munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 6 पर्यावरण कायदा Oct 2026 - ATKT 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

पर्यावरण कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 6

Oct 2026 - ATKT 60/40 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Oct 2026 - ATKT 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Oct 2026 - ATKT 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Oct 2026 - ATKT 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास  ·  एकूण गुण: 60  ·  22 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

SECTION I - Answer in not more than two sentences (any 6 of 10) 12 Marks

munotes.in 1

1.पर्यावरण संरक्षण अधिनियमाखाली (Environment Protection Act) "प्रदूषक" (Pollutant) याची व्याख्या करा.[2]

उत्तर

व्याख्या. पर्यावरण (संरक्षण) अधिनियम, 1986 (Environment (Protection) Act, 1986) च्या कलम (section) 2(b) खाली, "पर्यावरणीय प्रदूषक" (environmental pollutant) म्हणजे कोणताही घन, द्रव किंवा वायुरूप पदार्थ. तो पर्यावरणाला अपायकारक असू शकेल किंवा अपायकारक ठरण्याकडे ज्याचा कल असेल अशा संहतीमध्ये (concentration) उपस्थित असला पाहिजे.

घटक.

  1. पदार्थाचे कोणतेही रूप. घन, द्रव किंवा वायू.
  2. संहती. पदार्थ हानी पोहोचवेल अशा पातळीवर उपस्थित असला पाहिजे. थोडे, निरुपद्रवी प्रमाण प्रदूषक नाही.
  3. इजा पोहोचवण्याचा कल पुरेसा. प्रत्यक्ष इजा सिद्ध करण्याची आवश्यकता नाही.
  4. पर्यावरणाला इजा. कलम 2(a) मधील "पर्यावरण" (environment) व्यापक आहे. त्यात पाणी, हवा आणि जमीन, आणि सजीव आणि मालमत्ता यांच्याशी त्यांचे दुवे यांचा समावेश होतो.

संबंधित व्याख्या. कलम 2(c) मधील "पर्यावरणीय प्रदूषण" (environmental pollution) म्हणजे कोणत्याही पर्यावरणीय प्रदूषकाची पर्यावरणातील उपस्थिती.

munotes.in 2

वायू अधिनियमाशी तुलना. वायू अधिनियमातील (Air Act) "वायुप्रदूषक" (air pollutant) यात स्पष्टपणे ध्वनीचा समावेश होतो. EPA मधील व्याख्या केवळ पदार्थांविषयी बोलते. तरीही ध्वनिप्रदूषण (नियमन आणि नियंत्रण) नियम 2000 (Noise Pollution (Regulation and Control) Rules 2000) EPA च्या नियम करण्याच्या अधिकाराखाली करण्यात आले.

हे का महत्त्वाचे आहे.

  1. कलम 7. उद्योग चालवणारी कोणतीही व्यक्ती विहित मानकांपेक्षा (standards) अधिक पर्यावरणीय प्रदूषके सोडू शकत नाही किंवा उत्सर्जित करू शकत नाही.
  2. कलम 3(2)(iv). केंद्र सरकार (Central Government) पर्यावरणीय प्रदूषकांच्या उत्सर्जनासाठी किंवा विसर्गासाठी मानके घालून देऊ शकते.

उदाहरणे. मातीतील कीटकनाशकांचे अवशेष, धुळीतील शिसे, आणि जमिनीवरील प्रक्रिया न केलेले सांडपाणी (effluent) ही पर्यावरणीय प्रदूषके आहेत.

थोडक्यात. माध्यम कोणतेही असो, अपायकारक संहतीतील कोणताही पदार्थ म्हणजे पर्यावरणीय प्रदूषक.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!