ही मुंबई विद्यापीठाची अधिकृत उत्तरे आहेत का?

नाही. ही munotes.in ने अभ्यासासाठी लिहिलेली आदर्श उत्तरे आहेत, आणि हा त्यांचा मराठी अनुवाद आहे. मुंबई विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही, त्यामुळे कोणतीही साइट ती देऊ शकत नाही. तुमची पद्धत आणि मांडणी तपासण्यासाठी यांचा वापर करा; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार म्हणून नाही.

उत्तरे वाचण्यासाठी पैसे द्यावे लागतात का?

ही सोडवलेली प्रश्नपत्रिका तिच्या पहिल्या उत्तराने उघडते. उरलेली उत्तरे B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) सत्र 4 च्या मराठी सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकांसोबत मिळतात: ₹499 मध्ये सत्रातील प्रत्येक सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकेची सर्व उत्तरे. प्रश्नपत्रिका स्वतः मोफत उपलब्ध राहते.

सोडवलेली प्रश्नपत्रिका कशी वापरावी?

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा, मग उत्तरे वाचा. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तरे वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

उत्तरे सध्याच्या अभ्यासक्रमानुसार आहेत का?

उत्तरे प्रश्नपत्रिका जशी विचारली गेली त्यानुसार आहेत, आणि काळानुसार बदलणाऱ्या गोष्टींसोबत त्या तपासल्याची तारीख दिलेली आहे. परीक्षेनंतर एखादा नियम किंवा आकडा बदलला असेल तर उत्तर तसे सांगते, कारण पुढील प्रश्नपत्रिका नवीन स्थिती अपेक्षित धरते.

ही उत्तरे माझ्या साइटवर, वर्गात किंवा AI साधनात उद्धृत करता येतील का?

हो. श्रेय देऊन मोकळेपणाने उद्धृत करा: munotes.in चे नाव द्या आणि या पानाची लिंक द्या. व्यक्ती आणि AI प्रणाली दोघांसाठी हीच संपूर्ण परवानगी आहे. संपूर्ण खंड पुन्हा प्रसिद्ध करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: https://www.munotes.in/content-license

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 4 राज्यशास्त्र III 2026-27 - ATKT 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

MU law student group Free to join

Telegram group 1,916 members · approved within a day Join WhatsApp group Approved within a day Join

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

राज्यशास्त्र III

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 4

2026-27 - ATKT 75/25 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2026-27 - ATKT 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2026-27 - ATKT 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न 2026-27 - ATKT 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 21 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

मूळ प्रश्नपत्रिका वाचा

SECTION I - Q1. Answer the following questions in two sentences, any 6 of 8 (12 Marks - 2 marks each)

(a)बफर राज्य म्हणजे काय?[2]

उत्तर

बफर राज्य (buffer state) म्हणजे दोन किंवा अधिक बलवान आणि संभाव्यतः शत्रुत्व असलेल्या सत्तांच्या (powers) मध्ये असलेले दुर्बल राज्य (state). त्याचे अस्तित्व त्यांना एकमेकांपासून दूर ठेवते, आणि अशा रीतीने त्यांच्यातील संघर्ष टाळण्यास मदत करते. मॉर्गेन्थाऊ यांनी बफर राज्यांची व्याख्या, बलाढ्य राज्यांच्या जवळ असलेली आणि त्यांच्या लष्करी सुरक्षिततेसाठी उपयोगी पडणारी दुर्बल राज्ये, अशी केली. ज्या लहान राष्ट्रांचे (nations) अस्तित्व सत्तासमतोलामुळे (balance of power) टिकून आहे, त्यांच्यात त्यांनी बफर राज्यांची गणना केली. पामर आणि पर्किन्स यांनी त्यांचे महत्त्व त्यांच्या "बड्या सत्तांमधील (great powers) धक्का शोषून घेणाऱ्या परिणामाने" स्पष्ट केले.

बफर राज्य हे सत्तासमतोलाच्या तंत्रांपैकी एक आहे. प्रत्येक बलवान शेजाऱ्याला, आपल्या प्रतिस्पर्ध्याने बफर राज्य गिळंकृत करण्यापेक्षा, ते स्वतंत्र राहिलेले अधिक पसंत असते.

उदाहरणे.

1831 मधील स्वातंत्र्यापासून दुसऱ्या महायुद्धापर्यंतचे बेल्जियम हे मॉर्गेन्थाऊ यांचे प्रमुख उदाहरण होते.

अफगाणिस्तान दक्षिण आशियातील ब्रिटिश साम्राज्य आणि मध्य आशियातील रशियन साम्राज्य यांच्यामध्ये उभे होते. भारताच्या संरक्षणासाठी ब्रिटन अफगाणिस्तान, पर्शिया आणि तिबेट यांच्यावर बफर म्हणून विसंबून होता.
नेपाळ आणि भूतान भारत आणि चीन यांच्यामध्ये आहेत. मंगोलिया रशिया आणि चीन यांच्यामध्ये आहे.

बफर राज्यांचे परिणाम दोन्ही बाजूंनी होतात. तटस्थ (neutral) राहणारे बफर राज्य प्रत्येक शेजाऱ्याला सुरक्षितता देते. पण प्रतिस्पर्धी जेथे प्रभावासाठी स्पर्धा करतात, तेही तेच ठिकाण असते, आणि एका बाजूने ते मिळवले, तर समतोल ढळतो. आजच्या बफर राज्याची कसोटी अशी आहे की त्याचे शेजारी त्याच्यावरून स्पर्धा करत असताना ते तटस्थ राहू शकते का.

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.