munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 9 फौजदारी प्रक्रिया संहिता, बाल न्याय आणि पॉक्सो May 2016 - CrPC: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

फौजदारी प्रक्रिया संहिता, बाल न्याय आणि पॉक्सो

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 9

May 2016 - CrPC परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 29 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2016 - CrPC परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2016 - CrPC परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2016 - CrPC परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • N.B: (1) All questions are compulsory. (2) Figures to the right indicate marks. (3) Give Case-law and reasons wherever necessary.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer the following in not more than two sentences 20 Marks

munotes.in 1

(a)समन्स प्रकरणाची व्याख्या करा.[2]

उत्तर

फौजदारी प्रक्रिया संहितेचे कलम 2(w) (आता भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, 2023 चे कलम 2(1)(x)) "समन्स प्रकरण" याची व्याख्या अपराधाशी (offence) संबंधित असलेले आणि अधिपत्र प्रकरण (warrant-case) नसलेले प्रकरण अशी करते.

ही वगळून केलेली व्याख्या आहे, म्हणून ती कलम 2(x) सोबत वाचली पाहिजे, जे "अधिपत्र प्रकरण" याची व्याख्या मृत्युदंडाच्या, आजन्म कारावासाच्या, किंवा दोन वर्षांपेक्षा अधिक मुदतीच्या कारावासाच्या शिक्षेस पात्र अपराधाशी संबंधित प्रकरण अशी करते. म्हणून कमाल शिक्षा दोन वर्षे किंवा त्यापेक्षा कमी असलेले कोणतेही प्रकरण समन्स प्रकरण (summons-case) असते.

या संज्ञेतून काय निघते. न्यायालय कलम 204 खाली सामान्यतः कोणती आदेशिका काढते, अधिपत्राऐवजी समन्स, हे ती ठरवते. ती संपरीक्षेची (trial) कार्यपद्धती ठरवते: प्रकरण XIX ऐवजी प्रकरण XX, कलम 251 ते 259. आणि ती कलम 251 मधील सर्वांत महत्त्वाचा व्यावहारिक फरक ठरवते: अपराधाचा तपशील केवळ आरोपीला (accused) सांगितला जातो आणि त्याला कबुलीविषयी विचारले जाते, आणि औपचारिक दोषारोप तयार करणे आवश्यक नसते.

munotes.in 2

तिची दोन विशेष वैशिष्ट्ये. फिर्यादी (complainant) हजर होत नाही तेथे कलम 256 नुसार दंडाधिकाऱ्याने आरोपीला दोषमुक्त केले पाहिजे, आणि फिर्यादीला फिर्याद मागे घेण्याची परवानगी दिली जाते तेथे कलम 257 नुसार त्याला दोषमुक्त केले पाहिजे. इतर कोणतेही प्रकरण फिर्यादीच्या वर्तनाला असा परिणाम देत नाही. अपराध सहा महिन्यांपेक्षा अधिक शिक्षेस पात्र असेल आणि न्यायाच्या हितार्थ ते आवश्यक असेल तेथे कलम 259 दंडाधिकाऱ्याला समन्स प्रकरणाचे अधिपत्र प्रकरणात रूपांतर करू देते.

न्यायनिवाडा. Bhaskar Industries Ltd. v. Bhiwani Denim and Apparels Ltd., (2001) 7 SCC 401, मध्ये धनादेश अनादराच्या प्रकरणातील, जे समन्स प्रकरण आहे, आरोपी असलेल्या एका कंपनीने वैयक्तिक उपस्थितीतून सूट मागितली. सर्वोच्च न्यायालयाने असे ठरवले की दंडाधिकारी कलम 205 खाली आरोपीच्या वैयक्तिक उपस्थितीतून सूट देऊ शकतो आणि त्याला अभिवक्त्यामार्फत (pleader) हजर होण्याची परवानगी देऊ शकतो, आणि आवश्यक झाल्यास नंतर त्याच्या उपस्थितीचा आग्रह धरू शकतो. न्यायालयापासून दूर राहणाऱ्या आरोपीसाठी समन्स प्रकरणाची कार्यपद्धती व्यवहार्य ठरते ती याच अनुतोषामुळे (relief).

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 9 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!