ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಪರಿಸರ ಕಾನೂನು
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಬಿಡಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ, ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ
B.A. LL.B. (Five Years) · ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ 10
2026 Jan ಪರೀಕ್ಷೆ
munotes.in
ಮುಂಬೈ
B.A. LL.B. (Five Years) Sem 10 Environmental Law 2026 Jan Question Paper with Solutions in Kannada
munotes.in ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು: 13 ನವೆಂಬರ್ 2026.
ಪ್ರಕಾಶಕರು: munotes.in, ಮುಂಬೈ.
ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು munotes.in ನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ ಬರೆದು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ; ಇದು munotes.in ಮಾಡಿದ ಅವುಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ.
ಈ ಸಂಪುಟದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ AI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಶ್ರೇಯ ನೀಡಿ: munotes.in ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪುಟದ ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ನೀಡಿ. ಇಡೀ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮರುಮುದ್ರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಗಳು: munotes.in/content-license.
munotes.in ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧನ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಪುಟದ ಉತ್ತರಗಳು ಮಾದರಿ ಉತ್ತರಗಳು: ಪೂರ್ಣ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬರೆದವು. ಅವು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಾಧನ; ಪರೀಕ್ಷಕರು ಹೇಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2026 Jan ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ; ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಕನ್ನಡ ಪಾಠವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ಮುದ್ರಿಸಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ
ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 2026 Jan ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಅಂಕಗಳುಪುಟ
ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ
The questions in this volume are the questions asked at the 2026 Jan examination, reproduced as ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ set them, in the order it set them. ದೀರ್ಘ ಓದುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ. Only the answers are ours. ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ನೋಡಿ.
ಅವಧಿ: 3 hours · ಒಟ್ಟು ಅಂಕಗಳು: 80 · 20 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ
ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳು
- N.B. (1) Answer all five Units. (2) One essay type question and short note are compulsory from each Unit. (3) Figures to the right indicate marks. (4) Answer should be written either in English or Kannada completely.
ಈ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು
ಮೊದಲು ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆಯೇ, ಸಮಯ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನೀವೇ ಬಿಡಿಸಿ. ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಂಕ ನೀಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಉತ್ತರ ಓದುವುದು ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ: ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನೀವೇ ಬರೆಯಬಲ್ಲಿರಿ ಎಂಬುದು ಎರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
Q1
Unit I
(a)“ಪರಿಸರದ ಜೊತೆಗೆ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ.” - ವಿವರಿಸಿರಿ.[10]
ಉತ್ತರ
ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಿ: ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳುವುದು ಎಂದರೇನು; ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ನೀತಿ (ಪಂಚಭೂತಗಳು, ಭೂಮಿಯ ಸ್ತೋತ್ರ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಗಳ ಏಕತೆ); ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು; ಸಮುದಾಯದ ಆಚರಣೆ (ಬಿಷ್ಣೋಯಿಗಳು, ಚಿಪ್ಕೋ, ಅಪ್ಪಿಕೋ); ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ (Constitution) ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಂ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ (Declaration) ಅದೇ ಕಲ್ಪನೆ; ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು (courts) ಅದನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದು, ತೀರ್ಪುಗಳೊಂದಿಗೆ; ಅದರ ಮಿತಿಗಳು.
ಹೇಳಿಕೆಯ ಅರ್ಥ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಎಂದರೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಬಾಳುವ ಜೀವನ. ಆ ಜೀವನದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮರಸ್ಯ ಎಂದರೆ ಸಮತೋಲನ. ಜನರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿಡುವುದನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸಮತೋಲನ ಮುರಿಯುವಷ್ಟು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಸಂಯಮ: ಮಾನವನ ಬಯಕೆಗಳು ಭೂಮಿ ನೀಡಬಲ್ಲದ್ದರ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಇರಬೇಕು. ಎರಡನೆಯದು ಕರ್ತವ್ಯ: ಜನರು ಭೂಮಿಗೆ, ನೀರಿಗೆ, ಗಾಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಳಜಿಯ ಋಣಿಗಳು. ಇದು ಕೇವಲ ವಿವೇಕದ ನಿಯಮವಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಈಗ ಅದು ಸಂವಿಧಾನದೊಳಗೆ ಇದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ನೀತಿ
ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪೂಜ್ಯಭಾವದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅವು ಐದು ತತ್ವಗಳನ್ನು, ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು, ಹೆಸರಿಸುತ್ತವೆ: ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಆಕಾಶ. ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ತನ್ನದೇ ಪವಿತ್ರತೆಯಿರುವ, ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಬಾರದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಥರ್ವವೇದದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಸ್ತೋತ್ರವಿದೆ, ಪೃಥ್ವೀ ಸೂಕ್ತ. ಅದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಾಯಿಯೆಂದು ಮತ್ತು ಹೇಳುವವನನ್ನು ಅವಳ ಮಗುವೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳಿಂದ ಅಗೆದು ತೆಗೆದದ್ದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ ಅದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಾಧ್ಯತೆಯ ಸಂಬಂಧ, ಒಡೆತನದ್ದಲ್ಲ.
ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಜನರು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಾಶ ತಾವಾಗಿಯೇ ತಪ್ಪು. ಆಧುನಿಕ ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು ಪರಿಸರ ಕೇಂದ್ರಿತ (ecocentric) ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರಕೃತಿ ಜನರಿಗೆ ತನ್ನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಮುಖ್ಯ.
ನೀತಿಯಿಂದ ನಿಯಮಕ್ಕೆ
ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೈಪಿಡಿಯಾದ ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ನೀತಿಯನ್ನು ಆಡಳಿತವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಅದು ಅರಣ್ಯಗಳ (forests) ಅಧೀಕ್ಷಕನನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿತು. ಅದು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆನೆ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಮರಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅದು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು.
ಅಶೋಕನ ಐದನೆಯ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನ ಕೊಲ್ಲಬಾರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು, ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದನ್ನು ಅದು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಟ್ಟ ನೆರಳಿನ ಮರಗಳನ್ನು, ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ತಾಣಗಳನ್ನು ಇತರ ಶಾಸನಗಳು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳು.
ಸಮುದಾಯಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದ ಸಾಮರಸ್ಯ
ಸಂಪ್ರದಾಯ (custom) ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿತು.
- ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಬಿಷ್ಣೋಯಿಗಳು ಹಸಿರು ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. 1730 ರಲ್ಲಿ, ಜೋಧ್‌ಪುರದ ಹತ್ತಿರದ ಖೇಜಡ್ಲಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಆಡಳಿತಗಾರನ ಜನರಿಂದ ಖೇಜ್ರಿ ಮರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಅಮೃತಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು 363 ಬಿಷ್ಣೋಯಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.
- 1970 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಕೋ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ, ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಮರ ಕಡಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಳ್ಳಿಗರು ಮರಗಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
- ಅದರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೂಪವಾದ ಅಪ್ಪಿಕೋ, 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983 ರಂದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಶಿರಸಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಲ್ಕಣಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕಳಸೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಯಲು ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಮರಗಳನ್ನು ಹಳ್ಳಿಗರು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಿಕೋ ಎಂದರೆ "ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳು".
ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮರಸ್ಯ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿನ ಬೋಧನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ರಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಚಳವಳಿಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕಲ್ಪನೆ
1976 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ (Article) 48A, ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಯನ್ನು (wild life) ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು "ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕಂಪ ತೋರಿಸುವುದು", ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಅನುಚ್ಛೇದ 51A(g) ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ಕೊನೆಯ ಪದಪುಂಜ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟ ಹಳೆಯ ನೀತಿಯೇ.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ, ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಂ ಘೋಷಣೆ 1972 ರ ತತ್ವ 1 ಘನತೆಯ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಿಸರದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು (fundamental right) ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ, ವರ್ತಮಾನದ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗಂಭೀರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಿವೆ
Rural Litigation and Entitlement Kendra v. State of Uttar Pradesh, AIR 1985 SC 652. ಡೂನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಭೂಕುಸಿತಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಬತ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಪತ್ರ ದೂರಿತು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ಅದನ್ನು ರಿಟ್ (writ) ಅರ್ಜಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅನೇಕ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಸಿತು. ಗೇಣಿದಾರರಿಗೆ ಆಗುವ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ (ecological balance) ಕನಿಷ್ಠ ಭಂಗವಿರುವ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಾಳುವ ಜನರ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಇದು ತೆರಬೇಕಾದ ಬೆಲೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿಡುತ್ತದೆ.
Animal Welfare Board of India v. A. Nagaraja, (2014) 7 SCC 547. ವಿಷಯ ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಜನಸಮೂಹದೊಳಗೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರೌರ್ಯ ತಡೆ ಅಧಿನಿಯಮ (Act) 1960 ರ ಕಲಂಗಳು (sections) 3 ಮತ್ತು 11 ಅನ್ನು ಅನುಚ್ಛೇದ 51A(g) ರೊಂದಿಗೆ ಓದಿತು. ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಕಂಪ ಹೊಂದುವಂತೆ ಆ ಅನುಚ್ಛೇದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅಧಿನಿಯಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಒಂದು ವಿನಾಯಿತಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಆ ಆಚರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ತಮಿಳುನಾಡು ಅಧಿನಿಯಮವನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತ (void) ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.
M.K. Ranjitsinh v. Union of India, 2024 INSC 280. ಹೆಬ್ಬಕಗಳು (Great Indian Bustards) ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಾ ತಂತಿಗಳನ್ನು ನೆಲದಡಿಗೆ ಹಾಕುವುದು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಕ್ಕೂಟ ಹೇಳಿತು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯ ಉಳಿವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನದ ಎದುರು ತೂಗಿ, ಒಂದು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.
ಕಲ್ಪನೆಯ ಮಿತಿಗಳು
- ನೀತಿ ಕಾನೂನಲ್ಲ. ವೈದಿಕ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ಎಂದಿಗೂ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ.
- ಪೂಜ್ಯಭಾವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ನದಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಲಿನವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
- ಸಾಮರಸ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವಲ್ಲ. ಅದು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ (sustainable development) ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಳುವುದು ಒಂದು ಹಳೆಯ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯ. ಅದು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಕೌಟಿಲ್ಯನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಶೋಕನಲ್ಲಿ, ಬಿಷ್ಣೋಯಿ, ಚಿಪ್ಕೋ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಿಕೋ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಇಂದು ಅನುಚ್ಛೇದಗಳು 48A ಮತ್ತು 51A(g) ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಡೂನ್ ಕಣಿವೆ, ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಕಾನೂನನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ ಸತ್ಯ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಿತಿಗಳೊಳಗೆ, ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಾಳಬೇಕು.
The rest of the answers
The first answer is free. The rest come with the KSLU B.A. LL.B. Semester 10 Kannada solved papers.
You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.
Solved papers: ₹499 Already bought it? Sign in
The question paper itself stays free, and so does the syllabus.
What should we fix or add?
ಈ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಂಡಿತೇ? ತಿಳಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ.