मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
राज्यशास्त्र III
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 4
2022-23 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 4 राज्यशास्त्र III 2022-23: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका
MU law student group
Free to join
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2022-23 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
अनुक्रमणिका
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2022-23 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
विचारलेली प्रश्नपत्रिका
या खंडातील प्रश्न 2022-23 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2 तास · एकूण गुण: 60 · 22 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q1. Answer the following questions in two sentences (any 6 of 10) 12 Marks
(a)हान्स जे. मॉर्गेन्थाऊ यांनी आंतरराष्ट्रीय राजकारणाला (IP) राष्ट्र-राज्यांमधील सत्तेसाठीचा संघर्ष का मानले?[2]
उत्तर
हान्स जे. मॉर्गेन्थाऊ यांनी आंतरराष्ट्रीय राजकारणाकडे (international politics) सत्तेसाठीचा संघर्ष म्हणून पाहिले, कारण त्यांच्या मते, प्रत्येक राज्याला (state) अंतिमतः काहीही हवे असले, तरी त्याने प्रथम सत्तेचा (power) पाठपुरावा केलाच पाहिजे. Politics Among Nations (1948) हे स्पष्टपणे सांगते: "आंतरराष्ट्रीय राजकारण, सर्व राजकारणाप्रमाणेच, सत्तेसाठीचा संघर्ष आहे."
त्यांची कारणे.
- मानवी स्वभाव. अभिजात वास्तववादी (classical realist) म्हणून त्यांचे मत होते की राजकारण मानवी स्वभावात मूळ असलेल्या नियमांचे अनुसरण करते. सर्वत्र लोकांना जगायचे असते, स्वतंत्र राहायचे असते, आणि इतरांवर सत्ता हवी असते. राज्ये या प्रेरणा जागतिक व्यवहारांत घेऊन जातात.
- राज्यांच्या वर कोणताही प्राधिकार नाही. देशाच्या आत शासन (government) आणि त्याचे कायदे सत्तेच्या स्पर्धेला आवर घालतात. देशांदरम्यान असा कोणताही प्राधिकार नसतो, म्हणून प्रत्येक राज्याने स्वतःच्या बळावर स्वतःचे संरक्षण केलेच पाहिजे.
- सत्ता हे प्रत्येक साध्याचे साधन आहे. राज्य सुरक्षा, समृद्धी किंवा एखाद्या आदर्शाचा पाठपुरावा करू शकते. आंतरराष्ट्रीय राजकारणाद्वारे ते जेव्हा जेव्हा ते उद्दिष्ट गाठण्याचा प्रयत्न करते, तेव्हा तेव्हा त्याला त्यासाठी सत्तेचा शोध घ्यावाच लागतो. म्हणून सत्ता हेच नेहमी "तात्कालिक उद्दिष्ट" असते.
- हित सत्तेत मोजले जाते. 1954 पासून त्यांनी "सत्तेच्या संदर्भात परिभाषित केलेले हित" (interest defined in terms of power) ही वास्तववादाची मुख्य कल्पना बनवली. तिच्यामुळे निरीक्षकाला मुत्सद्द्याच्या हेतूंचा अंदाज न बांधता त्याचे धोरण समजू शकते.
सत्ता म्हणजे त्यांना अभिप्रेत होते "माणसाचे इतर माणसांच्या मनांवर आणि कृतींवर असलेले नियंत्रण", जे सशस्त्र बळापेक्षा व्यापक आहे. टीकाकार उत्तर देतात की राज्ये परस्परांशी मोठ्या प्रमाणात सहकार्यही करतात, आणि त्यांचा दृष्टिकोन व्यापार, कायदा आणि राज्येतर कर्ते (non-state actors) यांना वगळतो.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 4 solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.