ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 8
2020 Nov ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
B.A. LL.B. (Five Years) Sem 8 Right to Information 2020 Nov Question Paper with Solutions in Kannada
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 5 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2020 Nov ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2020 Nov ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2020 Nov examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 100 · 13 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.[16]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಅಧಿನಿಯಮದ (Act) ಮೂರು ಬೇರುಗಳು: ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ (Raj Narain, S.P. Gupta), ಜನಾಂದೋಲನ (MKSS, NCPRI) ಮತ್ತು ಶಾಸನಾತ್ಮಕ (ಕರಡುಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳು, 2002 ರ ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ (Freedom of Information Act)); 2005 ರ ಅಧಿನಿಯಮದ ರಚನೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ (National Advisory Council), 23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004 ರ ಮಸೂದೆ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ (Standing Committee), 11 ಮತ್ತು 12 ಮೇ 2005 ರಂದು ಅಂಗೀಕಾರ, 15 ಜೂನ್ 2005 ರಂದು ಸಮ್ಮತಿ (assent), 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005 ರಂದು ಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ (commencement); ಅಧಿನಿಯಮ ಏನನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು; 2005 ರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ (courts) ಮೂಲಕ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ (Aditya Bandopadhyay, Namit Sharma, Thalappalam, Jayantilal N. Mistry, Subhash Chandra Agarwal), ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿ (2012 ರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ನಿಯಮಗಳು, 2013 ರ RTI Online) ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು (amendments) (2019, ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ಕಲಂ (section) 8(1)(j)); ಒಂದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.
ಪೀಠಿಕೆ
2005 ರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಅಧಿನಿಯಮ (Right to Information Act) ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಮೂರು ಬೇರುಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯಿತು: ಸಂವಿಧಾನ (Constitution) ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹೇಳಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಏನನ್ನು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು ಎಂಬುದು, ಮತ್ತು 2005 ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸಂಸತ್ತು (Parliament) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಏನನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು ಎಂಬುದು. ಅದು ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರವೂ, ತೀರ್ಪುಗಳು (judgments), ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಅಧಿನಿಯಮದ ರಚನೆಯನ್ನೂ, ಅದರ ನಂತರದ ಅದರ ಜೀವನವನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಬೇರು 1: ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬೇರು
ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ತಿಳಿಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅನುಚ್ಛೇದ (Article) 19(1)(a) ಯಲ್ಲಿನ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ (freedom of speech) ಓದಿದವು.
- State of U.P. v. Raj Narain, AIR 1975 SC 865 ರಲ್ಲಿ, ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ "ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೃತ್ಯವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಹೇಳಿದರು.
- S.P. Gupta v. Union of India, AIR 1982 SC 149 ರಲ್ಲಿ, ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ (disclosure) "ನಿಯಮವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ಒಂದು ಅಪವಾದವಾಗಿರಬೇಕು" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಭಗವತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
- Union of India v. Association for Democratic Reforms, AIR 2002 SC 2112 ರಲ್ಲಿ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಮತದಾರನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಧಿನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅದರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ನೀಡಿದವು. ನ್ಯಾಯಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನೂ ಅವು ತೋರಿಸಿದವು: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಡತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಇನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅಧಿನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಅದನ್ನು "ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 19 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು" ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ.
ಬೇರು 2: ಜನಾಂದೋಲನದ ಬೇರು
ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, 1990 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮಜ್ದೂರ್ ಕಿಸಾನ್ ಶಕ್ತಿ ಸಂಘಟನ್ (MKSS), ಹಾಜರಾತಿ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು (muster rolls) ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೂಲಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿತು. ದಾಖಲೆಗಳು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು (corruption) ಬಯಲುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ತೋರಿಸಿದವು. 1995 ರ ಬೇವರ್ ಸಭೆ ಮತ್ತು 1996 ರ ನಲವತ್ತು ದಿನಗಳ ಧರಣಿ (dharna), 1996 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಜನರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ (National Campaign for People's Right to Information, NCPRI) ಕಾರಣವಾದವು. ಅಭಿಯಾನ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿಗಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹಕ್ಕಿನ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ, ನಿಜವಾದ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬೇಕೆಂದು ಅದು ಬಯಸಿತು.
ಬೇರು 3: ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಬೇರು
- ಗ್ರಾಹಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (Consumer Education and Research Council) (1993), ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಂಡಳಿ (Press Council of India) (1996) ಮತ್ತು ಶೌರಿ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪು (1997) ಕರಡುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು.
- ರಾಜ್ಯಗಳು ಮೊದಲು ಶಾಸನ ಮಾಡಿದವು: 1997 ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಗೋವಾ, 2000 ದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ, 2001 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ, 2002 ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮತ್ತು ಇತರವು.
- ಸಂಸತ್ತು 2002 ರ ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು, ಅದಕ್ಕೆ 6 ಜನವರಿ 2003 ರಂದು ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದಂಡನೆ (penalty) ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೇಲ್ಮನವಿ (appeal) ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಿಲ್ಲ.
2005 ರ ಅಧಿನಿಯಮದ ರಚನೆ
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ. 2004 ರಲ್ಲಿ ಮಂಡಳಿ 2002 ರ ಕಾನೂನನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸಲು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. 18 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004 ರ ದಿನಾಂಕದ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವು ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರಗಳಿರುವ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ದಂಡನಾ ಉಪಬಂಧಗಳು (provisions), "ಗರಿಷ್ಠ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು" (exemptions), ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸ್ವಪ್ರೇರಿತ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ.
- ಮಸೂದೆ. 2004 ರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಮಸೂದೆಯನ್ನು 23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ (Lok Sabha) ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು.
- ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ. ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಅಂಗೀಕೃತ ಅಧಿನಿಯಮ ಅದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
- ಅಂಗೀಕಾರ. ಲೋಕಸಭೆ ಅದನ್ನು 11 ಮೇ 2005 ರಂದು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆ (Rajya Sabha) 12 ಮೇ 2005 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವು.
- ಸಮ್ಮತಿ. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು (President) 15 ಜೂನ್ 2005 ರಂದು ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಿದರು. ಅದು 2005 ರ ಅಧಿನಿಯಮ 22 ಆಯಿತು.
- ಕಾರ್ಯಾರಂಭ. ಕಲಂ 1(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕಲಂಗಳು 4(1), 5(1), 5(2), 12, 13, 15, 16, 24, 27 ಮತ್ತು 28 ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಉಳಿದವು 120 ನೇ ದಿನ, ಅಂದರೆ 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು.
- ನಿರಸನ. ಕಲಂ 31, 2002 ರ ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮವನ್ನು ನಿರಸನಗೊಳಿಸಿತು (repealed).
2005 ರ ಅಧಿನಿಯಮ ಏನನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು
| ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ | 2005 ರ ಅಧಿನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ |
|---|---|
| "ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ", ಎಂದಿಗೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ | ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ "ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು" (ಕಲಂ 3) |
| ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಮೇಲ್ಮನವಿ | ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಗಳು (Central and State Information Commissions) (ಕಲಂಗಳು 12, 15, 19) |
| ದಂಡನೆ ಇಲ್ಲ | ದಿನಕ್ಕೆ ರೂ. 250, ರೂ. 25,000 ದವರೆಗೆ, ಅಧಿಕಾರಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು (ಕಲಂ 20) |
| ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಯ ವಿಷಯಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶಾಲ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು | ಕಲಂ 8(1) ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಪಟ್ಟಿ, ಕಲಂ 8(2) ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ (public interest) ಮೇಲುಗೈಯೊಂದಿಗೆ |
| ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ | 2005 ರ ಅಧಿನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ |
|---|---|
| ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹಳೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಮುಕ್ತ | ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳು (ಕಲಂ 8(3)) |
| ಅಧಿಕಾರ ಗೌಪ್ಯತಾ ಅಧಿನಿಯಮ (Official Secrets Act) ಸರ್ವೋಚ್ಚ | ಅಧಿನಿಯಮ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ (ಕಲಂ 22) |
2005 ರ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು
- ಮಾಹಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ. Central Board of Secondary Education v. Aditya Bandopadhyay, (2011) 8 SCC 497 ರಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮಾಹಿತಿ ಎಂದೂ, ಅವನ್ನು ನ್ಯಾಸದಾರಿ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ (fiduciary relationship) ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಯಿತು. "ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬೇಡಿಕೆಗಳ" ವಿರುದ್ಧವೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Court) ಎಚ್ಚರಿಸಿತು.
- ಆಯೋಗಗಳು. Namit Sharma v. Union of India, (2013) 1 SCC 745 ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನ್ಯಾಯಿಕ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅಗತ್ಯಪಡಿಸಿತು. ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ (review), Union of India v. Namit Sharma, (2013) 10 SCC 359 ರಲ್ಲಿ, ಅದು ಆ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅಗತ್ಯಪಡಿಸಿತು.
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು. Thalappalam Service Co-operative Bank Ltd. v. State of Kerala, (2013) 16 SCC 82 ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ, ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗಣನೀಯ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಹೊರತು, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು (co-operative societies) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲ (public authorities) ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಯಿತು.
- ನಿಯಂತ್ರಕರು. Reserve Bank of India v. Jayantilal N. Mistry, (2016) 3 SCC 525 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಸದಾರಿ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ (Reserve Bank of India) ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.
- ನ್ಯಾಯಾಂಗ. Central Public Information Officer, Supreme Court of India v. Subhash Chandra Agarwal (ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿ (Public Information Officer), ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ) (13 ನವೆಂಬರ್ 2019) ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ (Chief Justice of India) ಕಚೇರಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಎಂದು ಐವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.
- ನೇಮಕಗಳು. Anjali Bhardwaj v. Union of India (15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019) ರಲ್ಲಿ, ಆಯುಕ್ತರ ಸಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ (transparent) ನೇಮಕಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿತು.
2005 ರ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿ
- 2012 ರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ನಿಯಮಗಳು (31 ಜುಲೈ 2012) ರೂ. 10 ರ ಶುಲ್ಕವನ್ನು (fee), 500 ಪದಗಳ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದವು.
- RTI Online ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ (training) ಇಲಾಖೆ 8 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅದು ಎಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು.
2005 ರ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು
- 2019 ರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಅಧಿನಿಯಮ, 24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೇತನಗಳನ್ನು (salaries) ವಿಹಿತಪಡಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. 2019 ರ ನಿಯಮಗಳು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದವು.
- ಕಲಂ 8(1)(j) ಅನ್ನು 2023 ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಧಿನಿಯಮದ ಕಲಂ 44(3), 13 ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ, ಪ್ರತಿಯಾದೇಶಿಸಿತು. ಅದು ಈಗ "ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗೆ" ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಖಂಡದೊಳಗಿನ ಹಳೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹೋಗಿದೆ, ಆದರೂ ಕಲಂ 8(2) ಉಳಿದಿದೆ.
ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ
2005 ರವರೆಗೆ, ಮತ್ತು ಆ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ, ಹಕ್ಕಿನ ಸ್ಥಿರವಾದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಅಧಿನಿಯಮದ ಇತಿಹಾಸ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ: ಒಂದು ಆಯುಕ್ತರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿನಿಯಮ ಅದರ ರಚನಾಕಾರರು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು, ಆಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈಗ ಕಲಂ 8(2) ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಇತಿಹಾಸವೂ ಮುಖ್ಯ. Anjali Bhardwaj ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಆಯುಕ್ತರ ಅನೇಕ ಹುದ್ದೆಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಾಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. D.P. Gupta v. Public Works Department, GNCT Delhi (ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ (Central Information Commission) ನಿರ್ಧಾರ CIC/WB/A/2008/00611, 5 ನವೆಂಬರ್ 2008) ರಲ್ಲಿ, ಕಳಪೆ ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳು ಒಂದು ಸರಳ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿದವು. ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಕೋರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂತುಹಾಕಲು ಅಧಿನಿಯಮವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು Aditya Bandopadhyay ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಚಿಂತಿಸಿತು. ಉತ್ತಮ ದಾಖಲೆಗಳು, ಸಕಾಲಿಕ ನೇಮಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಂ 4 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ಣ ಸ್ವಪ್ರೇರಿತ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿನಿಯಮದ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಡಗಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ. 2005 ರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಅಧಿನಿಯಮ ಮೂರು ಬೇರುಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯಿತು. ಒಂದು, ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(a) ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೀಡಿದ ಅರ್ಥ. ಇನ್ನೊಂದು, MKSS ಮತ್ತು NCPRI ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಜನಾಂದೋಲನ. ಮೂರನೆಯದು, ಹಿಂದಿನ ಕರಡುಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು 2002 ರ ವಿಫಲ ಅಧಿನಿಯಮ. ಮಸೂದೆಯನ್ನು 23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2004 ರಂದು ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ 2005 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ 15 ಜೂನ್ 2005 ರಂದು ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆಯಿತು ಮತ್ತು 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005 ರಂದು ಅದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು 2012 ರ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿವೆ. 2019 ಮತ್ತು 2025 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿವೆ.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU B.A. LL.B. Semester 8 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
What should we fix or add?
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.