मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
बौद्धिक संपदा कायदे
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 10
Nov 2024 - 60/40 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका
बौद्धिक संपदा कायदे
मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती
B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 10
Nov 2024 - 60/40 परीक्षा
munotes.in
मुंबई
munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 31 ऑक्टोबर 2026.
प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.
आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.
या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.
munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.
विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.
येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2024 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.
खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2024 - 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.
गुणपृष्ठ
गुणपृष्ठ
या खंडातील प्रश्न Nov 2024 - 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.
वेळ: 2 तास · एकूण गुण: 60 · 21 प्रश्नांची उत्तरे
हा खंड कसा वापरावा
आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.
SECTION I - Q.1: Answer any six of the following in one or two sentences (12 Marks)
उत्तर
उत्पादन पेटंट (product patent). नवे औषध किंवा नवे इंजिन यांसारखा नवा पदार्थ, यंत्र किंवा वस्तू, अशा एखाद्या वस्तूसाठीचे पेटंट (patent). पेटंट अधिनियम, 1970 (Patents Act, 1970) च्या कलम (section) 48(a) खाली, पेटंटधारक (patentee) इतरांना भारतात ते उत्पादन बनवण्यापासून, वापरण्यापासून, विक्रीस देण्यापासून, विकण्यापासून किंवा आयात करण्यापासून रोखू शकतो. प्रतिस्पर्धी कोणतीही प्रक्रिया वापरत असला, तरी हे लागू होते.
प्रक्रिया पेटंट (process patent). ज्ञात रसायन बनवण्याची नवी पद्धत यांसारखी, एखादी गोष्ट बनवण्याच्या किंवा करण्याच्या पद्धतीसाठीचे पेटंट. पेटंटधारक इतरांना ती प्रक्रिया वापरण्यापासून रोखू शकतो. तिच्याद्वारे थेट मिळालेल्या उत्पादनाचे व्यवहारही तो थांबवू शकतो (कलम 48(b)).
फरक.
| मुद्दा | उत्पादन पेटंट | प्रक्रिया पेटंट |
|---|---|---|
| कशाचे संरक्षण करते | प्रत्यक्ष वस्तू | पद्धत |
| दुसरी प्रक्रिया वापरणारा प्रतिस्पर्धी | उल्लंघन करतो | उल्लंघन करत नाही |
| सिद्धतेचा भार | पेटंटधारकावर | प्रतिवादीकडे (defendant) जाऊ शकतो (कलम 104A) |
भारतीय इतिहास. 1970 च्या अधिनियमाने अन्न, औषधे आणि रसायने यांसाठी फक्त प्रक्रिया पेटंटना परवानगी दिली होती. भारतीय कंपन्या तेच औषध वेगळ्या प्रक्रियेने बनवू शकत होत्या. TRIPS अनुच्छेद (Article) 27.1 आवश्यक ठरवतो त्याप्रमाणे, 1 जानेवारी 2005 पासून सर्व क्षेत्रांत उत्पादन पेटंट उपलब्ध आहेत.
प्रकरण. Bayer Corporation v. Union of India, 2014 SCC OnLine Bom 963, मध्ये बायरकडे सोराफेनिब या कर्करोगावरील औषधाचे उत्पादन पेटंट होते. कोणताही जेनेरिक उत्पादक, परवान्याशिवाय, कोणत्याही प्रक्रियेने ते विकू शकत नव्हता. नॅटकोने सक्तीचा परवाना (compulsory licence) मिळवला, आणि औषध परवडणारे नसल्याने मुंबई उच्च न्यायालयाने (High Court) तो कायम ठेवला.
The rest of the answers
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in
Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.