munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 6 पर्यावरण कायदा Apr 2011: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

पर्यावरण कायदा

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 6

Apr 2011 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 31 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2011 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Apr 2011 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Apr 2011 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

SECTION I - Answer the following, not more than two sentences (all 10) 20 Marks

munotes.in 1

1.घातक कचरा नियमांखाली (Hazardous Wastes Rules) 'अधिनियम' (ACT) याचा अर्थ काय आहे?[2]

उत्तर

उत्तर. घातक आणि इतर कचरा (व्यवस्थापन आणि सीमापार हालचाल) नियम, 2016 (Hazardous and Other Wastes (Management and Transboundary Movement) Rules, 2016) च्या नियम 3(1)(1) खाली, "अधिनियम" (Act) म्हणजे पर्यावरण (संरक्षण) अधिनियम, 1986 (Environment (Protection) Act, 1986) (1986 चा 29).

मूळ अधिनियम. केंद्र सरकारने (Central Government) 1986 च्या अधिनियमाच्या कलम (sections) 6, 8 आणि 25 खाली हे नियम केले आहेत. 2008 च्या नियमांची जागा घेत, 4 एप्रिल 2016 च्या G.S.R. 395(E) म्हणून ते अधिसूचित (notified) करण्यात आले.

  1. कलम 6 केंद्राला पर्यावरणीय प्रदूषणाचे (environmental pollution) नियमन करण्यासाठी नियम करू देते.
  2. कलम 8 घातक पदार्थांची हाताळणी केवळ विहित कार्यपद्धती आणि सुरक्षा उपाय यांनुसारच करणे आवश्यक करते.
  3. कलम 25 हा नियम करण्याचा सर्वसाधारण अधिकार आहे.

आधीचे नियम. प्रश्नपत्रिकेत नाव असलेले घातक कचरा (व्यवस्थापन आणि हाताळणी) नियम, 1989 (Hazardous Wastes (Management and Handling) Rules, 1989) हेही 1986 च्या अधिनियमाखालीच केलेले होते. म्हणून तेथेही "अधिनियम" याचा अर्थ तोच होता.

परिणाम.

munotes.in 2
  1. दंड (Penalty). नियमांचा भंग (breach) झाल्यास 1986 च्या अधिनियमाखाली दंड होतो. जन विश्वास अधिनियम 2023 (Jan Vishwas Act 2023) पासून, न्यायनिर्णय अधिकारी (adjudicating officer) तो लादतो.
  2. दायित्व (Liability). नियम 23 खाली, अयोग्य हाताळणीमुळे झालेल्या हानीसाठी भोगवटादार (occupier), आयातदार, निर्यातदार आणि विल्हेवाट सुविधेचा चालक जबाबदार असतात. पर्यावरणाची आणि त्रयस्थ व्यक्तींची हानी यांचा यात समावेश होतो.
  3. निर्देश. अधिनियमाचे कलम 5 केंद्र सरकारला, किंवा ज्यांना ते अधिकार प्रत्यायोजित (delegates) करते त्या प्राधिकरणांना, कसूर करणारा घटक बंद करण्याचा निर्देश देऊ देते.

संबंधित अधिनियम. हे नियम जल अधिनियम 1974 (Water Act 1974) आणि वायू अधिनियम 1981 (Air Act 1981) यांचाही उल्लेख करतात. नियम 6 खालील प्राधिकारपत्रासाठीच्या (authorisation) अर्जासोबत त्या अधिनियमांखालील संमती (consents) जोडल्या पाहिजेत.

थोडक्यात. "अधिनियम" म्हणजे पर्यावरण (संरक्षण) अधिनियम, 1986, ज्याखाली हे नियम केले जातात आणि ज्याखाली त्यांची अंमलबजावणी होते.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 6 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!