मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
पर्यावरण कायदा
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 6
Nov 2014 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 6 पर्यावरण कायदा Nov 2014: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2014 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2014 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न Nov 2014 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 3 तास · एकूण गुण: 100 · 25 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Answer the following, not more then two sentences (all 10) 20 Marks
1.पर्यावरणीय परिणाम मूल्यांकन (Environment Impact Assessment) याचा अर्थ काय?[2]
उत्तर
अर्थ. पर्यावरण प्रभाव मूल्यांकन (Environmental Impact Assessment, EIA) म्हणजे प्रस्तावित प्रकल्पाच्या संभाव्य पर्यावरणीय परिणामांची ओळख, अंदाज आणि मूल्यमापन. प्रकल्पाला परवानगी द्यायची की नाही, या निर्णयाच्या आधी ते केले जाते. त्यामुळे परिणाम, पर्याय आणि हानी कमी करण्याचे मार्ग निर्णय घेणाऱ्यासमोर असतात.
उगम. त्याची सुरुवात अमेरिकेच्या राष्ट्रीय पर्यावरण धोरण अधिनियम, 1969 (National Environmental Policy Act of 1969) पासून झाली. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर, रिओ घोषणापत्र, 1992 (Rio Declaration, 1992) चे तत्त्व 17 त्याची मागणी करते.
भारतात. पर्यावरण (संरक्षण) अधिनियम, 1986 (Environment (Protection) Act, 1986) च्या कलम 3 खालील अधिसूचनेद्वारे (Notification) EIA आवश्यक केले आहे. पहिली अधिसूचना 1994 मध्ये काढण्यात आली. सध्या अंमलात असलेली अधिसूचना 14 सप्टेंबर 2006 ची आहे.
समाविष्ट प्रकल्प. खाणकाम, औष्णिक वीज प्रकल्प, नदी खोरे प्रकल्प, उद्योग आणि मोठे बांधकाम यांसारखे, तिच्या अनुसूचीत (Schedule) सूचीबद्ध प्रकल्प. प्रवर्ग A (Category A) प्रकल्पांना केंद्र सरकार (Central Government) मंजुरी देते, आणि प्रवर्ग B प्रकल्पांना राज्य प्राधिकरण.
चार टप्पे.
- छाननी (screening). प्रवर्ग B प्रकल्पाला संपूर्ण अभ्यासाची आवश्यकता आहे का, हे ठरवणे.
- व्याप्ती निश्चिती (scoping). अभ्यासासाठी संदर्भ अटी (terms of reference) ठरवणे.
- जनतेचा सल्ला. स्थळाजवळ जनसुनावणी (public hearing) आणि लेखी अभिप्राय.
- मूल्यमापन (appraisal). तज्ज्ञ समिती अहवाल तपासते आणि शिफारस करते.
निष्पत्ती. अटींसह दिलेली किंवा नाकारलेली पूर्व पर्यावरणीय मंजुरी (prior environmental clearance).
हे का महत्त्वाचे आहे. ते नियोजनाच्या टप्प्यावरच सावधगिरीचे तत्त्व (precautionary principle) लागू करते. Alembic Pharmaceuticals Ltd. v. Rohit Prajapati, AIRONLINE 2020 SC 445 मध्ये, घटना घडून गेल्यानंतर दिलेली मंजुरी पर्यावरणीय न्यायशास्त्राला परकी आहे, असे सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवले.
थोडक्यात. प्रकल्पाला मान्यता देण्यापूर्वी त्याच्या पर्यावरणीय परिणामांचा अभ्यास.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.