munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 9 फौजदारी प्रक्रिया संहिता, बाल न्याय आणि पॉक्सो Dec 2022 - CrPC 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

फौजदारी प्रक्रिया संहिता, बाल न्याय आणि पॉक्सो

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 9

Dec 2022 - CrPC 60/40 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 29 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2022 - CrPC 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Dec 2022 - CrPC 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Dec 2022 - CrPC 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास  ·  एकूण गुण: 60  ·  22 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: Please check whether you have got the right question paper. (1) All questions are compulsory. (2) Figures to the right indicate full marks. (3) Give case- law/ reasons wherever necessary.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer the following in not more than 2 sentences (Any six) 12 Marks

munotes.in 1

(a)अधिपत्र प्रकरण[2]

उत्तर

फौजदारी प्रक्रिया संहितेचे कलम 2(x) (आता भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, 2023 चे कलम 2(1)(z)) "अधिपत्र प्रकरणाची" (warrant-case) व्याख्या मृत्युदंड, आजन्म कारावास, किंवा दोन वर्षांपेक्षा अधिक मुदतीचा कारावास यांच्या शिक्षेस पात्र अपराधाशी (offence) संबंधित प्रकरण अशी करते.

त्याच्या विरुद्ध प्रकरणाची व्याख्या वगळून केली आहे. कलम 2(w) सांगते की "समन्स प्रकरण" (summons-case) म्हणजे अपराधाशी संबंधित आणि अधिपत्र प्रकरण नसलेले प्रकरण. म्हणून विभाजक रेषा दोन वर्षे आहे: त्यावरील प्रकरण अधिपत्र प्रकरण, आणि त्याइतके किंवा त्याखालील प्रकरण समन्स प्रकरण.

munotes.in 2

ही संज्ञा का महत्त्वाची आहे. ती संपरीक्षेची (trial) कार्यपद्धती ठरवते. अधिपत्र प्रकरणाची संपरीक्षा प्रकरण XIX खाली होते, एकतर कलम 238 ते 243 खाली पोलीस अहवालावर (police report), किंवा कलम 244 ते 247 खाली पोलीस अहवालाखेरीज अन्यथा. समन्स प्रकरणाची संपरीक्षा प्रकरण XX, कलम 251 ते 259 खाली होते. मोठा फरक असा आहे की अधिपत्र प्रकरणात न्यायालयाने कलम 240 किंवा कलम 246 खाली लेखी दोषारोप तयार केला पाहिजे, आणि कलम 239 किंवा कलम 245 खाली आधी आरोपमुक्तीचा (discharge) विचार केला पाहिजे, तर समन्स प्रकरणात औपचारिक दोषारोप मुळीच तयार केला जात नाही (कलम 251). कलम 204 खाली न्यायालय सामान्यतः कोणती आदेशिका (process) काढते, एका प्रकरणात अधिपत्र आणि दुसऱ्यात समन्स, हेही ही संज्ञा ठरवते. ती मुदत (limitation) ठरवत नाही: कलम 468 एक आणि तीन वर्षांवर अवलंबून आहे, म्हणून दोन वर्षांहून अधिक आणि तीन वर्षांपर्यंत शिक्षेचा अपराध हे अधिपत्र प्रकरण असूनही त्याच्या कक्षेत येते.

न्यायनिवाडा. Willie (William) Slaney v. State of Madhya Pradesh, AIR 1956 SC 116, मध्ये ज्या अपराधासाठी कोणताही दोषारोप तयार केलेला नव्हता त्या अपराधासाठी आरोपी (accused) दोषसिद्ध (convicted) झाला. एका घटनापीठाने (Constitution Bench) असे ठरवले की दोषारोपातील वगळणूक किंवा चूक स्वतःहून घातक नसते, आणि महत्त्वाचे हे आहे की आरोपीची त्याच्या बचावात दिशाभूल झाली आणि त्याला बाधा पोहोचली का. अधिपत्र प्रकरणाची व्याख्या करणारी एकमेव आवश्यकता, म्हणजे दोषारोप तयार करणे, किती काटेकोर आहे याचे माप हा न्यायनिवाडा आहे.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 9 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!