ही मुंबई विद्यापीठाची अधिकृत उत्तरे आहेत का?

नाही. ही munotes.in ने अभ्यासासाठी लिहिलेली आदर्श उत्तरे आहेत, आणि हा त्यांचा मराठी अनुवाद आहे. मुंबई विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही, त्यामुळे कोणतीही साइट ती देऊ शकत नाही. तुमची पद्धत आणि मांडणी तपासण्यासाठी यांचा वापर करा; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार म्हणून नाही.

उत्तरे वाचण्यासाठी पैसे द्यावे लागतात का?

ही सोडवलेली प्रश्नपत्रिका तिच्या पहिल्या उत्तराने उघडते. उरलेली उत्तरे B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) सत्र 2 च्या मराठी सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकांसोबत मिळतात: ₹499 मध्ये सत्रातील प्रत्येक सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिकेची सर्व उत्तरे. प्रश्नपत्रिका स्वतः मोफत उपलब्ध राहते.

सोडवलेली प्रश्नपत्रिका कशी वापरावी?

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा, मग उत्तरे वाचा. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तरे वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

उत्तरे सध्याच्या अभ्यासक्रमानुसार आहेत का?

उत्तरे प्रश्नपत्रिका जशी विचारली गेली त्यानुसार आहेत, आणि काळानुसार बदलणाऱ्या गोष्टींसोबत त्या तपासल्याची तारीख दिलेली आहे. परीक्षेनंतर एखादा नियम किंवा आकडा बदलला असेल तर उत्तर तसे सांगते, कारण पुढील प्रश्नपत्रिका नवीन स्थिती अपेक्षित धरते.

ही उत्तरे माझ्या साइटवर, वर्गात किंवा AI साधनात उद्धृत करता येतील का?

हो. श्रेय देऊन मोकळेपणाने उद्धृत करा: munotes.in चे नाव द्या आणि या पानाची लिंक द्या. व्यक्ती आणि AI प्रणाली दोघांसाठी हीच संपूर्ण परवानगी आहे. संपूर्ण खंड पुन्हा प्रसिद्ध करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: https://www.munotes.in/content-license

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 2 राज्यशास्त्र I 2025-26: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

MU law student group Free to join

Telegram group 1,972 members · approved within a day Join WhatsApp group Approved within a day Join

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

राज्यशास्त्र I

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 2

2025-26 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2025-26 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2025-26 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न 2025-26 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2½ तास · एकूण गुण: 75 · 21 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

मूळ प्रश्नपत्रिका वाचा

SECTION I - Q1. Answer the following questions in two sentences (any 6 of 8) 12 Marks

(a)राज्य आणि संघटना यांच्यातील दोन फरक सांगा.[2]

उत्तर

राज्य (state) म्हणजे सार्वभौमत्व (sovereignty) असलेल्या शासनाखाली (government) निश्चित प्रदेशावर (territory) राहणारी लोकसंख्या (population). संघटना (association) म्हणजे विशिष्ट सामायिक हितासाठी संघटित झालेला व्यक्तींचा गट. कामगार संघटना, क्लब, कंपनी किंवा धार्मिक संस्था ही त्याची उदाहरणे आहेत. तिचे सदस्य स्वतःच्या संमतीने (consent) सामील होतात आणि राहतात.

दोन फरक:

सदस्यत्व. राज्याच्या प्रदेशात राहणाऱ्या प्रत्येकासाठी राज्याचे सदस्यत्व सक्तीचे असते. संघटनेचे सदस्यत्व ऐच्छिक असते. व्यक्ती कामगार संघटनेचा किंवा क्लबचा राजीनामा देऊ शकते, पण राज्यात राहत असताना राज्याचा राजीनामा देऊ शकत नाही. लास्की यांनी लिहिले की राज्याचे सदस्यत्व "त्याच्या प्रादेशिक कक्षेत राहणाऱ्या सर्वांसाठी सक्तीचे असते".
सार्वभौमत्व आणि बळ (force). राज्य सार्वभौम असते. ते सर्वांना बंधनकारक असे कायदे करते, आणि भौतिक सक्तीने, म्हणजे दंड, अटक किंवा कारावास यांद्वारे, ते अमलात आणू शकते. संघटनेकडे सार्वभौमत्व नसते. ती आपल्या नियमांखाली, आणि राज्याचा कायदा परवानगी देतो तितपतच, आपल्या सदस्यांना दंड करू शकते, निलंबित करू शकते किंवा काढून टाकू शकते. गार्नर म्हणाले की सार्वभौमत्व "राज्याला इतर सर्व संघटनांपासून वेगळे करते".

इतर फरकही जोडता येतील. राज्याचा उद्देश सर्वसाधारण, म्हणजे संपूर्ण सामायिक जीवन, असतो, तर संघटनेचा उद्देश विशिष्ट असतो. राज्याला प्रदेश असलाच पाहिजे, तर चर्चसारखी संघटना सीमा ओलांडू शकते. आणि संघटना राज्याच्या कायद्याखाली अस्तित्वात असतात. भारतात अनुच्छेद 19(1)(c) नागरिकांना (citizen), अनुच्छेद 19(4) ने परवानगी दिलेल्या वाजवी निर्बंधांच्या अधीन राहून, "संघटना किंवा संघ स्थापन करण्याचा" हक्क देतो.

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 2 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.