ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ದಿವಾನಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿ ಅಧಿನಿಯಮ
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 9
2012 Jan ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ದಿವಾನಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿ ಅಧಿನಿಯಮ
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 9
2012 Jan ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 7 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2012 Jan ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2012 Jan ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
The questions in this volume are the questions asked at the 2012 Jan examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 100 · 20 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳು
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Unit I
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಯ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮ, ಕಲಂ 11 ಕ್ಕಿಂತ ವಿಸ್ತಾರ); ಉದ್ದೇಶಗಳು (ಮೂರು ಸೂಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಗುರಿಗಳು); ಕಲಂ 11 ರ ಪಠ್ಯ; ಷರತ್ತುಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ (Sheodan Singh); ನಿಯಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಅನ್ವಯಿಕ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣೀತ ನ್ಯಾಯ (res judicata) (Nawab Hussain), ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುವ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಪ್ರತಿನಿಧಿ ದಾವೆಗಳು (representative suits), ಅಮಲ್ಜಾರಿ (execution), ಒಂದೇ ವ್ಯವಹರಣೆಯ ಹಂತಗಳು (Satyadhyan Ghosal), ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಗಳು (writ petitions) (Daryao), ಸಹ-ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು (Mahboob Sahab); ದಾವೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗದ ಸಂದರ್ಭಗಳು (ಗೈರುಹಾಜರಿ, ಹಿಂತೆಗೆತ, ರಾಜಿ (compromise), ವಂಚನೆ, ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುರಿತ ತಪ್ಪು ತೀರ್ಮಾನ, Mathura Prasad); ವಾದವನ್ನು ಹೇಗೆ ಎತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (Keshav Sood); ದಾವೆಯ ತಡೆ (res sub judice) ಮತ್ತು ವಿಬಂಧದೊಂದಿಗೆ (estoppel) ಹೋಲಿಕೆ.
ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣೀತ ನ್ಯಾಯ ಎಂದರೆ "ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯಿಸಿದ ವಿಷಯ". ಸಮರ್ಥ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ (jurisdiction) ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪಕ್ಷಗಾರರ (parties) ನಡುವಿನ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದಾಗ, ಅದೇ ಪಕ್ಷಗಾರರು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಹೋರಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ದಿವಾನಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ (Code of Civil Procedure) 1908 ರ ಕಲಂ 11 ಇದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮೂರು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ:
ನಿಯಮ ಮೂರು ರೋಮನ್ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ:
ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಯಮ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗೆದ್ದ ಪಕ್ಷಗಾರನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಿರುಕುಳವಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿನ ದಾವೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ದಾವೆಯ ಅಥವಾ ವಿವಾದಾಂಶದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸದಂತೆ ಕಲಂ 11 ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರಭೂತವಾಗಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯ ಆ ಹಿಂದಿನ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ (suit) ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರಭೂತವಾಗಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಹಿಂದಿನ ದಾವೆ ಅದೇ ಪಕ್ಷಗಾರರ, ಅಥವಾ ಯಾರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರ, ನಡುವೆ ಅದೇ ಹಕ್ಕುಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ವ್ಯಾಜ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಂಥದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ಅದು ನಂತರದ ದಾವೆಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಿರಬೇಕು.
1. ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರಭೂತವಾಗಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯ ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ದಾವೆಯನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಒಂದು ವಿಷಯದ ತೀರ್ಮಾನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದು "ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರಭೂತವಾಗಿ" ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಪಾರ್ಶ್ವಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಣೆ III ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಷಯವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪಕ್ಷಗಾರ ಆರೋಪಿಸಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ನಿರಾಕರಿಸಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು.
2. ಹಿಂದಿನ ದಾವೆ ಅದೇ ಪಕ್ಷಗಾರರ, ಅಥವಾ ಯಾರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ ಆ ಪಕ್ಷಗಾರರ, ನಡುವೆ ಇರಬೇಕು. ಪಕ್ಷಗಾರನಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದವನು, ವಾರಸುದಾರ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತ ಪ್ರತಿನಿಧಿ (legal representative) ಅದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
3. ಪಕ್ಷಗಾರರು ಅದೇ ಹಕ್ಕುಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ವ್ಯಾಜ್ಯ ನಡೆಸಿರಬೇಕು. "ಹಕ್ಕುಶೀರ್ಷಿಕೆ" ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಪಕ್ಷಗಾರ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಅಥವಾ ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಲಾಗುವ ಸ್ಥಾನ. ಹಿಂದೆ ನ್ಯಾಸಧಾರಿಯಾಗಿ (trustee) ದಾವೆ ಹೂಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಂತರ ತನ್ನದೇ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡುವುದರಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
4. ಹಿಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಂತರದ ದಾವೆಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ವಿವರಣೆ II ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರಣೆ VIII ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಂತಹ ಸೀಮಿತ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಅದು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದ ವಿವಾದಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಅದರ ತೀರ್ಮಾನ ನಂತರದ ದಾವೆಯನ್ನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
5. ವಿಷಯವನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಹಿಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ಅರ್ಹತೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಪ್ರತಿವಾದಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದುದರಿಂದ, ಏಕಪಕ್ಷೀಯ (ex parte) ಡಿಕ್ರಿಯೂ (decree) ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ವಿವರಣೆ I ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, "ಹಿಂದಿನ ದಾವೆ" ಎಂದರೆ ನಂತರ ಹೂಡಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ತೀರ್ಮಾನವಾದ ದಾವೆ.
Sheodan Singh v. Daryao Kunwar, AIR 1966 SC 1332 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಸ್ವತ್ತಿನ ಕುರಿತ ನಾಲ್ಕು ದಾವೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಸಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಡಿಕ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಂದೇ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಡಿಕ್ರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಎರಡು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಕಾಲಮಿತಿ ಮೀರಿದವು (time barred) ಎಂದು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅರ್ಹತೆಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಮಾನ ಅಂತಿಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) 1966 ರ ಜನವರಿ 14 ರಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ವಜಾ ಕೆಳಗಿನ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಅನ್ವಯಿಕ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣೀತ ನ್ಯಾಯ (ವಿವರಣೆ IV). ಹಿಂದಿನ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣದ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿವಾದದ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ "ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದ್ದ" ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿವಾದದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. State of Uttar Pradesh v. Nawab Hussain, AIR 1977 SC 1680 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ವಜಾಗೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯ ಮೂಲಕ ಮೊದಲು ತನ್ನ ವಜಾವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸೋತನು. ತನ್ನನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ನಂತರ ದಾವೆ ಹೂಡಿದನು. ಈ ಆಧಾರ ಮೊದಲೇ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಎತ್ತಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ದಾವೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿತ್ತು.
ನೀಡದ ಪರಿಹಾರಗಳು (ವಿವರಣೆ V). ಕೋರಿದ ಆದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೀಡದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿನಿಧಿ ದಾವೆಗಳು (ವಿವರಣೆ VI). ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸದುದ್ದೇಶದ (bona fide) ಪ್ರತಿನಿಧಿ ದಾವೆಯಿಂದ ಬದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಅಮಲ್ಜಾರಿ (ವಿವರಣೆ VII). ಕಲಂ ಅಮಲ್ಜಾರಿ ವ್ಯವಹರಣೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದೇ ವ್ಯವಹರಣೆಯ ಹಂತಗಳು. Satyadhyan Ghosal v. Deorajin Debi, AIR 1960 SC 941 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮರುವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ (remand) ಆದೇಶದ ನಂತರ ಒಬ್ಬ ಗೇಣಿದಾತನ ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸುವ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವನ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ತೀರ್ಮಾನವಾದುದೆಂದು ಆಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣೀತ ನ್ಯಾಯ ಎರಡು ದಾವೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಾಗೆಯೇ, ಒಂದೇ ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಹಂತಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ 1960 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 20 ರಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನವಾದ ಅಂಶವನ್ನು ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತೆರೆಯಲಾಗದು. ಆದರೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶವನ್ನು (interlocutory order) ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಗೇಣಿದಾತನನ್ನು ಆಲಿಸಲಾಯಿತು.
ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಗಳು. Daryao v. State of Uttar Pradesh, AIR 1961 SC 1457 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆಗಳ ಮೇಲೆ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ನಂತರ ಅವರು ಅದೇ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅನುಚ್ಛೇದ 32 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ತತ್ವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ನಂತರದ ಅರ್ಜಿಗಳು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣೀತ ನ್ಯಾಯದಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.
ಸಹ-ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು. Mahboob Sahab v. Syed Ismail, (1995) 3 SCC 693 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸಹ-ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ 1951 ರ ದಾವೆಯಿಂದ ಜಮೀನಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ತೀರ್ಮಾನ ಸಹ-ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಷರತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ 1995 ರ ಮಾರ್ಚ್ 23 ರಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಅವರ ನಡುವೆ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಸಂಘರ್ಷವಿದ್ದಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ವಾದಿಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅದರ ತೀರ್ಮಾನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಅವರು ಅಗತ್ಯ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತ ಪಕ್ಷಗಾರರಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕ್ಲೇಮನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ವಾದ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣೀತ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿವಾದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ (written statement) ವಾದಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿವಾದಾಂಶವಾಗಿ (issue) ರಚಿಸಬೇಕು. ಹಿಂದಿನ ದಾವೆಯಲ್ಲಿನ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದ ಪತ್ರಗಳ (pleadings), ವಿವಾದಾಂಶಗಳ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಗಳಿಂದ (certified copies) ಅದನ್ನು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. Keshav Sood v. Kirti Pradeep Sood, 2023 LiveLaw (SC) 799 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಆದೇಶ VII ನಿಯಮ 11(d) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಪತ್ರವನ್ನು (plaint) ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗದು ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ 2023 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 ರಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆ ವಾದಪತ್ರದ ಭಾಗವಲ್ಲ.
| ಅಂಶ | ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣೀತ ನ್ಯಾಯ | ದಾವೆಯ ತಡೆ | ವಿಬಂಧ |
|---|---|---|---|
| ಉಪಬಂಧ | ಕಲಂ 11 | ಕಲಂ 10 | ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ 2023 ರ ಕಲಂ 121 |
| ಹಂತ | ಹಿಂದಿನ ದಾವೆ ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿದೆ | ಹಿಂದಿನ ದಾವೆ ಬಾಕಿಯಿದೆ | ಯಾವುದೇ ದಾವೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ |
| ಪರಿಣಾಮ | ನಂತರದ ದಾವೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ವಿವಾದಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ | ನಂತರದ ದಾವೆಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ | ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸದಂತೆ ಪಕ್ಷಗಾರನನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ |
| ಆಧಾರ | ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಮಾನ | ದಾವೆ ಬಾಕಿಯಿರುವುದು | ಪಕ್ಷಗಾರನ ನಡತೆ |
ಉಪಸಂಹಾರ. ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಣೀತ ನ್ಯಾಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಯ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮ. ಸಮರ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದೇ ಪಕ್ಷಗಾರರ ನಡುವೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ವಿಷಯದ ಮರುವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅದು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. Sheodan Singh ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಂತೆ, ವಿಷಯದ, ಪಕ್ಷಗಾರರ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಒಂದೇತನ, ಸಮರ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಅದರ ಷರತ್ತುಗಳು. Nawab Hussain ತೋರಿಸುವಂತೆ, ಎತ್ತಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಆಧಾರಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ರಿಟ್ಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅದೇ ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರದ ಹಂತಗಳಿಗೆ ಅದು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. Mathura Prasad ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವಂತೆ, ಗೈರುಹಾಜರಿಗಾಗಿನ ವಜಾಗಳಿಗೆ, ರಾಜಿಗಳಿಗೆ, ವಂಚನೆಗೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುರಿತ ತಪ್ಪು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಅದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. Keshav Sood ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವಂತೆ, ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯ ಮೇಲೆ ವಾದಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಬೇಕು.
The rest of the answers
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
What should we fix or add?
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.