munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 1 तर्कशास्त्र 1 2025-26 - ATKT 60/40: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

तर्कशास्त्र 1

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 1

2025-26 - ATKT 60/40 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 27 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2025-26 - ATKT 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2025-26 - ATKT 60/40 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न 2025-26 - ATKT 60/40 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2 तास  ·  एकूण गुण: 60  ·  22 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • Figures to the right indicate full marks.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Q no. 1) Answer in one or two sentences (any six) (12 marks)

munotes.in 1

1.निगमनात्मक अनुमान म्हणजे काय? उदाहरण द्या.[2]

उत्तर

निगमनात्मक अनुमान (deductive inference) म्हणजे असाक्षात अनुमानाचा (mediate inference) असा आकार (form), ज्यामध्ये निष्कर्ष (conclusion) आधारविधानांवरून (premises) आवश्यकपणे निघतो, म्हणून निष्कर्ष आधारविधानांपेक्षा कधीच व्यापक असू शकत नाही. आधारविधाने सत्य असतील तर निष्कर्ष सत्यच असला पाहिजे; तो केवळ संभाव्य (probable) असू शकत नाही.

त्याची ओळख पटवणारी दोन लक्षणे अशी आहेत:

  1. निष्कर्ष आधारविधानांमध्येच सामावलेला असतो, म्हणून जगाविषयी काहीही नवे जोडले जात नाही.
  2. वाटचाल सहसा अधिक सामान्याकडून कमी सामान्याकडे असते.

उदाहरण:

सर्व माणसे मर्त्य आहेत.
सॉक्रेटिस माणूस आहे.
म्हणून, सॉक्रेटिस मर्त्य आहे.

याच आकाराचे (shape) कायद्यातील उदाहरण:

अल्पवयीन व्यक्तीशी केलेला प्रत्येक करार शून्य असतो (भारतीय संविदा अधिनियम, 1872 चे कलम 11, Mohori Bibee v Dharmodas Ghose, 1903 मध्ये लावलेल्या अर्थानुसार).
हा करार अल्पवयीन व्यक्तीशी आहे.
म्हणून, हा करार शून्य आहे.

munotes.in 2

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 1 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!