munotes®

B.A. LL.B. (Five Years) Sem 6 Company Law 2022 Oct Question Paper with Solutions in Kannada

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು

ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು

ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ

B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 6

2022 Oct ಪರೀಕ್ಷೆ

munotes.in

ಮುಂಬೈ

munotes.in

munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 7 ನವೆಂಬರ್ 2026.

ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.

ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.

ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.

munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.

ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2022 Oct ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.

munotes.in ii

ಪರಿವಿಡಿ

ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2022 Oct ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.

ಅಂಕಗಳುಪುಟ

munotes.in iii

ಅಂಕಗಳುಪುಟ

munotes.in iv

ಅಂಕಗಳುಪುಟ

munotes.in v

ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ

The questions in this volume are the questions asked at the 2022 Oct examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.

ಅವಧಿ: 3 hours  ·  ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 80  ·  20 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ

ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳು

  • N.B. (1) Answer all five Units. (2) One essay type question and short note/problems is compulsory from each Unit. (3) Figures to the right indicate marks. (4) Answer should be written either in English or Kannada completely.

ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು

ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.

munotes.in vi

Q1

Unit I

munotes.in 1

(a)ಕಂಪನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದಾಗುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಳಾವುವು ?[10]

ಉತ್ತರ

ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ನಿಗಮೀಕರಣ (incorporation) ಎಂದರೇನು (ನೋಂದಣಿ, ಕಲಂ 7(2) ರ ಅಡಿಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಕಲಂ 9 ರ ಅಡಿಯ ಪರಿಣಾಮ); ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಅದರ ಕಲಂನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ: ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ನಿರಂತರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವ, ಸ್ವಂತ ಸ್ವತ್ತು, ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಶೇರುಗಳು, ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಮತ್ತು ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ; Salomon, Bacha F. Guzdar ಮತ್ತು Tata Engineering (TELCO) ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿವರಣೆ; ಪಾಲುದಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಕೋಷ್ಟಕ; ಮಿತಿಗಳು (ಪರದೆಯನ್ನು ಎತ್ತುವುದು, ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆ).

ನಿಗಮೀಕರಣ ಎಂದರೇನು

ನಿಗಮೀಕರಣ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಅವರು 2013ರ ಕಂಪನಿ ಅಧಿನಿಯಮದ (Companies Act) ಕಲಂ 7 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಪತ್ರವನ್ನು (memorandum), ನಿಯಮಾವಳಿಯನ್ನು (articles) ಮತ್ತು ಇತರ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳನ್ನು ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಯ (Registrar) ಬಳಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ ಕಲಂ 7(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗಮೀಕರಣದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು (certificate of incorporation) ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

munotes.in 2

ಕಲಂ 9 ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿನ ದಿನಾಂಕದಿಂದ, ವಂತಿಗೆದಾರರು (subscribers) ಮತ್ತು ನಂತರದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರು (members) "ನಿಗಮಿತ ನಿಕಾಯ (body corporate) ಆಗತಕ್ಕದ್ದು". ಆ ನಿಕಾಯಕ್ಕೆ ನಿರಂತರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವ (perpetual succession) ಇರುತ್ತದೆ. ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವ, ಹೊಂದುವ ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ, ಕರಾರು (contract) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಮತ್ತು ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಮತ್ತು ದಾವೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಅಧಿಕಾರ ಅದಕ್ಕಿದೆ. ನಿಗಮೀಕರಣದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಈ ಪದಗಳಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

  1. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿ (legal person). ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಹೊರಗಿನವನು ವ್ಯವಹರಿಸುವಂತೆಯೇ ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೂ ವ್ಯವಹರಿಸಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಲ ನೀಡಬಹುದು, ಅದಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು.
  2. ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (limited liability). ಶೇರುಗಳಿಂದ ಸೀಮಿತವಾದ (limited by shares) ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ, ಸದಸ್ಯನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅವನ ಶೇರುಗಳ (shares) ಮೇಲೆ ಪಾವತಿಸದೆ ಉಳಿದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ (ಕಲಂ 2(22)). ಜಾಮೀನಿನಿಂದ ಸೀಮಿತವಾದ (limited by guarantee) ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಸರ್ಜನೆಯ (winding up) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಂತಿಗೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಅವನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅದು ಸೀಮಿತ (ಕಲಂ 2(21)). ಅವನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯ ಕಂಪನಿಯ ಸಾಲಿಗರಿಂದ (creditors) ಸುರಕ್ಷಿತ. ಜನರು ಸಂಸ್ಥೆಗಿಂತ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.
munotes.in 3
  1. ನಿರಂತರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವ. ಕಲಂ 9 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಏನೇ ಆದರೂ ಕಂಪನಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಸದಸ್ಯರು ಸಾಯಬಹುದು, ದಿವಾಳಿಯಾಗಬಹುದು (insolvent) ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಬಹುದು. ಕಂಪನಿಯ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
  2. ಅದರ ಸ್ವಂತ ಸ್ವತ್ತು. ಸ್ವತ್ತು ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಸದಸ್ಯರಿಗಲ್ಲ. ಸದಸ್ಯರ ಬದಲಾವಣೆ ಒಡೆತನವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನ ಸಾಲಿಗರು ಅವನ ಸಾಲಗಳಿಗಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗದು.
  3. ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಶೇರುಗಳು. ಕಲಂ 44 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇರುಗಳು ಚರ ಸ್ವತ್ತು, ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿ ಉಪಬಂಧಿಸುವಂತೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದವು. ಶೇರುದಾರ (shareholder) ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹೊರಹೋಗಬಹುದು, ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಭಂಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ (public company) ಶೇರುಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು (ಕಲಂ 58(2)).
  4. ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಮತ್ತು ದಾವೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಕಂಪನಿ ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಾವೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನನ್ನೂ ದಾವೆಗೆ (suit) ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
munotes.in 4
  1. ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ ಪರಿಚಯ ಪತ್ರದ (prospectus) ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಭದ್ರತಾ ಪತ್ರಗಳನ್ನು (securities) ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿ ಸಾಲಪತ್ರಗಳನ್ನು (debentures) ಹೊರಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ತೇಲುವ ಋಣಭಾರ (floating charge) ಸೇರಿದಂತೆ ಭದ್ರತೆ ನೀಡಬಹುದು. ಸಂಸ್ಥೆ ತೇಲುವ ಋಣಭಾರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗದು.
  2. ವೃತ್ತಿಪರ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಸದಸ್ಯರು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ (Board of directors) ನಿಹಿತವಾಗಿದೆ (ಕಲಂ 179). ಆದ್ದರಿಂದ ಒಡೆಯರು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಡೆಸದೆಯೇ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.
  3. ಕರಾರುಗಳ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗಳ ನಿರಂತರತೆ. ಸದಸ್ಯರು ಬದಲಾದಾಗ ಕರಾರುಗಳು, ಪರವಾನಗಿಗಳು (licences) ಮತ್ತು ಸುನಾಮ (goodwill) ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೇ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
munotes.in 5

ಮೂರು ನಿರ್ಧರಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳು (decided cases)

Salomon v. A. Salomon and Co. Ltd., [1897] AC 22 (House of Lords). ಬೂಟು ತಯಾರಕನಾದ ಆರನ್ ಸಾಲೊಮನ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತಾನು ರಚಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರಿದ. ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಕುಟುಂಬದವರು, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭದ್ರಿತ ಸಾಲಪತ್ರಗಳನ್ನು (secured debentures) ಅವನೇ ಹೊಂದಿದ್ದ. ವ್ಯವಹಾರ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಕಂಪನಿ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲೊಮನ್ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಅಭದ್ರಿತ ಸಾಲಿಗರು (unsecured creditors) ವಾದಿಸಿದರು. ಕಂಪನಿ ಸಿಂಧುವಾಗಿ ನಿಗಮಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಲೊಮನ್‌ನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಅವನ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಭದ್ರಿತ ಸಾಲಪತ್ರಗಳು ಅಭದ್ರಿತ ಸಾಲಿಗರಿಗಿಂತ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದವು. ಈ ಪ್ರಕರಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ (separate personality) ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅಡಿಪಾಯ.

munotes.in 6

Bacha F. Guzdar v. Commissioner of Income-Tax, Bombay, AIR 1955 SC 74. ಶ್ರೀಮತಿ ಗುಜ್ದಾರ್ ಚಹಾ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಆ ಕಂಪನಿಗಳ ಆದಾಯ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೃಷಿ ಆದಾಯವಾಗಿದ್ದು ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಲಾಭಾಂಶಗಳೂ (dividends) ಕೃಷಿ ಆದಾಯ ಎಂದು ಅವರು ಕ್ಲೇಮ್ ಮಾಡಿದರು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಶೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಶೇರುದಾರ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕಂಪನಿ ಲಾಭವನ್ನು ಹಂಚಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಮಾತ್ರ ಅವನಿಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಗಳ ಒಡೆಯ; ಸದಸ್ಯ ಶೇರುಗಳ ಒಡೆಯ.

Tata Engineering and Locomotive Co. Ltd. v. State of Bihar, AIR 1965 SC 40. ಶೇರುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಅನುಚ್ಛೇದ (Article) 19 ರ ಅಡಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು (fundamental rights) ಕ್ಲೇಮ್ ಮಾಡಿ ರಿಟ್ (writ) ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದವು. ಅರ್ಜಿಗಳು ಸಲ್ಲತಕ್ಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ನಿಗಮ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶೇರುದಾರರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅನುಚ್ಛೇದ 19 ಪೌರರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಪೌರನಲ್ಲ. ಶೇರುದಾರರ ಪೌರತ್ವವನ್ನು (citizenship) ಎರವಲು ಪಡೆಯಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಅದು ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನ, ಆದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಹೋಲಿಕೆ

munotes.in 7
ಅಂಶಕಂಪನಿಪಾಲುದಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆ
ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಹೌದು, ಕಲಂ 9ಇಲ್ಲ; ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ ಪಾಲುದಾರರೇ
ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಶೇರುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಜಾಮೀನಿನಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸೀಮಿತಅಪರಿಮಿತ (unlimited) ಮತ್ತು ಜಂಟಿ
ಆಯುಷ್ಯನಿರಂತರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವಪಾಲುದಾರರ ಮರಣ ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬಾಧಿತ
ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಶೇರುಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು, ಕಲಂ 44ಎಲ್ಲ ಪಾಲುದಾರರ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ (consent) ಮಾತ್ರ
ಸ್ವತ್ತುಕಂಪನಿಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿಪಾಲುದಾರರ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ
ನಿರ್ವಹಣೆನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಸಂಸ್ಥೆಯ ಏಜೆಂಟನಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪಾಲುದಾರ
munotes.in 8

ಈ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಮಿತಿಗಳು

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲ. ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮೋಸಕ್ಕಾಗಿ (fraud) ಅಥವಾ ಕಾನೂನನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿನಿಯಮ ಸಂಸ್ಥಾಸ್ವರೂಪದ ಪರದೆಯನ್ನು (corporate veil) ಎತ್ತುತ್ತವೆ. ವಿಸರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿ, ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮೋಸದಿಂದ ನಡೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿದೂ ಭಾಗಿಯಾದವರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಕಲಂ 339 ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಕ್ಕೆ (Tribunal) ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ನಿಗಮೀಕರಣವನ್ನು ಕಲಂ 7(7) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಏಳಕ್ಕಿಂತ, ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ (private company) ಎರಡಕ್ಕಿಂತ, ಕಡಿಮೆಯಾದಲ್ಲಿ ಕಲಂ 3A ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಹಾರ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ಸದಸ್ಯರು ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ನಿಗಮೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬೆಲೆಯೂ ಇದೆ. ಕಂಪನಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳು, ಮತ್ತು ದಸ್ತಾವೇಜು ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನಿರಂತರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿವೆ. ಸಂಸ್ಥೆ ಇಡುವಂತೆ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಇಡಲಾಗದು. 29 ಮೇ 2015 ರಿಂದ ಮುದ್ರೆ (common seal) ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ "ಮುದ್ರೆ" ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಳೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಹಳತಾಗಿದೆ.

munotes.in 9

ನಿರ್ಣಯ. ನಿಗಮೀಕರಣ ಕಲಂ 9 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಅದರಿಂದಲೇ ಹರಿಯುತ್ತವೆ: ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ನಿರಂತರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ವತ್ತು, ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಶೇರುಗಳು, ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಮತ್ತು ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶ. Salomon ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನಿನ ಆರಂಭ ಬಿಂದುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿಗಳ ಒಡೆಯ ಸದಸ್ಯನಲ್ಲ, ಕಂಪನಿ ಎಂದು Bacha F. Guzdar ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಅದರ ಲಾಭಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು TELCO ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮೋಸಕ್ಕೆ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸದಿರುವವರೆಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆ ಬಳಸಿದಾಗ ಪರದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ.

munotes.in 10

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the KSLU B.A. LL.B. Semester 6 Kannada solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.

Done!