munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 6 गुन्ह्यांचा कायदा Aug 2023 - 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

गुन्ह्यांचा कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 6

Aug 2023 - 75/25 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Aug 2023 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Aug 2023 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Aug 2023 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2½ तास  ·  एकूण गुण: 75  ·  21 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer in not more than two sentences (Any six), any 6 of 8 12 Marks

munotes.in 1

1.लोकसेवक याची व्याख्या करा.[2]

उत्तर

भारतीय दंड संहिता, 1860 (Indian Penal Code, 1860) चे कलम (section) 21 आता भारतीय न्याय संहिता, 2023 (Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023) चे कलम 2(28) आहे. "लोकसेवक" (public servant) म्हणजे त्यात सूचीबद्ध केलेल्या वर्णनांपैकी कोणत्याही वर्णनात मोडणारी व्यक्ती. मुख्य वर्णने ही आहेत.

  1. भूदल, नौदल किंवा हवाई दलातील प्रत्येक नियुक्त अधिकारी (commissioned officer).
  2. प्रत्येक न्यायाधीश, न्यायनिर्णयनाची कार्ये पार पाडण्याचा कायद्याने अधिकार दिलेल्या कोणत्याही व्यक्तीसह.
  3. प्रत्येक न्यायालयीन अधिकारी, जसे परिसमापक, प्रापक किंवा आयुक्त.
  4. न्यायालयाने (court) किंवा सार्वजनिक प्राधिकरणाने ज्याच्याकडे प्रकरण सोपवले आहे असा प्रत्येक लवाद.
  5. एखाद्या व्यक्तीला बंदिवासात ठेवण्याचा अधिकार देणारे पद धारण करणारी प्रत्येक व्यक्ती.
  6. अपराध (offences) रोखणे, अपराध्यांना न्यायासमोर आणणे, किंवा सार्वजनिक आरोग्य, सुरक्षितता किंवा सोय यांचे संरक्षण करणे हे कर्तव्य असलेला प्रत्येक सरकारी अधिकारी.
  7. सरकारी मालमत्ता, सर्वेक्षणे, महसूल किंवा संविदा (contracts) हाताळणारा प्रत्येक अधिकारी.
munotes.in 2
  1. मतदार यादी तयार करणारी किंवा तिची उजळणी करणारी, किंवा निवडणूक घेणारी प्रत्येक व्यक्ती.
  2. सरकार, स्थानिक प्राधिकरण, वैधानिक महामंडळ किंवा सरकारी कंपनी यांच्या सेवेत किंवा वेतनावर असलेली प्रत्येक व्यक्ती.

नियुक्तीने फरक पडत नाही. एखाद्या वर्णनात मोडणारी व्यक्ती सरकारने नियुक्त केलेली असो वा नसो, ती लोकसेवक असते (स्पष्टीकरण (explanation) (a)).

सदोष हक्काने फरक पडत नाही. पदाचा प्रत्यक्ष ताबा (possession) असलेली व्यक्ती लोकसेवक असते. ते पद धारण करण्याच्या तिच्या हक्कातील कोणत्याही कायदेशीर दोषाने फरक पडत नाही (स्पष्टीकरण (b)).

उदाहरण (illustration). महानगरपालिका आयुक्त हा लोकसेवक आहे.

हे का महत्त्वाचे आहे. अनेक अपराध लोकसेवकांचे संरक्षण करतात किंवा त्यांना बांधील ठेवतात, जसे लोकसेवकाला कर्तव्यापासून परावृत्त करण्यासाठी त्याच्यावर हमला करणे (कलम 132).

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!