munotes®

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) सत्र 1 अर्थशास्त्र 2018-19: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

अर्थशास्त्र

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

B.A. LL.B. (पाच वर्षांचा अभ्यासक्रम) · सत्र 1

2018-19 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 27 ऑक्टोबर 2026.

ही आवृत्ती सुधारित: 1 नोव्हेंबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2018-19 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने 2018-19 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न 2018-19 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • तुम्हाला योग्य प्रश्नपत्रिका मिळाली आहे का ते तपासा.
  • Figures to the right indicate full marks.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer the following in brief (All 10) 20 Marks

munotes.in 1

1.ॲडम स्मिथ यांनी केलेल्या अर्थशास्त्राच्या संपत्तीविषयक व्याख्येचे दोन दोष सांगा.[2]

उत्तर

ॲडम स्मिथ यांनी An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations (1776) मध्ये अर्थशास्त्राची (economics) व्याख्या "संपत्तीचे शास्त्र" अशी केली, आणि संपत्तीचे उत्पादन (production), वितरण (distribution) आणि उपभोग (consumption) हाच संपूर्ण विषय ठरवला.

दोन दोष:

  1. ती संपत्तीला फार जास्त आणि माणसाला फार कमी महत्त्व देते. संपत्ती हे साध्य आणि माणूस हे ती निर्माण करण्याचे साधन मानले जाते, प्रत्यक्षात मात्र संपत्ती हे केवळ मानवी कल्याणाचे साधन आहे. थॉमस कार्लाइल आणि जॉन रस्किन यांनी याच कारणावरून तिच्यावर हल्ला चढवला, अर्थशास्त्राला "निराशाजनक शास्त्र" (dismal science) आणि "भाकरीचे शास्त्र" (bread and butter science) म्हटले, आणि रस्किन यांनी "जीवनाशिवाय दुसरी कोणतीही संपत्ती नाही" या वाक्याने तिला उत्तर दिले.
  2. तिचा संपत्तीचा अर्थ फार संकुचित आहे. स्मिथ यांनी केवळ भौतिक वस्तूंनाच संपत्ती मानले, त्यामुळे कोणतीही भौतिक वस्तू निर्माण न करणाऱ्या सेवा वगळल्या गेल्या. त्या दृष्टीने डॉक्टर, शिक्षक, वकील आणि न्यायाधीश काहीच उत्पादित करत नाहीत, जे स्पष्टपणे चुकीचे आहे, आणि सेवांचा वाटा राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या (national income) निम्म्यापेक्षा जास्त असलेल्या आधुनिक अर्थव्यवस्थेत हा दोष घातक ठरतो.
munotes.in 2

आणखी दोन दोष: ती दुर्मिळता (scarcity) आणि निवड यांकडे दुर्लक्ष करते, ज्यांना नंतरच्या अर्थशास्त्रज्ञांनी विषयाचे केंद्र बनवले; आणि सर्व आर्थिक कृतींचा हेतू म्हणून स्वहितावर दिलेल्या भरामुळे ती परोपकार, रूढी आणि सार्वजनिक कर्तव्य यांकडे दुर्लक्ष करते.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the B.A. LL.B. 5 Years (Marathi) Semester 1 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!