munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 2 कौटुंबिक कायदा 1 Jun 2026 - 75/25: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

कौटुंबिक कायदा 1

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 2

Jun 2026 - 75/25 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Jun 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Jun 2026 - 75/25 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

गुणपृष्ठ

munotes.in v

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Jun 2026 - 75/25 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 2½ तास  ·  एकूण गुण: 75  ·  21 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in vi

SECTION I - Q. 1 Answer in two sentences ONLY (Any Six), any 6 of 8 12 Marks

munotes.in 1

1.कियास (Qiyas) म्हणजे काय?[2]

उत्तर

कियास (Qiyas) म्हणजे सादृश्यावरून काढलेले अनुमान (analogical deduction). मुस्लिम कायद्याच्या अभिजात स्रोतांपैकी तो चौथा स्रोत आहे. एका प्रकरणासाठी घालून दिलेला नियम, त्याच प्रभावी कारणाचा (effective cause) समावेश असलेल्या नव्या प्रकरणाला लागू केला जातो.

त्याचे चार घटक.

  1. अस्ल (Asl), म्हणजे कुराण, सुन्ना किंवा इज्मा यांनी निकाली काढलेले मूळ प्रकरण.
  2. हुक्म (Hukm), म्हणजे त्या प्रकरणासाठी घालून दिलेला नियम.
  3. इल्लत (Illat), म्हणजे त्या नियमामागील प्रभावी कारण किंवा हेतू.
  4. फर (Far), म्हणजे ज्याला तो नियम लागू केला जातो ते नवे प्रकरण.

अटी.

  1. मूळ नियम कुराण, सुन्ना किंवा इज्मा यांतूनच आलेला असला पाहिजे, दुसऱ्या सादृश्यातून नव्हे.
  2. इल्लत ओळखता येण्याजोगी असली पाहिजे.
  3. काढलेला निष्कर्ष एखाद्या स्पष्ट मजकुराच्या विरुद्ध असता कामा नये.
  4. भरून काढण्यासाठी एखादी पोकळी (gap) असली पाहिजे.
munotes.in 2

त्याचे स्थान. प्राथमिक स्रोतांमध्ये कुराण, सुन्ना आणि इज्मा यांच्यानंतर कियासचे स्थान चौथे असून तो सर्वात दुर्बल आहे. सादृश्याने काढलेला नियम स्पष्ट मजकुरापुढे मागे पडतो.

शिया भूमिका. शिया शाखा (schools) सुन्नी अर्थाने कियास स्वीकारत नाहीत. त्यांचा चौथा स्रोत अक्ल (aql), म्हणजे बुद्धी (reason), हा आहे.

हे का महत्त्वाचे आहे. मुस्लिम विधिवेत्त्यांसमोर (jurists) असे अनेक नवे प्रश्न आले ज्यांवर मूळ ग्रंथ मौन होते. कियासमुळे त्यांना विद्यमान नियमामागील कारण अशा प्रश्नांना लागू करता आले. इल्लत कोणती याविषयीचे मतभेद हे शाखांमधील फरकांचे एक मुख्य कारण आहे.

उदाहरण. कुराण मद्याला मनाई करते. त्यामागील प्रभावी कारण नशा हे आहे. कियासद्वारे विधिवेत्त्यांनी ही मनाई तेच कारण असलेल्या इतर मादक पदार्थांपर्यंत वाढवली.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 2 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!