munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 1 कामगार कायदा आणि औद्योगिक संबंध 1 Apr 2025 - 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

कामगार कायदा आणि औद्योगिक संबंध 1

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 1

Apr 2025 - 60/40 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 26 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2025 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2025 - 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Apr 2025 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास  ·  एकूण गुण: 60  ·  22 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

विभाग I

एक किंवा दोन वाक्यांत उत्तरे लिहा

कोणतेही 6 · 12 गुण

munotes.in 1

1.औद्योगिक विवाद अधिनियमाचे (Industrial Disputes Act) मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?[2]

उत्तर

अधिनियमाच्या दीर्घ शीर्षकात सांगितलेले मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे "औद्योगिक विवादांचा (industrial disputes) तपास (investigation) आणि तडजोड (settlement) यांसाठी तरतूद करणे", आणि अशा प्रकारे, नियोक्ते (employers) आणि कामगार (workmen) यांच्यातील विवाद संप (strikes) आणि टाळेबंदी (lock-outs) यांऐवजी समेट (conciliation), लवाद (arbitration) आणि न्यायनिर्णयन (adjudication) यांद्वारे सोडवले जातील अशी कायदेशीर यंत्रणा उपलब्ध करून, औद्योगिक शांतता आणि सलोखा साधणे.

उपउद्दिष्टे अशी: कामबंदी (lay-off), कामगार कपात (retrenchment) आणि आस्थापना कायमस्वरूपी बंद करणे (closure) यांचे नियमन करून, आणि चुकीच्या पद्धतीने केलेल्या बडतर्फीविरुद्ध (dismissal) अनुतोष (relief) देऊन, कामगारांचे अन्याय्य वागणुकीपासून संरक्षण करणे; कलम 18 अन्वये तडजोडी बंधनकारक करून सामूहिक सौदेबाजीला (collective bargaining) चालना देणे; आणि बेकायदेशीर संप (illegal strikes) आणि टाळेबंदी रोखणे.

सध्याची स्थिती. औद्योगिक संबंध संहिता, 2020 (Industrial Relations Code, 2020) च्या कलम 104(1)(c) द्वारे औद्योगिक विवाद अधिनियम, 1947 (Industrial Disputes Act, 1947) 21 नोव्हेंबर 2025 पासून निरसित (repealed) झाला. संहिता औद्योगिक विवादांचा तपास आणि तडजोड हेच उद्दिष्ट समेट अधिकारी (conciliation officers) (कलम 43) आणि औद्योगिक न्यायाधिकरणे (Industrial Tribunals) (कलम 44) यांच्याद्वारे साधते.

munotes.in 2

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 1 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!