ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು I
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
B.B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 9
2020 Nov ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
B.B.A. LL.B. (Five Years) Sem 9 Intellectual Property Rights I 2020 Nov Question Paper with Solutions in Kannada
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 7 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2020 Nov ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2020 Nov ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2020 Nov examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 100 · 13 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ದುಡಿಮೆಯ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ.[16]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ (intellectual property) ಸಮರ್ಥನೆ ಏಕೆ ಬೇಕು (ಅದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು (competition) ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ); ಭಾಗ A, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮರ್ಥನೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರಕಾಗಿ (public good) ಜ್ಞಾನ, ಪುಕ್ಕಟೆ ಲಾಭಾರ್ಥಿಗಳು (free riders) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಚೌಕಾಸಿ (Biswanath Prasad), ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರವಾನಿಗೆ (licence) ನೀಡಿಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು (trade marks) ಮತ್ತು ಹುಡುಕಾಟದ ವೆಚ್ಚ; ವೆಚ್ಚಗಳು (ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ (monopoly) ಬೆಲೆ, ನಿರರ್ಥಕ ನಷ್ಟ (deadweight loss), ಹಕ್ಕುಗಳ ದಟ್ಟಣೆ) ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (ಟ್ರಿಪ್ಸ್ (TRIPS) ಅನುಚ್ಛೇದಗಳು (Articles) 7 ಮತ್ತು 8; ಸನ್ನದುಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ (Patents Act) ಕಲಂಗಳು (sections) 83, 84, 3(d); Novartis; Bayer); ಭಾಗ B, ಶ್ರಮದ (labour) ಸಮರ್ಥನೆ: ಲಾಕ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಂತುಕಗಳು (provisos); ಕಾನೂನು ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ (Feist ನಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾದ ಹಣೆಯ ಬೆವರು; Eastern Book Company ಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆ; ಸನ್ನದುಗಳಲ್ಲಿ (patents) ಪ್ರಯತ್ನವಲ್ಲ, ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಹಂತ); ಅದರ ಬಲಗಳು ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು; ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆಯ ಕೋಷ್ಟಕ; ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.
ಸಮರ್ಥನೆ ಏಕೆ ಬೇಕು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಏನನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ತಯಾರಿಸಿ ಮಾರಬಹುದು. ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತು (IP) ಅದನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡುತ್ತದೆ: ಒಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು (invention), ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅಥವಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡನ್ನು ಇತರರು ನಕಲು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದರಿಂದ, ಏಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ವಿವರಿಸಬೇಕು. ಮುಖ್ಯ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದ ಸಮರ್ಥನೆ.
ಭಾಗ A: ಆರ್ಥಿಕ ಸಮರ್ಥನೆ
1. ಜ್ಞಾನ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರಕು
ಒಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದಾಗ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಪೈಪೋಟಿರಹಿತ: ಒಬ್ಬರ ಬಳಕೆ ಇತರರಿಗೆ ಅಷ್ಟನ್ನೇ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಹೊರಗಿಡಲಾಗದ್ದು: ಒಮ್ಮೆ ಬಹಿರಂಗವಾದರೆ, ಇತರರು ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಹೊಸ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹಾಡಿಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಸಾವಿರ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಒಂದೇ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಬಳಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ನಕಲು ಮಾಡಬಹುದು.
2. ಪುಕ್ಕಟೆ ಲಾಭಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಪುಕ್ಕಟೆ ಲಾಭಾರ್ಥಿ ಹಣ ಕೊಡದೆ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡದ ನಕಲುಗಾರ, ಸಂಶೋಧನಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಸಂಶೋಧಕನಿಗಿಂತ (inventor) ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಬಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಕಾರರು ಸಮಾಜ ಬಯಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆ (investment) ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
3. ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ
ಸೃಷ್ಟಿಕಾರನಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗೆ ಏಕಮಾತ್ರ ಹಕ್ಕನ್ನು (exclusive right) ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಲೆ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಈ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರತಿಫಲವೇ ಸಂಶೋಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಇರುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ.
4. ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಚೌಕಾಸಿ
ಸನ್ನದುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಂಶೋಧಕರು ಅಮೂಲ್ಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸನ್ನದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ: ಸಂಶೋಧಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅವಧಿ ಮುಗಿದಾಗ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
Biswanath Prasad Radhey Shyam v. Hindustan Metal Industries, (1979) 2 SCC 511 ರಲ್ಲಿ, ಲೇತ್ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ವಿಧಾನದ ಸನ್ನದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಸುಧಾರಣೆ (workshop improvement) ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಿತು (revoked). ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸನ್ನದು ಕಾನೂನು ಇದೆ ಎಂದು ಅದು ವಿವರಿಸಿತು. ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬೆಲೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ; ಅದರ ನಂತರ ಸಂಶೋಧನೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ (public domain) ಸೇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಚೌಕಾಸಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
5. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು
ಸನ್ನದು ಅಥವಾ ಗ್ರಂಥಸ್ವಾಮ್ಯ (copyright) ಸ್ವತ್ತು. ಅದನ್ನು ಪರವಾನಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನೀಡಬಹುದು, ಮಾರಬಹುದು ಅಥವಾ ಭದ್ರತೆಯಾಗಿ (security) ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸಂಶೋಧಕ ತಯಾರಿಸಬಲ್ಲವನಿಗೆ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಾಗೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಚಲಿಸಬಹುದು.
6. ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆಗಳು: ಹುಡುಕಾಟದ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ
ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆ ಬೇರೊಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸರಕುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾರರು. ಪರಿಚಿತ ಚಿಹ್ನೆ ಸರಕುಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಅಗ್ಗವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿಹ್ನೆಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಾರಾಟಗಾರರು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಖರೀದಿದಾರರ ಹುಡುಕಾಟದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ.
7. ವೆಚ್ಚಗಳು, ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ
- ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಬೆಲೆ. ಹಕ್ಕು ಇರುವವರೆಗೆ, ಮಾಲೀಕ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ವಿಧಿಸಬಹುದು.
- ನಿರರ್ಥಕ ನಷ್ಟ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವರು ಅದಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಳೆದುಹೋದ ಮಾರಾಟಗಳಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಲಾಭವಿಲ್ಲ.
- ಹಕ್ಕುಗಳ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ವೆಚ್ಚಗಳು. ಒಂದೇ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲಿನ ಅನೇಕ ಪರಸ್ಪರ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ದುಬಾರಿಯಾಗಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರಯೋಜನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮೀರುವಂತೆ ಕಾನೂನು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
- ಟ್ರಿಪ್ಸ್ ಅನುಚ್ಛೇದ 7 ರ ಪ್ರಕಾರ, ರಕ್ಷಣೆ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು (innovation) ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು (transfer of technology), "ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ" ಉತ್ತೇಜಿಸಬೇಕು. ಅನುಚ್ಛೇದ 8 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಸನ್ನದುಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ, 1970, ಕಲಂ 83 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸನ್ನದುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೇವಲ ಆಮದಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಅಲ್ಲ. ಖಂಡ (c) ಅನುಚ್ಛೇದ 7 ಅನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗಳು, ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ, ಕಡ್ಡಾಯ ಪರವಾನಿಗೆಗಳು (compulsory licences) (ಕಲಂ 84) ಮತ್ತು ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಗಳು (ಕಲಂ 3) ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡುತ್ತವೆ.
ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಗಳು. Novartis AG v. Union of India, (2013) 6 SCC 1 ರಲ್ಲಿ, Novartis ತನ್ನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧ ಇಮಾಟಿನಿಬ್‌ನ ಬೀಟಾ ಸ್ಫಟಿಕ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸನ್ನದು ಕೋರಿತು. ವರ್ಧಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ (therapeutic efficacy) ತೋರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಲಂ 3(d) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ತಿಳಿದಿರುವ ಔಷಧದ ಹೊಸ ರೂಪ, ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದೆ, ಹೊಸ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಡ್ಡಾಯ ಪರವಾನಿಗೆಗಳು. Bayer Corporation v. Union of India, 2014 SCC OnLine Bom 963 ರಲ್ಲಿ, Bayer ನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧ ಸೊರಾಫೆನಿಬ್‌ಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ರೂ. 2,80,000 ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. Natco ಕಡ್ಡಾಯ ಪರವಾನಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಸುಮಾರು ರೂ. 8,800 ಕ್ಕೆ ಮಾರಿತು. ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಿ, ಮುಂಬಯಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರವಾನಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ವೆಚ್ಚ ಅತಿಯಾದಾಗ ಕಾನೂನು ಅದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾಗ B: ಶ್ರಮದ ಸಮರ್ಥನೆ
ಲಾಕ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಶ್ರಮದ ಒಡೆಯ ಎಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಜಾನ್ ಲಾಕ್ ವಾದಿಸಿದನು. ಯಾರಿಗೂ ಸೇರದ ವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಅವನು ತನ್ನ ಶ್ರಮವನ್ನು ಬೆರೆಸಿದಾಗ, ಅವನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವತ್ತಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಪುಸ್ತಕ ಅಥವಾ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು (design) ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುವವನು ಅದರ ಫಲದ ಒಡೆಯನಾಗಲು ಅರ್ಹ.
ಲಾಕ್ ಎರಡು ಪರಂತುಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದನು. ಇತರರಿಗಾಗಿ "ಸಾಕಷ್ಟು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು" ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಮತ್ತು ಯಾರೂ ವ್ಯರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ತಾನು ಬಳಸಬಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಪರಂತುಕಗಳು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನ ಮುಕ್ತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಬೇಕು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು (ideas) ಇತರರು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಹಕ್ಕುಗಳು ತಡೆಯಬಾರದು.
ಕಾನೂನು ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ
ಗ್ರಂಥಸ್ವಾಮ್ಯ: ಶ್ರಮವೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತೀರ್ಪುಗಳು ವ್ಯಯಿಸಿದ ಶ್ರಮದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವು; ಇದನ್ನು "ಹಣೆಯ ಬೆವರು" ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
Feist Publications Inc. v. Rural Telephone Service Co., 18 USPQ 2d 1275 (1991) ರಲ್ಲಿ, Rural ಚಂದಾದಾರರನ್ನು (subscribers) ಅಕಾರಾದಿಯಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ದೂರವಾಣಿ ಡೈರೆಕ್ಟರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. Feist ಆ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಡೈರೆಕ್ಟರಿಗೆ ನಕಲು ಮಾಡಿತು. ಮೂಲತೆ (originality), ಅಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿ, ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಸಂಗತಿಗಳು ಮೂಲವಾದವಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಶ್ರಮ ವ್ಯಯಿಸಿದ್ದರೂ ಪಟ್ಟಿಗಳು ರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಭಾರತ ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. Eastern Book Company v. D.B. Modak, AIR 2008 SC 809 ರಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ವರದಿಯಾದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ (Supreme Court Cases) ಪ್ರಕಾಶಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಪಾದಿತ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದ CD-ROM ಗಳ ಕುರಿತು ದಾವೆ (suit) ಹೂಡಿದರು. ಶುದ್ಧ ಹಣೆಯ ಬೆವರಿನ ಕಸೋಟಿಯನ್ನೂ, ಕೇವಲ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಕಸೋಟಿಯನ್ನೂ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಅದು ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯ ಕಸೋಟಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು: ಕ್ಷುಲ್ಲಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯೊಂದಿಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಶ್ರಮ ಗಣನೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ತೀರ್ಪುಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸಂಪಾದಕನ ಪ್ಯಾರಾ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಿಕೆ, ಪರಸ್ಪರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದವು.
ಸನ್ನದುಗಳು: ಶ್ರಮ ಅಪ್ರಸ್ತುತ. ಸನ್ನದು ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಲ್ಲ, ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಹಂತಕ್ಕೆ (inventive step) ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು ಹಿಡಿದರೂ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬೇಗನೆ ಹೊಳೆದ ಅದ್ಭುತ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸನ್ನದು ನೀಡಬಹುದು. Biswanath Prasad ಇದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಸುಧಾರಣೆ ಎಂದು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು.
ಬಲಗಳು ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು
- ಬಲ. ಜನರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಫಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು ಎಂಬ ನೈತಿಕ ಭಾವನೆಗೆ ಅದು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ನಕಲುಗಾರರನ್ನು ಏಕೆ ಅನ್ಯಾಯಿಗಳೆಂದು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
- ದೌರ್ಬಲ್ಯ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಶ್ರಮವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ: ಅದು ಮೂಲತೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ದೌರ್ಬಲ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಹಿಂದಿನ ಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರನ ಶ್ರಮ ಇತರರು ಮಾಡಿದ್ದರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಿರುತ್ತದೆ.
- ದೌರ್ಬಲ್ಯ. ಅದು ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಕ್ಕು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಲು ಶ್ರಮ ಯಾವ ಕಾರಣವನ್ನೂ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಎರಡರ ಹೋಲಿಕೆ
| ಆರ್ಥಿಕ ಸಮರ್ಥನೆ | ಶ್ರಮದ ಸಮರ್ಥನೆ | |
|---|---|---|
| ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆ | ಸೀಮಿತ ಹಕ್ಕು ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ | ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಶ್ರಮ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದರ ಒಡೆಯ |
| ಚಿಂತಕರು ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು | ಉಪಯುಕ್ತತಾವಾದಿ (utilitarian) ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ; ಟ್ರಿಪ್ಸ್ ಅನುಚ್ಛೇದ 7 | ಜಾನ್ ಲಾಕ್ |
| ವಿವರಿಸುವುದು | ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗಳು, ವಿನಾಯಿತಿಗಳು, ಕಡ್ಡಾಯ ಪರವಾನಿಗೆಗಳು | ಅರ್ಹತೆಯ ನೈತಿಕ ಭಾವನೆ; ನಕಲಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿ |
| ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು | ಸನ್ನದುಗಳ ಅಧಿನಿಯಮದ ಕಲಂಗಳು 83, 84, 3(d) (Novartis, Bayer) | ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯ ಕಸೋಟಿ (Eastern Book Company) |
| ದೌರ್ಬಲ್ಯ | ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ | ಕಾನೂನು ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಲ್ಲ, ಮೂಲತೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ (Feist) |
ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ
ಭಾರತೀಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಕಾನೂನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮರ್ಥನೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಅದರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಣಿಯುತ್ತವೆ. ಶ್ರಮದ ಕಲ್ಪನೆ ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ: ಗ್ರಂಥಸ್ವಾಮ್ಯ ಕೇವಲ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನಲ್ಲ, ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಮರ್ಥನೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಪುಕ್ಕಟೆ ಲಾಭಾರ್ಥಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರಕಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಏಕಮಾತ್ರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ (Biswanath Prasad). ಅದು ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಖರೀದಿದಾರರ ಹುಡುಕಾಟದ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಟ್ರಿಪ್ಸ್ ಅನುಚ್ಛೇದಗಳು 7 ಮತ್ತು 8 ಹಾಗೂ ಕಲಂಗಳು 83, 84 ಮತ್ತು 3(d) ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ (Novartis, Bayer). ಲಾಕ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಶ್ರಮದ ಸಮರ್ಥನೆ, ಸೃಷ್ಟಿಕಾರರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಫಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಕೇವಲ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಲ್ಲ (Feist), ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಗೆ (Eastern Book Company) ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU B.B.A. LL.B. Semester 9 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
What should we fix or add?
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.