ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾನೂನು I
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
LL.B. (Three Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 1
2025 Jan ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
LL.B. (Three Years) Sem 1 Constitutional Law I 2025 Jan Question Paper with Solutions in Kannada
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠದ ಬಗ್ಗೆ
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು Q4, Q19 ರಲ್ಲಿ KSLU ಮುದ್ರಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವು ಅವುಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಾಠಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಓದುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 9 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2025 Jan ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2025 Jan ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2025 Jan examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 80 · 20 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳು
- N.B. (1) Answer all five Units. (2) One essay type question and short note/problems is compulsory from each Unit. (3) Figures to the right indicate marks. (4) Answer should be written either in English or Kannada completely.
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1
Unit I
(a)ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿರಿ.[10]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಸಂಯುಕ್ತ (federal) ಸಂವಿಧಾನದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು; ಅನುಚ್ಛೇದಗಳೊಂದಿಗೆ (Article), ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ (Constitution) ಸಂಯುಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳು; ಅವುಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಏಕೀಕೃತ (unitary) ಲಕ್ಷಣಗಳು; ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ (court) ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು (State of West Bengal v. Union of India, State of Rajasthan v. Union of India, S.R. Bommai); ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವರ್ಣನೆಗಳು (ಅರೆ ಸಂಯುಕ್ತ, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ); ಒಂದು ಉಪಸಂಹಾರ.
ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೇನು
ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂವಿಧಾನ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಇದರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದಾಹರಣೆ. ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (federation) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ:
- ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ, ಎರಡು ಸ್ತರಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು;
- ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ಒಂದು ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ;
- ಎರಡೂ ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸಂವಿಧಾನ;
- ಒಂದು ಕಡೆ ಮಾತ್ರ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದಂತೆ, ತಿದ್ದುಪಡಿಯ (amendment) ಒಂದು ಕಠಿಣ (rigid) ವಿಧಾನ; ಮತ್ತು
- ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯ.
ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಂಯುಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳು
1. ಎರಡು ಸ್ತರಗಳ ಸರ್ಕಾರ. ಒಂದು ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನದೇ ಶಾಸಕಾಂಗ, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
2. ಅಧಿಕಾರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ. ಅನುಚ್ಛೇದ 246 ಮತ್ತು ಏಳನೆಯ ಅನುಸೂಚಿ (Seventh Schedule) ಶಾಸನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳಾಗಿ ಹಂಚುತ್ತವೆ. ಒಕ್ಕೂಟ ಪಟ್ಟಿ (Union List) ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದುದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List) ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Concurrent List) ಎರಡೂ ಶಾಸನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಲಿಖಿತ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸಂವಿಧಾನ. ಸಂವಿಧಾನ ಲಿಖಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಗಳೆರಡನ್ನೂ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿದ ಕಾನೂನು ಅನೂರ್ಜಿತ (void).
4. ಸಂಯುಕ್ತ ಉಪಬಂಧಗಳ ಕಠಿಣ ತಿದ್ದುಪಡಿ. ಅನುಚ್ಛೇದ 368(2) ರ ಪರಂತುಕದ (proviso) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲಗಳ (State Legislatures) ಅನುಮೋದನೆ ಬೇಕು. ಪಟ್ಟಿಗಳು, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ (Parliament) ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು (High Courts) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
5. ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ (independent judiciary). ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ, ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಅನುಚ್ಛೇದ 131 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ (Supreme Court) ಮೂಲ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿ (jurisdiction) ಇದೆ. State of Karnataka v. Union of India, AIR 1978 SC 68 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯ (Chief Minister) ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಒಕ್ಕೂಟ ಒಂದು ವಿಚಾರಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಅನುಚ್ಛೇದ 131 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾವೆ (suit) ಹೂಡಿತು. ನಾಲ್ಕರ ವಿರುದ್ಧ ಮೂರರ ಬಹುಮತದಿಂದ, ರಾಜ್ಯ ಅಂತಹ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಬಹುದು ಎಂದು ಏಳು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಆಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅದು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.
6. ದ್ವಿಸದನ ಸಂಸತ್ತು. ರಾಜ್ಯಸಭೆ (Council of States) ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
7. ಆದಾಯದ ಹಂಚಿಕೆ. ಸಂವಿಧಾನ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅನುಚ್ಛೇದ 280 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ (Finance Commission) ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಏಕೀಕೃತ ಲಕ್ಷಣಗಳು
1. ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರ. ಒಕ್ಕೂಟ ಪಟ್ಟಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು, ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 248 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
2. ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರ. ಅನುಚ್ಛೇದ 3 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಅದು ರಾಜ್ಯದ ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಿದರೆ ಸಾಕು, ಅದರ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಿಲ್ಲ.
3. ಕೇಂದ್ರ ನೇಮಿಸುವ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಇಚ್ಛೆಯಿರುವವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.
4. ಸಂಸತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಶಾಸನ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ನಾಲ್ಕು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದು:
- ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ನಿರ್ಣಯದ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ (ಅನುಚ್ಛೇದ 249);
- ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ (Emergency) ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಅನುಚ್ಛೇದ 250);
- ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ (ಅನುಚ್ಛೇದ 252); ಮತ್ತು
- ಒಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (treaty) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು (ಅನುಚ್ಛೇದ 253).
5. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರಗಳು. ಅನುಚ್ಛೇದ 352 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಶಾಸನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅನುಚ್ಛೇದ 356 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅದು ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
6. ಏಕ ಪೌರತ್ವ, ಏಕೀಕೃತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳು. ಒಂದೇ ಪೌರತ್ವ (citizenship), ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಒಂದೇ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 312 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳು ಇವೆ.
7. ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರೇ ಲೆಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಕ ಹಾಗೂ ಮಹಾ-ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ (Election Commission, Comptroller and Auditor-General).
ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಏನು ಹೇಳಿವೆ
State of West Bengal v. Union of India, AIR 1963 SC 1241. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಒಡೆತನದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪವಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಅಧಿನಿಯಮದ (Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಕ್ಕೂಟ ಉದ್ದೇಶಿಸಿತು. ತಾನು ಸಾರ್ವಭೌಮ (sovereign) ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದು ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ವಾದಿಸಿತು. ಬಹುಮತದಿಂದ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಸಂವಿಧಾನ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು. ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾರ್ವಭೌಮವಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಅಧಿಕಾರಗಳಿವೆ.
State of Rajasthan v. Union of India, AIR 1977 SC 1361. 1977 ರ ಲೋಕಸಭೆ (House of the People) ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಒಂಬತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು. ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಅನುಚ್ಛೇದ 131 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿದವು. ದಾವೆಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.
S.R. Bommai v. Union of India, (1994) 3 SCC 1. ಅನುಚ್ಛೇದ 356 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಜಾವನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಒಂದು ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಭಾರತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಪರವಾದ ಒಲವಿರುವ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಅವರು ವರ್ಣಿಸಿದರು. ತಮ್ಮದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಳಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸರ್ವೋಚ್ಚ. ಅನುಚ್ಛೇದ 356 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಉದ್ಘೋಷಣೆ (Proclamation) ನ್ಯಾಯಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ (judicial review) ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರಬೇಕು.
ಭಾರತೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸುವುದು
ಕೆ. ಸಿ. ವೀಯರ್ ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅರೆ ಸಂಯುಕ್ತ (quasi-federal) ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇತರರು ಅದನ್ನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಆದರೆ ಆಶಯದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (cooperative federalism) ಎಂದು ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಬಯಸಿದಂತೆ ಅದು ಸಂಯುಕ್ತವೂ ಏಕೀಕೃತವೂ ಆಗಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ವಿವರಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ.
ಉಪಸಂಹಾರ. ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲ ಅಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡು ಸ್ತರಗಳ ಸರ್ಕಾರ, ಲಿಖಿತ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಇವೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಉಪಬಂಧಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರ, ಅನುಚ್ಛೇದ 3, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಮೂಲಕ, ಅದು ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. Bommai ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಂತೆ, ಭಾರತ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೇಂದ್ರವುಳ್ಳ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅದರ ಮೂಲ ರಚನೆಯ (basic structure) ಭಾಗ.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU LL.B. Semester 1 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.