मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 8
May 2012 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 8 विधिशास्त्र आणि विधिविषयक सिद्धांत May 2012: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2012 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न May 2012 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना
- N.B: (1) Answer all questions in the answer book and if required in additional answer books. (2) There are no different sections.
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer all ten questions (20 Marks - 2 marks each)
(a)"वैयक्तिक" आणि "वास्तव" मालमत्ता म्हणजे तुम्हाला काय समजते?[2]
उत्तर
वास्तव मालमत्ता (real property) म्हणजे, व्यापक अर्थाने, जमिनीतील मालमत्ता. वैयक्तिक मालमत्ता (personal property) म्हणजे इतर सर्व मालमत्ता: वस्तू, पैसा, समभाग, ऋणे आणि इतर जंगम वस्तू. ही विभागणी इंग्लिश कायद्यातून आली आहे.
तिचा उगम. दोन्ही संज्ञा दाव्यांच्या जुन्या प्रकारांतून आल्या आहेत, असे सामंड स्पष्ट करतात. "वास्तव मालमत्ता म्हणजे मूलतः वास्तव दाव्यात (real action) परत मिळवता येणारी मालमत्ता, तर वैयक्तिक मालमत्ता म्हणजे वैयक्तिक दाव्यात (personal action) परत मिळवता येणारी मालमत्ता." वास्तव दाव्यात वस्तूच परत मिळत असे. वैयक्तिक दाव्यात फक्त अपकार करणाऱ्याविरुद्धचा दावा मिळत असे.
तिचा स्थावर आणि जंगम मालमत्तेशी संबंध. सामंड वास्तव मालमत्ता आणि स्थावर मालमत्ता (immovable property) यांना "जवळजवळ, पण पूर्णपणे नव्हे, एकमेकांशी जुळणारी छेदणारी वर्तुळे" म्हणतात. वास्तव मालमत्तेचा कायदा "जवळजवळ जमिनीच्या कायद्याइतकाच आहे". वैयक्तिक मालमत्तेचा कायदा "जंगम वस्तूंच्या कायद्याशी जवळजवळ एकरूप आहे". त्यांच्यातील लहानशी तफावत हा इंग्लिश कायदेशीर इतिहासाचा अपघात आहे, आणि तिला कोणताही तार्किक आधार नाही.
वास्तव आणि वैयक्तिक हक्कांसारखी नव्हे. सर्वबंधक हक्क (real right) (in rem) संपूर्ण जगाविरुद्ध प्रभावी असतो. व्यक्तिगत हक्क (personal right) (in personam) एका विशिष्ट व्यक्तीविरुद्ध प्रभावी असतो. दोन्ही विभागण्यांचा उगम रोमन आहे, पण त्यांचा "कोणताही तार्किक संबंध नाही", असे सामंड म्हणतात.
भारतीय कायद्यात. भारतीय अधिनियम त्याऐवजी स्थावर आणि जंगम मालमत्ता या संज्ञा वापरतात. सर्वसाधारण खंड अधिनियम, 1897 (General Clauses Act, 1897) च्या कलम (section) 3(26) खाली, स्थावर मालमत्तेत "जमीन, जमिनीतून उद्भवणारे लाभ, आणि भूमीशी जोडलेल्या वस्तू यांचा समावेश असेल". कलम 3(36) खाली, जंगम मालमत्ता (movable property) म्हणजे "स्थावर मालमत्ता वगळता, प्रत्येक प्रकारची मालमत्ता".
उदाहरण. शेत ही वास्तव (स्थावर) मालमत्ता आहे. त्यावरील ट्रॅक्टर ही वैयक्तिक (जंगम) मालमत्ता आहे.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 8 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.