मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
सार्वजनिक आंतरराष्ट्रीय कायदा
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 9
Nov 2010 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 9 सार्वजनिक आंतरराष्ट्रीय कायदा Nov 2010: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 29 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 30 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2010 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2010 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Nov 2010 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Write short answers, not more than two sentences, 2 marks each (20 Marks)
(a)'काल्पनिक सिद्धांत' (Fictional Theory) वरून तुम्हाला काय समजते?[2]
उत्तर
कल्पना. काल्पनिक सिद्धांत, ज्याला बाह्यप्रादेशिकतेचा सिद्धांत (theory of exterritoriality) किंवा बाह्यप्रादेशिकतेची कल्पना असेही म्हणतात, एखादे ठिकाण किंवा व्यक्ती प्रत्यक्षात ज्या राज्याच्या प्रदेशात आहे त्या प्रदेशाबाहेर आहे असे मानून, आणि ते ज्या राज्याचे आहे त्या राज्याच्या प्रदेशात आहे असे मानून, आंतरराष्ट्रीय कायद्यातील काही उन्मुक्तींचे स्पष्टीकरण देतो. त्यानंतर ही कल्पना खरी असल्याप्रमाणे कायदा लागू होतो.
तिचा वापर कोठे झाला, आणि तिचे दोन अभिजात उपयोग आहेत.
राजनैतिक अभिकर्ते आणि दूतावासाचा परिसर. ग्रोशियस आणि बिन्करशुक यांनी राजदूताच्या उन्मुक्तीचे स्पष्टीकरण तो पाठवणाऱ्या राज्याचा प्रदेश कधीच सोडत नाही या कल्पनेने दिले, त्यामुळे स्वीकारणाऱ्या राज्याचे कायदे त्याच्यापर्यंत कधीच पोहोचत नाहीत, आणि दूतावासाची इमारत हा पाठवणाऱ्या राज्याच्या भूमीचा तुकडा आहे. उन्मुक्तीचा आधार म्हणून ही कल्पना आता स्वीकारली जात नाही. राजनैतिक संबंधांविषयीचा व्हिएन्ना अभिसमय, 1961, त्याऐवजी तिचा आधार कार्यात्मक आवश्यकतेवर (functional necessity) ठेवतो, आणि तो त्याच्या उद्देशिकेत नमूद केला आहे: विशेषाधिकार आणि उन्मुक्ती यांचा उद्देश व्यक्तींना लाभ देणे नसून राजनैतिक दूतावासांची कार्ये कार्यक्षमतेने पार पाडली जाणे सुनिश्चित करणे हा आहे. दूतावासाचा परिसर स्वीकारणाऱ्या राज्याचाच प्रदेश राहतो; अनुच्छेद 22 खाली तो अभेद्य असतो, आणि ही वेगळी गोष्ट आहे.
खुल्या समुद्रावरील जहाजे. त्याच्याशी संबंधित तरंगत्या बेटाचा सिद्धांत जहाजाला ते ज्या राज्याचा ध्वज धारण करते त्या राज्याच्या प्रदेशाचा तरंगता भाग मानतो, आणि ध्वज राज्याचा कायदा जहाजासोबत का जातो हे स्पष्ट करण्यासाठी त्याचा वापर झाला. येथेही कल्पनेची जागा आता नियमाने घेतली आहे: संयुक्त राष्ट्रांच्या सागरी कायद्याविषयीच्या अभिसमयाचा, 1982 अनुच्छेद 92 अशी तरतूद करतो की खुल्या समुद्रावरील जहाज, ते प्रदेश असल्याचा कोणताही आव न आणता, ध्वज राज्याच्या अनन्य अधिकारितेच्या अधीन असते.
तिला अजूनही महत्त्व का आहे. ही कल्पना जुन्या प्रकरणांच्या तर्कात टिकून आहे आणि अजूनही उद्धृत केली जाते. The Case of the S.S. Lotus (France v. Turkey), P.C.I.J., Series A, No. 10 (1927), मध्ये तुर्कस्तान फ्रेंच अधिकाऱ्यावर खटला चालवू शकते असे ठरवताना स्थायी न्यायालयाने जहाज त्याच्या ध्वज राज्याच्या प्रदेशाशी समतुल्य मानण्याचा आधार घेतला, आणि Chung Chi Cheung v. The King, [1939] A.C. 160, मध्ये प्रिव्ही कौन्सिलने स्पष्टपणे म्हटले की बाह्यप्रादेशिकतेची संकल्पना ही एक कल्पना आहे जिच्यावर जोर देऊ नये, आणि अधिकारिता प्रदेशातून काल्पनिक अनुपस्थितीवर नव्हे तर संमतीवर आधारलेली असते.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 9 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.