ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾನೂನು I
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 5
2012 Dec ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
B.A. LL.B. (Five Years) Sem 5 Labour Law I 2012 Dec Question Paper with Solutions in Kannada
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 4 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2012 Dec ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2012 Dec ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2012 Dec examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 100 · 20 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳು
- N.B. (1) Answer all questions. (2) One essay type and one short note question or problem from each Unit have to be attempted, which is referred as Part (a) and (b) in all the Units. (3) Figures to the right indicate marks. (4) Answer should be written either in English or in Kannada completely.
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1
Unit I
(a)ಭಾರತದ ಶ್ರಮಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿಶದಪಡಿಸಿರಿ.[15]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: "ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ" ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಯಾರು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ (ಸಂವಿಧಾನ (Constitution), ಸಂಸತ್ತು (Parliament), ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ (tripartite) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಆಯೋಗಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು (court)); ಅದರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ (ಅನುಚ್ಛೇದಗಳು (Article) 23, 24, 38, 39, 41 ರಿಂದ 43A); ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ: (1) 1947 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು (1881 ರಿಂದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು (Factories Act), ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆ (ILO), 1929 ರಿಂದ 1931 ರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುರಿತ ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ (Trade Unions Act) 1926); (2) ಯೋಜಿತ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ, 1947 ರಿಂದ 1990 (1947 ರಿಂದ 1952 ರ ಕಾನೂನುಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮೂಲಕ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯತೆ, 1958 ರ ಶಿಸ್ತು ಸಂಹಿತೆ, 1957 ರ ಅಗತ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ (minimum wage), ಕೆಲಸಗಾರರ (worker) ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, 1969 ರ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆಯೋಗ); (3) ಉದಾರೀಕರಣ ಮತ್ತು 2002 ರ ಎರಡನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆಯೋಗ; (4) ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು (Labour Codes); ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಎಳೆಗಳು: ಚೌಕಾಸಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯದ (adjudication) ಮೂಲಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು (industrial relations) (Karnal Leather), ವೇತನ (wage) (Reptakos Brett), ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲರ ರಕ್ಷಣೆ (People's Union for Democratic Rights), ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕಿನೊಂದಿಗಿನ ಸಮತೋಲನ (Excel Wear); ಒಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ; ಒಂದು ಕೋಷ್ಟಕ; ಒಂದು ಉಪಸಂಹಾರ.
ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ ಎಂದರೇನು
ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ ಎಂದರೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರರ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಧೋರಣೆ. ಅದು ಉದ್ಯೋಗ, ವೇತನ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು (social security) ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದೇ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು (Act), ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತೀರ್ಮಾನಗಳು, ಆಯೋಗಗಳ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳಿಂದ (judgment) ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.
ಅದರ ಗುರಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ತಿರುಳು ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೆಲಸಗಾರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ
- ಹಕ್ಕುಗಳು. ಅನುಚ್ಛೇದ 23 ಬಲಾತ್ಕಾರದ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು (forced labour) ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಚ್ಛೇದ 24 ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಗಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕೆಲಸದಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
- ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (directive principle). ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು (ಅನುಚ್ಛೇದ 38). ಅದು ಸಾಕಷ್ಟು ಜೀವನೋಪಾಯ, ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ (equal pay for equal work), ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರರ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಗುರಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು (ಅನುಚ್ಛೇದ 39). ಅದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೆರವಿಗೆ ಉಪಬಂಧಿಸಬೇಕು (ಅನುಚ್ಛೇದ 41). ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಮಾನವೋಚಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು (just and humane conditions) ಮತ್ತು ಪ್ರಸೂತಿ ಪ್ರಯೋಜನ (maternity relief) (ಅನುಚ್ಛೇದ 42), ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಜೂರಿ (living wage) (ಅನುಚ್ಛೇದ 43) ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರು ಭಾಗವಹಿಸುವುದು (participation of workers in management) (ಅನುಚ್ಛೇದ 43A) ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
- ಶಾಸನಾಧಿಕಾರ. ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ (Concurrent List), ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಎರಡೂ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಂತ 1: 1947 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು
ಆರಂಭಿಕ ನೀತಿ, ಕೆಲವು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು (laissez faire). ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ 1881 ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ಭಾರತ 1919 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿತು. J.H. Whitley ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುರಿತ ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗವನ್ನು 1929 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು 1931 ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅದರ ವರದಿ 1930 ರ ದಶಕದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೇತನ ಸಂದಾಯ ಅಧಿನಿಯಮ (Payment of Wages Act) 1936 ಅನ್ನು, ರೂಪಿಸಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ 1926 ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.
ಹಂತ 2: ಯೋಜಿತ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ, 1947 ರಿಂದ 1990
ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನಿನ ಒಂದು ಸಮೂಹ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿವಾದಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ (Industrial Disputes Act) 1947 ಅನ್ನು ಮತ್ತು 1948 ರ ಮೂರು ಅಧಿನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು: ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ, ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ ಅಧಿನಿಯಮ ಮತ್ತು ESI ಅಧಿನಿಯಮ. EPF ಅಧಿನಿಯಮ 1952 ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು.
ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯತೆ. ಸರ್ಕಾರ, ನಿಯೋಜಕರು (employer) ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದದ (agreement) ಮೂಲಕ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1942 ರಲ್ಲಿ ಸಭೆ ಸೇರಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಯಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮಿತಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಅವುಗಳ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ವೇತನ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ (recognition) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದವು, ಆದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕಾನೂನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
1958 ರ ಶಿಸ್ತು ಸಂಹಿತೆ. ಮಾತುಕತೆ, ಸಂಧಾನ (conciliation) ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆಯ (arbitration) ಮೂಲಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ನಿಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮೂಲಕ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು. ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದ ಮುಷ್ಕರಗಳನ್ನು (strike) ಮತ್ತು ಬೀಗಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು (lock-out) ತಪ್ಪಿಸಲು ಅವು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು. ಸಂಹಿತೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು.
ವೇತನ ನೀತಿ. 1957 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಹದಿನೈದನೆಯ ಅಧಿವೇಶನ ಅಗತ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನಕ್ಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು.
Workmen v. Reptakos Brett and Co. Ltd., (1992) 1 SCC 290. ಮದ್ರಾಸ್‌ನ ಒಂದು ಔಷಧ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ತುಟ್ಟಿ ಭತ್ಯೆ (dearness allowance) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ (tribunal) ಐತೀರ್ಪು (award) ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (High Court) ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ಕಾರ್ಮಿಕರ (workman) ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು (appeal) ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಅದು ವೇತನದ ಮೂರು ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು: ಕನಿಷ್ಠ, ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಮತ್ತು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣಾ. ಅದು 1957 ರ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳು, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 25 ರ ಆರನೆಯ ಘಟಕವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. ಹಣಕಾಸಿನ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿಗಾಗಿಯೂ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ವೇತನವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗದು.
ಕೆಲಸಗಾರರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ. ಅನುಚ್ಛೇದ 43A ಅನ್ನು 1976 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಉದ್ಯಮಗಳ (undertaking) ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವಂತೆ ಅದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆಯೋಗ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ P.B. Gajendragadkar ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1966 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಅದು, ಆಗಸ್ಟ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅದು ಸಂಘಟಿತ ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ವೇತನ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು.
ಹಂತ 3: ಉದಾರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಆಯೋಗ
1991 ರಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ನಿಯೋಜಕರು ನೇಮಕ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವುದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು, ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದವು. Ravindra Varma ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಎರಡನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆಯೋಗ 29 ಜೂನ್ 2002 ರಂದು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ವಿಶಾಲ ಸಂಹಿತೆಗಳಾಗಿ ಗುಂಪು ಮಾಡುವಂತೆ ಅದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಅಸಂಘಟಿತ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಅದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಅಸಂಘಟಿತ ಕೆಲಸಗಾರರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಅಧಿನಿಯಮ 2008 ಅದರ ನಂತರ ಬಂದಿತು.
ಹಂತ 4: ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು
ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸಂಹಿತೆಗಳಾಗಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ (Code on Wages) 2019 ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆ (Industrial Relations Code), ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಸಂಹಿತೆ (Occupational Safety, Health and Working Conditions Code) 2020 ರಲ್ಲಿ ಬಂದವು. ನಾಲ್ಕೂ 21 ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ನೀತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಎಳೆಗಳು
1. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು: ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯದ ಬೆಂಬಲವುಳ್ಳ ಚೌಕಾಸಿ. ನೀತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಒಪ್ಪಂದ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಸಂಧಾನ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
Karnal Leather Karamchari Sanghatan v. Liberty Footwear Company, (1989) 4 SCC 448. ಒಂದು ಪಾದರಕ್ಷೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಲಸಗಾರರು, ಸೇವೆ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾದ ಕೆಲಸಗಾರರ ಕುರಿತ ವಿವಾದವನ್ನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ (voluntary arbitration) ಸಮಿತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಐತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಪ್ರಕಟಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿವಾದವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣಕ್ಕೆ (Industrial Tribunal) ಕಳುಹಿಸಿತು. ಅಧಿನಿಯಮ "ಸಾಮೂಹಿಕ ಚೌಕಾಸಿಯ (collective bargaining) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.
2. ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲರ ರಕ್ಷಣೆ. ತನಗೆ ತಾನೇ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಕೆಲಸಗಾರನನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ತಲುಪಬೇಕು.
People's Union for Democratic Rights v. Union of India, AIR 1982 SC 1473. 1982 ರ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು (contractor) ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಾವತಿಸಿದರು. ಬಡತನ ಬೇರೆ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಿಡದಿರುವಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಪಾವತಿ ಅನುಚ್ಛೇದ 23 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಲಾತ್ಕಾರದ ದುಡಿಮೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರಧಾನ ನಿಯೋಜಕನನ್ನೂ ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
3. ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕಿನೊಂದಿಗಿನ ಸಮತೋಲನ. ನೀತಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಲಾರದು.
Excel Wear v. Union of India, AIR 1979 SC 25. ಸುಮಾರು 400 ಕಾರ್ಮಿಕರಿದ್ದ ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಬಾಂಬೆಯ ಒಂದು ಉಡುಪು ರಫ್ತುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠ (Constitution Bench) ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿವಾದಗಳ ಅಧಿನಿಯಮದ ಕಲಂ (section) 25-O ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು ಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾಲಮಿತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇಲ್ಮನವಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧ ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಸತ್ತು ಆ ಸುರಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ 1982 ರಲ್ಲಿ ಆ ಕಲಂ ಅನ್ನು ಮರು ಅಧಿನಿಯಮಿಸಿತು.
ಒಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ
- ಶಕ್ತಿಗಳು. ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನಿನ ವಿಶಾಲ ಸಮೂಹ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಗಾರರ ಪರವಾಗಿ ಓದುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು.
- ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಂಘಟಿತ ವಲಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಲುಪಿದವು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಕೆಲಸಗಾರರು ಅಸಂಘಟಿತರು. ಜಾರಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳುಳ್ಳ, ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಹರಡಿದ ಅತಿಯಾದ ಕಾನೂನುಗಳು ನಿಯೋಜಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿದವು.
- ಸಂಹಿತೆಗಳ ಉತ್ತರ. ಕಡಿಮೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು, ಗಿಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ. ಕೆಲವು ಸಂಹಿತೆಗಳು ನಿಯೋಜಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗಬಂಧಿಯಲ್ಲಿ (lay-off) ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ (closure).
ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ
| ಹಂತ | ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು | ಮುಖ್ಯ ಆಶಯ |
|---|---|---|
| 1947 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು | 1881 ರಿಂದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು; ILO 1919; ರಾಯಲ್ ಆಯೋಗ 1929 ರಿಂದ 1931 | ಸೀಮಿತ ರಕ್ಷಣೆ |
| 1947 ರಿಂದ 1990 | 1947 ರಿಂದ 1952 ರ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು; ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನ; 1958 ರ ಶಿಸ್ತು ಸಂಹಿತೆ; 1957 ರ ವೇತನ ಮಾನದಂಡಗಳು; ಅನುಚ್ಛೇದ 43A; 1969 ರ ಮೊದಲ ಆಯೋಗ | ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯತೆ |
| 1991 ರಿಂದ | 2002 ರ ಎರಡನೆಯ ಆಯೋಗ; 2008 ರ ಅಸಂಘಟಿತ ಕೆಲಸಗಾರರ ಕಾನೂನು | ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ |
| ಈಗ | 21 ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು | ಕ್ರೋಢೀಕರಣ |
ಕಾನೂನು ಈಗ ಎಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ
ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಹಳೆಯ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು 21 ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಿಂದ ನಿರಸನಗೊಂಡಿವೆ (repeal). ನಿರಸನಗೊಳಿಸುವ ಕಲಂಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ 104 ಮತ್ತು ವೇತನ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ 69. ಅವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ 164 ಮತ್ತು OSH ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ 143 ಕೂಡ. ನೀತಿ ಈಗ ಈ ನಾಲ್ಕು ಸಂಹಿತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ. ಭಾರತದ ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ, ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನುಗಳು, ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯತೆ, ವೇತನ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆದಿದೆ. Karnal Leather ವಿವರಿಸುವಂತೆ, ಅದು ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯದ ಬೆಂಬಲವುಳ್ಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಚೌಕಾಸಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. Reptakos Brett ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಂತೆ ಅದು ಅಗತ್ಯ ಆಧಾರಿತ ವೇತನದ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು People's Union for Democratic Rights ತೋರಿಸುವಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. Excel Wear ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಂತೆ, ಅದು ಇನ್ನೂ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. 21 ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಅದರ ಇತ್ತೀಚಿನ ರೂಪ.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU B.A. LL.B. Semester 5 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
What should we fix or add?
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.