munotes®

LL.B. (3 वर्षे) सत्र 2 घटनात्मक कायदा I Nov 2016: मराठी उत्तरांसह प्रश्नपत्रिका

मुंबई विद्यापीठाच्या सोडवलेल्या प्रश्नपत्रिका

घटनात्मक कायदा I

मागील वर्षाची सोडवलेली प्रश्नपत्रिका, मराठी आवृत्ती

LL.B. (3 वर्षे) · सत्र 2

Nov 2016 परीक्षा

munotes.in

मुंबई

munotes.in

munotes.in वर प्रथम प्रसिद्ध: 30 ऑक्टोबर 2026.

प्रकाशक: munotes.in, मुंबई.

आदर्श उत्तरे munotes.in च्या संपादकीय विभागाने लिहिली आणि संपादित केली; हा त्यांचा munotes.in ने केलेला मराठी अनुवाद आहे.

या खंडातील उतारे छापील स्वरूपात, ऑनलाइन किंवा AI प्रणालीद्वारे उद्धृत करता येतील, श्रेय देऊन: munotes.in चे नाव द्या आणि या खंडाच्या पानाची लिंक द्या. संपूर्ण खंड पुनर्मुद्रित करता येणार नाही. संपूर्ण अटी: munotes.in/content-license.

munotes.in हे मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांसाठीचे स्वतंत्र अभ्यास साधन आहे. ते मुंबई विद्यापीठाशी संलग्न नाही आणि त्याला विद्यापीठाची मान्यता नाही.

विद्यापीठ या प्रश्नपत्रिकेची अधिकृत उत्तरसूची प्रसिद्ध करत नाही. या खंडातील उत्तरे आदर्श उत्तरे आहेत: पूर्ण गुण मिळवणारे उत्तर कसे लिहायचे ते दाखवण्यासाठी लिहिलेली. ती अभ्यासाचे साधन आहेत; परीक्षकाने कसे गुण दिले याचा अधिकृत आधार नाहीत.

येथील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2016 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे.

munotes.in ii

अनुक्रमणिका

खालील प्रश्न मुंबई विद्यापीठाने Nov 2016 परीक्षेत ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने दिले आहेत. त्यांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे.

गुणपृष्ठ

munotes.in iii

गुणपृष्ठ

munotes.in iv

विचारलेली प्रश्नपत्रिका

या खंडातील प्रश्न Nov 2016 परीक्षेत विचारलेले प्रश्न आहेत, मुंबई विद्यापीठाने ज्या क्रमाने विचारले त्याच क्रमाने. प्रश्नांचा मराठी मजकूर munotes.in चा अनुवाद आहे; मूळ प्रश्नपत्रिका प्रमाण आहे. उत्तरे आमची आहेत. मूळ प्रश्नपत्रिका पाहा.

वेळ: 3 तास  ·  एकूण गुण: 100  ·  25 प्रश्नांची उत्तरे

प्रश्नपत्रिकेवर छापलेल्या सूचना

  • सूचना: सर्व प्रश्न अनिवार्य आहेत. उजवीकडील अंक पूर्ण गुण दर्शवितात.

हा खंड कसा वापरावा

आधी परीक्षेसारख्या परिस्थितीत, वेळ लावून प्रश्नपत्रिका स्वतः सोडवा. मग येथील उत्तरे वाचा आणि स्वतःच्या उत्तरांना गुण द्या. प्रश्न सोडवण्यापूर्वी उत्तर वाचणे उपयोगी वाटते, पण त्यातून फारसे शिकायला मिळत नाही, कारण उत्तर ओळखणे आणि ते स्वतः लिहिता येणे या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत.

munotes.in v

SECTION I - Answer in short. (Not more than two sentences), all 10 20 Marks

munotes.in 1

1.कोणत्या अधिनियमाने भारतीय संस्थानांवरील ब्रिटिश सर्वोपरि सत्ता संपुष्टात आल्याचे घोषित केले?[2]

उत्तर

भारतीय स्वातंत्र्य अधिनियम, 1947 (Indian Independence Act, 1947) ने भारतीय संस्थानांवरील ब्रिटिश सर्वोपरि सत्ता संपुष्टात आल्याचे घोषित केले. त्याने हे कलम (section) 7(1)(b) द्वारे केले.

सर्वोपरि सत्ता म्हणजे काय होते. सुमारे 560 संस्थाने ब्रिटिश भारताचा भाग नव्हती. त्यांच्या राज्यकर्त्यांनी तहांद्वारे ब्रिटिश राजसत्तेची (British Crown) सार्वभौम अधिसत्ता (suzerainty), म्हणजे वर्चस्व, मान्य केले होते. त्यांचे संरक्षण आणि परराष्ट्र व्यवहार राजसत्तेच्या नियंत्रणाखाली होते. या वर्चस्वाला सर्वोपरि सत्ता (paramountcy) म्हणत.

कलम 7 ने काय केले. 15 ऑगस्ट 1947 पासून:

  1. भारतीय संस्थानांवरील राजसत्तेची सार्वभौम अधिसत्ता संपुष्टात आली.
  2. राजसत्ता आणि राज्यकर्ते यांच्यातील सर्व तह आणि करार (agreements) संपले.
  3. आदिवासी क्षेत्रांविषयीची राजसत्तेची कार्येही संपली.
munotes.in 2

परिणाम. कायद्याच्या दृष्टीने, संस्थाने भारतात सामील होण्यास, पाकिस्तानात सामील होण्यास, किंवा स्वतंत्र राहण्यास मुक्त झाली. सर्वोपरि सत्ता नव्या अधिराज्यांकडे हस्तांतरित झाली नाही. म्हणून सरदार वल्लभभाई पटेल आणि व्ही.पी. मेनन यांच्या कार्यातून, सामीलीकरणाच्या संलेखांद्वारे (Instruments of Accession), आणि नंतर विलीनीकरणाच्या करारांद्वारे, संस्थाने एकत्र आणली गेली. जवळजवळ सर्व संस्थाने 15 ऑगस्ट 1947 पूर्वीच सामील झाली होती. हैदराबाद, जुनागढ आणि जम्मू व काश्मीर हे मुख्य अपवाद होते, आणि ती नंतर एकत्र आणली गेली.

आपल्या संविधानातील त्याचे स्थान. संविधानाच्या अनुच्छेद (article) 395 ने 1947 चा हा अधिनियमच निरसित (repealed) केला. गणराज्यात सर्वोपरि सत्तेला कोणतेही स्थान नाही: माजी राज्यकर्त्यांचे तनखे 1971 मध्ये सव्विसाव्या सुधारणेने (amendment) अखेर रद्द करण्यात आले.

munotes.in 3

The rest of the answers

The first answer is free. The rest come with the LL.B. 3 Years (Marathi) Semester 2 solved papers.

You have read the question paper and its first answer in full. Buy the solved papers once and you can read every answer of every solved paper in this semester.

Notes + Solved papers: ₹798 Already bought it? Sign in

Or solved papers only: ₹499
Or notes only: ₹499

The question paper itself stays free, and so does the syllabus.

Issue

या खंडात चूक आढळली? कळवा आम्ही ती प्रश्नपत्रिकेशी पडताळून पाहू.

Done!