munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 1 कामगार कायदा आणि औद्योगिक संबंध 1 Dec 2012 - LAW: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

कामगार कायदा आणि औद्योगिक संबंध 1

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 1

Dec 2012 - LAW परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 27 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2012 - LAW परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2012 - LAW परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Dec 2012 - LAW परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  24 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: Figures to the right indicate full marks.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

SECTION I - Q.1: Answer in not more than two sentences (All compulsory) 20 Marks

munotes.in 1

1.औद्योगिक विवाद अधिनियम, 1942 (Industrial Disputes Act, 1942) खालील "निवाडा" (Award);[2]

उत्तर

कलम 2(b): "निवाडा" (award) म्हणजे कोणतेही कामगार न्यायालय (Labour Court), औद्योगिक न्यायाधिकरण (Industrial Tribunal) किंवा राष्ट्रीय औद्योगिक न्यायाधिकरण (National Industrial Tribunal) यांनी केलेले कोणत्याही औद्योगिक विवादाचे (industrial dispute) किंवा त्याच्याशी संबंधित कोणत्याही प्रश्नाचे अंतरिम किंवा अंतिम निर्धारण, आणि त्यात कलम 10A अन्वये केलेल्या लवाद निवाड्याचा (arbitration award) समावेश होतो.

निवाडा पीठासीन अधिकाऱ्याने (presiding officer) लेखी स्वरूपात दिलेला आणि स्वाक्षरी केलेला असला पाहिजे (कलम 16), तो मिळाल्यापासून तीस दिवसांच्या आत समुचित शासन (appropriate Government) तो प्रसिद्ध करते (कलम 17), आणि प्रसिद्धीच्या तारखेपासून तीस दिवस संपल्यावर तो अंमलबजावणीयोग्य (enforceable) होतो (कलम 17A). प्रसिद्ध झालेला निवाडा अंतिम असतो आणि कोणत्याही न्यायालयात (Court) कोणत्याही प्रकारे त्याला आव्हान देता येत नाही (कलम 17(2)).

munotes.in 2

सध्याची स्थिती. औद्योगिक संबंध संहिता, 2020 (Industrial Relations Code, 2020) च्या कलम 104(1)(c) द्वारे औद्योगिक विवाद अधिनियम, 1947 (Industrial Disputes Act, 1947) 21 नोव्हेंबर 2025 पासून निरसित (repealed) झाला. "निवाडा" (award) याची व्याख्या आता संहितेच्या कलम 2(e) मध्ये आहे: औद्योगिक न्यायाधिकरणाने (कलम 44) किंवा राष्ट्रीय औद्योगिक न्यायाधिकरणाने (कलम 46) केलेले निर्धारण, ज्यात कलम 42 अन्वयेच्या लवादाच्या निवाड्याचा (arbitration award) समावेश होतो; आणि त्याचे स्वरूप, प्रसिद्धी आणि प्रारंभ (commencement) कलम 55 मध्ये आहेत.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 1 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!