य आहे, आणि संविधान (Constitution) सारतः तसे सांगते. प्रास्ताविका सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय न्यायाचे वचन (promise) देते. मार्गदर्शक तत्त्वे, विशेषतः अनुच्छेद (Articles) 38, 39, 41, 43 आणि 47, कल्याणकारी राज्याची दायित्वे मांडतात.
निष्कर्ष. फरक म्हणजे राज्य स्वीकारत असलेल्या कार्यांची व्याप्ती. पोलीस राज्य किमान काम करते; कल्याणकारी राज्य नागरिकाच्या भौतिक कल्याणाची जबाबदारी स्वीकारते. या विषयासाठी मुद्दा असा की प्रशासकीय कायदा अस्तित्वात असण्याचे कारणच कल्याणकारी राज्य आहे: जे राज्य अधिक करते त्याला अधिक अधिकार द्यावे लागतात, आणि त्या अधिकारांवर नियंत्रण ठेवले पाहिजे.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 3 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.