munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 2 कौटुंबिक कायदा 1 May 2016: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

कौटुंबिक कायदा 1

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 2

May 2016 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2016 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने May 2016 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न May 2016 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer in One or Two sentences, all 10 20 Marks

munotes.in 1

1.मुस्लिम कायद्याखाली 'इज्मा' (Ijma) म्हणजे काय?[2]

उत्तर

इज्मा म्हणजे सर्वसहमती (consensus). मुस्लिम कायद्यात ती एका कालखंडातील पात्र विधिवेत्त्यांची (मुजतहिद, mujtahids) सहमती (agreement) असते. प्रश्न कुराण किंवा सुन्ना यांनी निकाली न काढलेला असला पाहिजे. हा मुस्लिम कायद्याचा तिसरा स्रोत आहे.

तिच्या अटी.

  1. सहमती मुजतहिदांमध्ये, म्हणजे स्वतंत्रपणे तर्क करण्यास पात्र असलेल्या विधिवेत्त्यांमध्ये (jurists), असली पाहिजे.
  2. ते एकाच कालखंडातील असले पाहिजेत.
  3. प्रश्न कुराण आणि सुन्ना निकाली काढत नाहीत असा असला पाहिजे.
  4. सहमती बहुमताने नव्हे, तर त्यांच्यात एकमताने असली पाहिजे.

तिचा परिणाम. एकदा प्रस्थापित झाली की इज्मा बंधनकारक असते आणि प्रश्न निकाली काढते. पुढची पिढी तो पुन्हा उघडू शकत नाही.

महत्त्वानुसार तीन प्रकार.

  1. प्रेषितांच्या सहकाऱ्यांची (सहाबा, Companions) इज्मा, सर्वोच्च.
  2. विधिवेत्त्यांची इज्मा, व्यावहारिक इज्मा.
  3. लोकांची इज्मा, सर्वांत कमी महत्त्वाची, आणि ती इज्माच नाही असे काहीजण मानतात.
munotes.in 2

तिचा दर्जा. इज्माचा दर्जा कुराण आणि सुन्ना यांच्यानंतर, आणि कियासच्या वर आहे. ती स्पष्ट मजकुरावर मात करू शकत नाही.

तिचे महत्त्व. विवाह, मेहर (dower) आणि घटस्फोट (divorce) यांविषयीचा बराचसा निश्चित अभिजात कायदा इज्मावर आधारित आहे. न्यायालयात त्याविषयी कोणीच वाद घालत नाही, म्हणूनच तिचा क्वचितच उल्लेख होतो.

शिया मत. शिया शाखा (schools) इमामाच्या अधिकाराशी असलेल्या तिच्या संबंधाद्वारे, अधिक मर्यादित आधारावर इज्मा मान्य करतात.

टीका. प्रश्न निकाली काढून इज्माने कायद्याचा आतून विकास होणे थांबवले. भारतात त्याऐवजी विधिविधान (legislation) आणि संविधान यांच्यामार्फत बदल झाला आहे.

उदाहरण. पुरुष एकाच वेळी दोन बहिणींशी विवाह करू शकत नाही, हा नियम अभिजात कायद्यात निर्विवादपणे निश्चित आहे.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 2 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!